I SA/Wr 861/06

WyrokWSA we Wrocławiu2006-11-23

Skład orzekający: Ireneusz Dukiel, Henryka Łysikowska, Marek Olejnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może przedłużyć termin zabezpieczenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego, jeśli wierzyciel uzasadnił wniosek przesłankami wskazującymi na trudności w wszczęciu postępowania egzekucyjnego z powodu działań podatnika?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny ma prawo przedłużyć termin zabezpieczenia, jeśli wierzyciel złoży umotywowany wniosek, wskazując na uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania egzekucyjnego w ustawowym terminie. W sytuacji, gdy wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego było utrudnione przez działania podatnika, a wierzyciel przedstawił ustalenia kontrolne wskazujące, że zobowiązanie nie będzie niższe niż zabezpieczona kwota, przedłużenie terminu zabezpieczenia jest zasadne. Argumenty dotyczące wadliwości postępowania kontrolnego, decyzji o zabezpieczeniu czy zarzutów na postępowanie zabezpieczające nie mogą być merytorycznie rozpatrywane w ramach postępowania o przedłużenie terminu zabezpieczenia, gdyż są to odrębne postępowania.
Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję o zabezpieczeniu na majątku M. S. przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za II kwartał 2003 r. Wierzyciel wystąpił o przedłużenie terminu zabezpieczenia, wskazując na trudności w uzyskaniu niezbędnych dokumentów i wyjaśnień od podatnika podczas kontroli, co uniemożliwiło wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania. Organ egzekucyjny przedłużył termin zabezpieczenia. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie o przedłużeniu terminu. Strona skarżąca zarzuciła bezpodstawność postanowień, nieprawidłowości w zarządzeniu zabezpieczenia oraz brak rozpatrzenia zarzutów. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ireneusz Dukiel Sędziowie Sędzia NSA - Henryka Łysikowska Asesor WSA - Marek Olejnik (sprawozdawca) Protokolant Małgorzata Jakubiak po rozpoznaniu na rozprawie w Wydziale I w dniu 23 listopada 2006 r. sprawy ze skargi : M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za II kwartał 2003 r. oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wydał decyzję z dnia [...] nr [...] o zabezpieczeniu na majątku M. S., przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za II kwartał 2003r. przybliżonej kwoty tego zobowiązania oraz odsetek. Wykonując decyzję Wierzyciel wystawił zarządzenie zabezpieczenia z dnia [...] nr 3, zaś organ egzekucyjny przyjął je do egzekucji i wykonał w dniu [...]. Pismem z dnia [...] nr [...] Wierzyciel wystąpił o przedłużenie terminu zabezpieczenia. We wniosku podał, że przeprowadził kontrolę zakończoną doręczeniem protokołu w dniu [...]. W toku czynności kontrolnych podatnik nie przedłożył kontrolującym dokumentów oraz nie udzielił żądanych wyjaśnień. Ustalenia dokonane w postępowaniu kontrolnym wskazują natomiast, że zobowiązanie w podatku od towarów i usług za II kwartał 2003 r. nie będzie mniejsze niż zabezpieczone. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem z dnia [...] nr [...] przedłużył termin zabezpieczenia do dnia doręczenia decyzji określającej wysokość zabezpieczonego zobowiązania w uzasadnieniu przytaczając przesłanki wskazane we wniosku Wierzyciela. Strona złożył na w/w postanowienie zażalenie wnosząc o jego uchylenie w całości, gdyż jest cyt. " bezpodstawne i niezgodne z prawem i procedurą prawną". Ten wniosek M. S. wywiódł z tego, że nie rozpatrzono zarzutów na zarządzenie zabezpieczenia z dnia [...] nr [...]. Ponadto Strona podtrzymała zarzuty na to zarządzenie a także zawarte w odwołaniu od decyzji o zabezpieczeniu. W związku z powyższym, zdaniem Strony postanowienie winno, jako niezgodne z prawem i bezpodstawne zostać uchylone w całości. Dyrektor Izby Skarbowej we W. rozpatrując zażalenie nie znalazł podstaw faktycznych i prawnych do uznania postawionych zarzutów i postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymał je w mocy. W uzasadnieniu wskazał organ odwoławczy, iż w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna w administracyjnym toku postępowania decyzja o zabezpieczeniu - wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. w postępowaniu odwoławczym z dnia [...] nr [...], utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] nr [...]