I SA/Wr 857/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn postanawia: przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W sprawie, A. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Argumentowała, że jej sytuacja finansowa uległa znacznemu pogorszeniu, ponieważ od maja 2009 r. nie otrzymuje kwoty 500 zł z tytułu najmu lokalu użytkowego, wykazanej jako dochód we wcześniejszym wniosku o przyznanie prawa pomocy, z uwagi na wypowiedzenie umowy przez najemcę. Podała, że jedynym źródłem utrzymania gospodarstwa domowego prowadzonego wraz z matką, która posiada status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, jest renta rodzinna po zmarłym ojcu skarżącej w kwocie ok. 1.200 zł (brutto). Zaznaczyła przy tym, że nadal spłaca zadłużenie spowodowane przez poprzedniego najemcę tego lokalu. Wskazała, że wysokość jej dochodów nie pozwala na zaciągnięcie pożyczki bankowej. Na rozprawie w dniu 2 lipca 2009 r. Sąd odroczył na wniosek skarżącej rozprawę z terminem z urzędu. Z urzędu wskazać należy, że postanowieniem referendarskim z dnia 26 listopada 2008 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w części przekraczającej kwotę 100 zł. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących zastępstwa procesowego wykonywanego na zasadach prawa pomocy można wysnuć wniosek, że istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata (radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego) jest nieodpłatne korzystanie strony z profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak i stan faktyczny sprawy, stwierdzić należy, że w przypadku strony skarżącej zaistniały ustawowe przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, określone w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca wykazała bowiem, iż nie jest w stanie ponieść kosztów opłacania usług profesjonalnego pełnomocnika. Jej sytuacja życiowa i materialna (utrzymywanie dwuosobowej rodziny z renty rodzinnej, studia) i ich pogorszenie z uwagi na utracenie dochodu z najmu przemawiają za uwzględnieniem jej wniosku. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi., postanowiono jak w sentencji.