I SA/Wr 858/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz–Rajchman (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Horobiowski Asesor WSA Łukasz Cieślak po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 czerwca 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi: A. Sp. z o. o. z siedzibą w K. reprezentowana przez kuratora r. pr. R. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 9 sierpnia 2023 r. nr 0201-IOV-12.4103.27.2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania: oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi A. Sp. z o.o. z/s w K. (dalej: spółka, strona, skarżąca), jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: DIAS, organ odwoławczy) z dnia 9 sierpnia 2023 r. nr 0201-IOV-12.4103.27.2023, którym stwierdzone zostało uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kłodzku (dalej: NUS, organ I instancji), stwierdzając brak w spółce organu uprawnionego do jej reprezentacji, na podstawie art. 138m § 1 i 138n § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm. – dalej: O.p.), zwrócił się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W., która wyznaczyła dla spółki pełnomocnika tymczasowego, r. pr. P. F., w celu prowadzenia postępowania podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług. Postępowanie zostało zakończone decyzją organu I instancji z dnia 23 marca 2023 r. określającą spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług, która została doręczona na adres doręczenia elektronicznego ww. pełnomocnika w dniu 6 kwietnia 2023 r., co wynika z urzędowego poświadczenia doręczenia. Decyzja zawierała pouczenie o terminie i trybie wniesienia odwołania. W dniu 25 maja 2023 r. w placówce pocztowej nadana została przesyłka z odwołaniem od decyzji NUS i wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem DIAS stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Na wstępie zwrócił uwagę, że na podstawie art. 223 § 2 pkt 1 O.p., odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wskazał, że w piśmie z 14 listopada 2022 r., skierowanym do organu I instancji pełnomocnik podał adres skrzynki na portalu ePUAP, z czego organ odwoławczy wywiódł wniosek o doręczaniu pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Następnie przeanalizował dane zawarte na urzędowym poświadczeniu doręczenia, z którego wynikało, że adresat potwierdził odbiór korespondencji w dniu 6 kwietnia 2023 r. Przytoczył dodatkowo przepisy normujące zasady doręczeń elektronicznych i orzecznictwo sądowe w tym przedmiocie. Dalej organ odwoławczy ustalił, że adresat przesyłki był ustanowionym w sprawie pełnomocnikiem tymczasowym, któremu organ I instancji zobligowany był doręczyć ww. decyzję wymiarową. Uznał tym samym, że doręczenie zostało dokonane w sposób prawidłowy. Badając 14-dniowy termin do wniesienia odwołania, DIAS stwierdził, że termin ten upłynął z dniem 20 kwietnia 2023 r. W rezultacie na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania datowanego na 25 maja 2023 r. W skardze na powyższe postanowienie strona skarżąca podniosła naruszenie art. 162 § 1 O.p. poprzez jego błędne zastosowanie. W związku z tym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając skargę strona skarżąca wskazała, że odwołanie w istocie zostało wniesione z uchybieniem terminu, o czym pełnomocnik dowiedział się 18 maja 2023 r. i w tym też dniu ściągnął treść decyzji ze skrzynki ePUAP. Zaznaczyła jednak, że uchybienie to nie nastąpiło z winy pełnomocnika, który nie otrzymał stosownego powiadomienia na skrzynkę e-mailową. Miało to miejsce z przyczyn niezależnych, których strona upatruje w prawdopodobnej awarii po stronie platformy ePUAP. W odpowiedzi na skargę DIAS, wnosząc o jej oddalenie, odniósł się do ww. zarzutu skargi i wskazał, że spór sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy doszło do skutecznego doręczenia decyzji wymiarowej z dnia 23 marca 2023 r. Następnie powtórzył stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skargę należało ocenić jako niezasadną. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 – dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (dotyczącego skargi na interpretację indywidulaną). Z przepisu tego wynika zatem, że wprawdzie Sądu nie wiążą podnoszone w skardze zarzuty (co oznacza, że zobligowany jest zbadać legalność zaskarżonego aktu pod kątem zgodności z wszystkimi przepisami prawa, które miały w sprawie zastosowanie), to jednak Sąd jest związany granicami sprawy. Granice te z kolei wytycza akt będący przedmiotem skargi, którym w niniejszej sprawie jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Poczyniona wstępnie uwaga ma istotne znaczenie przede wszystkim ze względu na zarzut sformułowany przez stronę skarżącą, dotyczący naruszenia art. 162 § 1 O.p., który to przepis normuje przesłanki przywrócenia terminu uchybionego przez stronę postępowania podatkowego. Tymczasem to nie to unormowanie było podstawą zaskarżonego w niniejszej sprawie aktu. Postanowienie, które podlega sądowej kontroli w niniejszej sprawie, wydane zostało na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Przepis art. 228 § 1 O.p. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia: 1) niedopuszczalność odwołania, 2) uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, 3) pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, jeżeli nie spełnia warunków wynikających z art. 222. Wszystkie ww. rozstrzygnięcia dotyczą sytuacji, gdy odwołaniu nie można nadać biegu z przyczyn formalnych. W niniejszej sprawie chodziło zaś o upływ terminu do wniesienia powyższego środka zaskarżenia. Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 O.p., odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie. Ustalając w pierwszej kolejności datę doręczenia wyznaczającą początek biegu powyższego terminu, prawidłowo organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie skarżącą spółkę zastępował ustanowiony tymczasowy pełnomocnik będący radcą prawnym i decyzja organu I instancji została doręczona temu właśnie pełnomocnikowi na wskazany przez niego adres, to jest w formie elektronicznej, za pośrednictwem ePUAP, na podstawie art. 145 § 2 i 144 § 5 O.p. Na mocy tych przepisów, jeżeli strona ma ustanowionego pełnomocnika, pisma doręcza się temu pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie. Z kolei doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, a konkretnie z urzędowego poświadczenia doręczenia na adres skrytki pełnomocnika na portalu ePUAP, potwierdzenie odbioru korespondencji z decyzją organu I instancji miało miejsce w dniu 6 kwietnia 2023 r. Zasadnie zatem organ odwoławczy uznał, że ostatnim dniem 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji był 20 kwietnia 2023 r. Dodać wypada, że dzień ten przypadał na czwartek, który był dniem roboczym. Odwołanie zostało przez stronę skarżącą wniesione dopiero w dniu 25 maja 2023 r., zatem nie ulegało wątpliwości, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania, co prawidłowo DIAS stwierdził zaskarżonym postanowieniem na podstawie powołanego już wyżej art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Fakt ten przyznaje zresztą skarżąca w treści wniesionej skargi. Jako prawidłowe, zgodne z przepisami prawa Sąd ocenia też wywody poprzedzające ostateczny wniosek organu odwoławczego co do przedmiotowego terminu, odnoszące się do sposobu i trybu doręczeń elektronicznych oraz ustanowienia w sprawie pełnomocnika tymczasowego jako właściwego do doręczenia decyzji wymiarowej dla skarżącej spółki. Przy czym zauważyć należy, że wszystkie poruszone aspekty, w tym przede wszystkim fakt uchybienia terminowi, nie są w sprawie sporne – strona skarżąca była bowiem świadoma co do spóźnionego odwołania, o czym świadczy złożony wraz z odwołaniem wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W tym względzie należy jednak wyraźnie odróżnić postanowienie wydane na mocy art. 228 § 1 pkt 2 O.p., które stało się przedmiotem rozpoznawanej skargi, od postanowienia w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, którego podstawę prawną stanowi art. 163 O.p. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby złożony przez stronę skarżącą wniosek w tej kwestii był już przedmiotem rozpoznania przez DIAS, co jednak nie oznacza błędu procesowego wpływającego na rozstrzygnięcie podlegające kontroli w niniejszej sprawie. Przyjąć bowiem należało, że aby rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie okazało się bezprzedmiotowe, w pierwszej kolejności konieczne było potwierdzenie, że postanowienie stwierdzające uchybienie temu terminowi było prawidłowe i zgodne z przepisami prawa. Skoro zaś sądowa kontrola nie wykazała w tym względzie jakichkolwiek naruszeń warunkujących uchylenie zaskarżonego postanowienia, organ odwoławczy powinien w następnej kolejności rozpoznać złożony przez spółkę wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 23 marca 2023 r. Stwierdzając zatem brak naruszeń przepisów, które miały lub mogły mieć wpływ na wynik sprawy, co obligowałby do uchylenia zaskarżonego postanowienia, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.