. Decyzja organu pierwszej instancji o zabezpieczeniu została wykonana w trybie przepisów cyt. ustawy egzekucyjnej. Fakt, że nie rozpatrzono zarzutów w sprawie postępowania zabezpieczającego, nie ma takiego znaczenia jak uważa Strona, bowiem nie stoi na przeszkodzie do przedłużenia zabezpieczenia, gdyż złożenie zarzutów nie wstrzymuje postępowania zabezpieczającego. W związku z powyższym, skoro zarzuty M. S. były bezzasadne, a Wierzyciel uzasadnił przyczynę do przedłużenia zabezpieczenia, to postanowienie odpowiadało prawu. W złożonej skardze na w/w postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej Strona wnosząc o uchylenie obu postanowień zarzuciła: - bezzasadność stanowisko wierzyciela, - w zarządzeniu zabezpieczenia, wierzyciel winien dokonać właściwego pouczenia , - w zarządzeniu zabezpieczenia, wierzyciel winien zaznaczyć wszystkie istotne elementy, w tym podstawę prawną zajęcia. Według Skarżącego przytoczone argumenty potwierdzają skargę "o uchylenie zaskarżonych postanowień". Ustosunkowując się do zarzutów skargi, Dyrektor Izby Skarbowej we W. stwierdził, że nie odnoszą się one do przedmiotu zaskarżonego postanowienia. Uzasadniając reprezentowane stanowisko wyjaśnił, że w toku postępowania zabezpieczającego prowadzonego do majątku M. S., odpowiednie akty administracyjne wydawały dwa organy: organ podatkowy oraz organ egzekucyjny. Wszystkie wydane decyzje bądź postanowienia w pierwszej instancji stanowiły przedmiot odwołań lub zażaleń. W sprawie zasadności decyzji o zabezpieczeniu zapadły ostateczne, w administracyjnym toku postępowania rozstrzygnięcia, które zostały przez M. S. zaskarżone. Oddalono także zarzuty w postępowaniu zabezpieczającym w sprawie wypowiedzi Wierzyciela. Postanowienia są ostateczne w administracyjnym toku postępowania. Są one również przedmiotem skarg do WSA. Zakończone zostało także przez organ egzekucyjny, postępowanie w sprawie zarzutów na postępowanie zabezpieczające, zaś Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniami z dnia [...] utrzymał je w mocy. Stąd, nie można uznać, zdaniem organu odwoławczego, że zarzuty zawarte w skardze dotyczą przedmiotu zaskarżonego postanowienia, albowiem dotyczy ono przedłużenia terminu zabezpieczenia nie zaś decyzji o zabezpieczeniu, czy też zarzutów na postępowanie zabezpieczające. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kryterium legalności przewidziane, w art. 1 §2 wymienionej ustawy, umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego - art. 145 §1 pkt 1 lit. a), lit. c) i lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej w skrócie u.p.s.a.). Przedmiotem skargi jest postanowienie o przedłużeniu terminu zabezpieczenia przez organ egzekucyjny przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za II kwartał 2003 r. oraz odsetek. Jak wynika z materiałów sprawy zarządzenie zabezpieczenia nr [...] z dnia [...] wydane zostało przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., działającego jako Wierzyciel i było następstwem decyzji z dnia [...] Nr [...] zabezpieczającej przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz odsetek. Zarządzenie to stanowiło podstawę dla organu egzekucyjnego do zabezpieczenia w/w należności pieniężnej poprzez dokonanie zajęć zabezpieczających rachunku bankowego w BIG Banku, wierzytelności pieniężnej w A Sp. z o.o. oraz udziałów w B Sp. z o.o. (wszystkie zajęcia z dnia [...]). Zgodnie z art.159§1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U z 2002 r. Nr 110, poz.968 ze zm.) - zwanej dalej ustawą egzekucyjną, organ egzekucyjny uchyla zabezpieczenie, jeżeli wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie został zgłoszony w terminie 3 miesięcy od dnia dokonania zabezpieczenia w związku z wydaniem decyzji, o której mowa w art.33a i art.33b Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz.60 ze zm.). Przepis art. 159§2 ustawy egzekucyjnej stanowi natomiast, że w/w termin może być przez organ egzekucyjny przedłużony na wniosek wierzyciela, jeżeli z uzasadnionych przyczyn postępowanie egzekucyjne nie mogło być wszczęte W przedmiotowej sprawie Wierzyciel wniósł do organu egzekucyjnego w dniu [...] o przedłużenie zabezpieczenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego oraz odsetek wskazując, że przeprowadził w stosunku do M. S. kontrolę podatkową zakończoną doręczeniem protokołu w dniu [...]