I SA/Wr 861/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik – Ogińska po rozpoznaniu w dniu 7 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu argumentowała, że Urząd Skarbowy w W. zablokował jej rachunek bankowy i nie posiada gotówki w kasie ani możliwości zaciągnięcia pożyczki. Prawomocnym obecnie postanowieniem z dnia 22 października 2012 r. Referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy wskazując, iż spółka uchyla się od uzupełnienia informacji o swoim stanie majątkowym. Następnie dwukrotnie, w dniach 21 lutego i 13 maja 2013 r. (data stempli na przesyłkach pocztowych), strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W ich uzasadnieniu, analogicznie jak poprzednio, argumentowała, że Urząd Skarbowy w W. zablokował jej rachunek bankowy i nie posiada gotówki w kasie ani zdolności do zaciągnięcia pożyczki. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazała wnioskująca spółka kwotę 52.000,00 zł jako wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych, kwotę 5.229,00 zł jako wartość jej środków trwałych oraz kwotę (-) 1.752.831,88 zł - jako stan rachunku bankowego oraz kwotę zajęcia na tym rachunku. Podała także strona, że na dzień złożenia wniosku bilans za ostatni rok obrotowy nie został sporządzony. Zarządzeniem Referendarza sądowego z dnia 18 lipca 2013 r. na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., w skrócie: p.p.s.a.) wezwano skarżącą do przedłożenia odpisu zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej starty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za ostatni rok podatkowy, za który takie zeznanie spółka złożyła (CIT-8), uwierzytelnionego odpisu deklaracji podatkowych VAT skarżącej spółki za ostatnie trzy okresy rozliczeniowe, za które spółka je złożyła, szczegółowych wyciągów lub wykazów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych, za ostatnie trzy miesiące, bilansu i rachunku zysków i strat skarżącej spółki za ostatni rok obrotowy oraz innych dokumentów i informacji, których treść może mieć znaczenie dla oceny wniosku spółki, w szczególności wykazujących zmianę sytuacji materialnej i gospodarczej spółki w porównaniu ze stanem ustalonym w postanowieniu referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 października 2012r., W reakcji na wezwanie strona przesłała zeznanie CIT 8 za 2012 r., deklaracje VAT-7 za luty, marzec i kwiecień 2013 r. oraz wyciąg z rachunku bankowego strony w B Banku. Z przesłanych dokumentów wynika, że w roku 2012 r. skarżąca spółka nie uzyskała żadnych przychodów ani nie poniosła żadnych kosztów prowadzonej działalności gospodarczej, w lutym, marcu i kwietniu 2013 r. nie dokonywała dostaw towarów, nie świadczyła usług ani nie nabywała towarów i usług, wykazała nadwyżkę podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w kwocie 4.117 zł, natomiast na jej rachunku bankowym na dzień 24 czerwca 2013 r. utrzymywano blokady na łączną kwotę 1.757.262,82 zł. Nie przesłała natomiast strona bilansu i rachunku zysków i strat za ostatni rok obrotowy. Sąd z urzędu wskazuje, że w sprawach ze skargi wnioskującej spółki o sygn. akt I SA/Wr 788/12, I SA/Wr 226/12 i I SA/Wr 173/12 z dokumentów przedstawionych dla potrzeb oceny jej sytuacji finansowej i gospodarczej wynika, że w maju, czerwcu i lipcu 2012 r. dokonała ona dostawy towarów i świadczyła usługi o wartości odpowiednio 95.015,00 zł, 231.335,00 zł i 573.394,00 zł oraz nabyła towary i usługi o wartości odpowiednio 52.967,00 zł, 227.797,00 zł i 335.888,00 zł, z kolei w grudniu 2012 r. oraz styczniu 2013 r. dokonała dostawy towarów i świadczyła usługi o wartości odpowiednio 294.140,00 zł, 472.030,00 zł oraz nabyła towary i usługi o wartości odpowiednio 245.092,00 zł i 489.930,00 zł. Postanowieniem z dnia 1 lipca 2013 r. Referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie zawarto polemikę z uzasadnieniem Referendarza. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1) bądź w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Podkreślenia wymaga, że regulacja prawna art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powoływanej ustawy stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Tak więc, przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). W ocenie Sądu skarżąca spółka nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPPr strona w lakoniczny sposób powołuje się na blokadę rachunku bankowego i związany z tym brak środków finansowych oraz brak zdolności kredytowej. Tymczasem obowiązkiem strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest wyczerpujące przedstawienie swojej sytuacji gospodarczej, co dopiero umożliwia ocenę jej zdolności finansowych przez Sąd. Skarżąca spółka nie uczyniła zadość temu obowiązkowi. Sąd nie posiada więc wystarczających informacji, na podstawie których mógłby ocenić jej rzeczywiste możliwości finansowe. Pomimo wezwania strona nie przedłożyła także bilansu oraz rachunku zysków i strat za ostatni rok obrotowy. Natomiast z pozostałych dokumentów wynika, iż spółka w 2012 r. oraz od lutego do kwietnia 2013 r. nie osiągnęła żadnych przychodów. Strona wprost jednak tego nie twierdzi. Natomiast z dokumentów przedstawionych dla potrzeb oceny jej sytuacji finansowej i gospodarczej w sprawach ze skarg skarżącej spółki o sygn. akt I SA/Wr 788/12, I SA/Wr 226/12 i I SA/Wr 173/12 wynika, że prowadziła ona w 2012 r. działalność gospodarczą relatywnie dużych rozmiarów. W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 października 2010 r. w sprawie o sygnaturze akt I SA/Wr 173/12 odmawiającego przyznania stronie prawa pomocy Sąd wskazał, że tylko w miesiącach od lutego do lipca 2012 r. obroty skarżącej wyniosły ponad 1000.000,00 zł. Reasumując, prawo pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązków ponoszenia kosztów postępowania sądowego powinno się sprowadzać wyłącznie do przypadków, w którym zdobycie przez stronę środków do sfinansowania udziału w tym postępowaniu jest niemożliwe (tak też postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 9 marca 2009 r., sygn. akt II SAB/Wr 32/08, LEX nr 603148). Skarżąca nie wykazała zaś, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, które w postępowaniu sądowoadministracyjnym zwykle ograniczają się do wpisu sądowego (w niniejszej sprawie – 100,00 zł). Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.