I SA/Wr 857/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od spadków i darowizn postanawia: 1. przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnić ją od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. W sprawie wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2009 r. A. P., reprezentowana przez adwokata ustanowionego z urzędu, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Argumentowała, że jedynym źródłem utrzymania gospodarstwa domowego prowadzonego wraz z matką, która posiada status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, jest renta rodzinna po zmarłym ojcu skarżącej w kwocie ok. 1.131 zł (brutto) oraz czynsz najmu lokalu użytkowego w kwocie 1.000 zł. Podała, że jest niepełnosprawną studentką studiów stacjonarnych na wyższej uczelni we Wrocławiu, z tytułu opłat za miejsce w domu studenckim miesięcznie uiszcza kwotę 315 zł, jej miesięczne wydatki na leczenie wynoszą ok. 320 zł, natomiast ogólne koszty utrzymania skarżącej oraz jej bezrobotnej matki sprowadzają się do kwoty 1.229,36 zł. Wskazała również, że nie posiada zdolności kredytowej. W aktach sprawy, w tym w aktach administracyjnych, znajdują się fotokopie dokumentów oraz dokumenty urzędowe, które potwierdzają podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności. Mając na uwadze, że oświadczenie zawarte we wniosku okazało się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, wezwano skarżącą do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych odnoszących się do jego sytuacji finansowej. Dostarczone informacje i dowody potwierdziły sytuację strony przedstawioną w rozpatrywanym wniosku. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, iż są one zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, stwierdza się, że w przypadku strony skarżącej zaistniały ustawowe przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, określone w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca wykazała bowiem, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, na które na aktualnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego składa się wpis sądowy od skargi kasacyjnej, bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Świadczą o tym z jednej strony łączna kwota uzyskiwanych przez skarżącą miesięcznie dochodów oraz, z drugiej strony, jej sytuacja rodzinna i zdrowotna, generujące określone wydatki. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 1, 2 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.