. W trakcie kontroli, pomimo wezwań kontrolowany nie okazał wszystkich dokumentów oraz nie udzielił niezbędnych wyjaśnień. Poczynione ustalenia, zdaniem Wierzyciela wskazują jednak, że zobowiązanie będzie nie mniejsze, niż zabezpieczona kwota należności. Ponieważ poczynione ustalenia kontrolne spowodują wszczęcie postępowania podatkowego w celu wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego M. S. zatem zasadnym jest, zdaniem Wierzyciela przedłużenie terminu zabezpieczenia. Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] uznając wniosek za uzasadniony przedłużył termin zabezpieczenia do dnia wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu tj. do dnia doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Rozstrzygnięcie w tym zakresie utrzymał w mocy Dyrektor Izby Skarbowej. Jak stanowi przywołany powyżej przepis art.159§3 ustawy egzekucyjnej niezbędną przesłanką przedłużenia terminu zabezpieczenia jest złożenie umotywowanego wniosku przez Wierzyciela, i tylko te przesłanki mogą być przedmiotem oceny przez Sąd w ramach przedmiotowej sprawy. Wierzyciel wskazał we wniosku przesłanki uzasadniające przedłużenie terminu, co obligowało organ egzekucyjny do podjęcia postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia. Przesłanki te nie są dowolne i stanowią uzasadnione przyczyny z powodu których nie mogło być wszczęte w terminie trzech miesięcy postępowanie egzekucyjne - aby bowiem uruchomić postępowanie egzekucyjne, niezbędne jest wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości, a wydanie takiej decyzji było utrudnione wskutek działań samego podatnika. Sąd nie znajduje wobec powyższego przesłanek do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Nie mogą być natomiast merytorycznie rozpatrywane, w ramach tego postępowania argumenty strony dotyczące nieprawidłowości mające jej zdaniem miejsce w trakcie kontroli podatkowej, przy wydawaniu decyzji w trybie art.33 Ordynacji podatkowej czy też zarzuty wniesione w postępowaniu zabezpieczającym, bowiem są to odrębne postępowania. Sąd nie podziela także, sformułowanego na rozprawie zarzutu pominięcia w postępowaniu zabezpieczającym pełnomocnika zobowiązanego - K. K. Należy podzielić pogląd strony skarżącej, co do możliwości działania strony przez pełnomocnika, co wynika z art.18 ustawy egzekucyjnej w związku z art. 32 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze zm.). Jednakże w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że skarżący mylnie sądzi, iż ogólne pełnomocnictwo udzielone w sprawach podatkowych może być jednocześnie umocowaniem do działania w sprawie dotyczącej postępowania zabezpieczającego prowadzonego w oparciu o ustawę egzekucyjną, które jest przecież odrębnym postępowaniem. Z wyjaśnień złożonych na rozprawie oraz z przedłożonego na niej pełnomocnictwa wynika, że M. S. w 2003 r. udzielił K. K. ogólnego pełnomocnictwa do reprezentowania przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w K. w sprawach podatkowych (podkr. Sądu). W postępowaniu zabezpieczającym, będącym odrębnym postępowaniem, strona nie ustanowiła pełnomocnika, a zatem nie może wywodzić, że Naczelnik Urzędu skarbowego w K. doręczając jej bezpośrednio postanowienie w sprawie przedłużenia terminu zabezpieczenia naruszył art.40§2 kpa. Przyjęcie stanowiska skarżącego, w konsekwencji prowadziłoby do wniosku, iż jedno pełnomocnictwo złożone w jednym organie administracji, należałoby uwzględnić we wszystkich (odrębnych) sprawach toczących się przed tym organem, w różnym czasie po ustanowieniu pełnomocnika przez stronę. Ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa należało w oparciu o art.151 u.p.s.a. oddalić skargę jako nieuzasadnioną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło