I SA/Wr 862/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia NSA Halina Betta, Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski, Protokolant: Paulina Wódka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 listopada 2012 r. sprawy ze skargi S. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej podatek od spadków i darowizn I. oddala skargę, II. przyznaje na rzecz adwokata A. S. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej z urzędu. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej we W. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...]r., nr [...], ustalającej S.C. podatek od spadków i darowizn z tytułu nabycia spadku w kwocie 3.854,00 zł. Organ za podstawę rozstrzygnięcia przyjął stan faktyczny, z którego wynika, że postanowieniem Sądu Rejonowego w W. Wydział I Cywilny z dnia 13 marca 2009 r., sygn. akt. [...], prawo do spadku po zmarłej dnia 4 sierpnia 2008 r. M. J.C. nabyli: syn S. P. C. oraz córka E. G. C., każdy w 1/2 części. Postanowienie stało się prawomocne w dniu 4 kwietnia 2009 r. W dniu 20 lutego 2012 r. do Urzędu Skarbowego w W. wpłynęło wspólne zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych (druk SD-3 i SD-3/A), w którym spadkobiercy zgłosili do opodatkowania lokal mieszkalny, stanowiący odrębną nieruchomość o powierzchni użytkowej 68,70 m2, położony w W. przy ul. [...] [...] [...]/[...], którego wartość wynosi 147.000,00 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. decyzją z dnia [...]r. ustalił S. C. (dalej: skarżący) podatek od spadków i darowizn w kwocie 3.854,00 zł z tytułu nabycia spadku po zmarłej M. J. C. Decyzja ta, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru została doręczona skarżącemu w dniu 24 lutego 2012 r. Skarżący w dniu 10 marca 2012 r. (data stempla pocztowego) nadał w Urzędzie Pocztowym w W. 14 odwołanie. Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia [...]r., nr [...], stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż decyzję organu pierwszej instancji doręczono skarżącemu w dniu 24 lutego 2012 r., zatem 14-dniowy termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg w dniu 25 lutego 2012 r. i zakończył – w dniu 9 marca 2012 r. Natomiast odwołanie (pismo z dnia 10 marca 2012 r.) zostało nadane przez skarżącego w dniu 10 marca 2012 r., a więc po upływie terminu, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (jednolity tekst Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – dalej: Ordynacja podatkowa). Organ podniósł również, iż skarżący nie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego, organ uznał więc, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem 14 -dniowego terminu, co wyklucza merytoryczne jego rozpatrzenie. Skarżący, nie zgadzając się z powyższym postanowieniem wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której zażądał: 1. uchylenia zaskarżonego postanowienia, gdyż jest ono oparte, zdaniem skarżącego, na standardach mających na celu uzyskanie korzyści własnych, mataczeniu oraz interpretowaniu zapisów ustawy tak, aby wyłudzić od petenta (siostry) nienależne podatki wraz z karami finansowymi; ewentualnie 2. przywrócenia terminu do zaskarżenia odwołania, podnosząc, iż odwołanie zostało przez urząd skarbowy przyjęte i wraz ze stanowiskiem organu zostało wysłane do organu odwoławczego, który przyjął to odwołanie i wystosował do skarżącego pismo w sprawie ulgi z art. 16 ustawy o podatkach od spadków i darowizn. Zdaniem skarżącego stwierdzenie uchybienia terminowi, jest niezrozumiałe i tendencyjne i ma na celu uchylenie się od merytorycznego zajęcia stanowiska, niekorzystnego dla tychże organów; 3. . rzystnego dla tychże organów,dzkiego Sądu Adminisatrcyjnego zasądzenia od Urzędu Skarbowego w W. zwrotu nienależnie pobranego podatku oraz kar, drugiemu uczestnikowi - spadkobiercy Pani E. C. W uzasadnieniu, oprócz wskazania na nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania wymiarowego w zakresie podatku od spadków i darowizn, skarżący podniósł, że zawarte w zaskarżonym postanowieniu ustalenia dotyczące doręczenia przesyłki są nieprawidłowe. Według skarżącego niemożliwe jest doręczenie przesyłki w ciągu jednego dnia, a poza tym organ najpierw przyjął odwołanie, a dopiero potem stwierdził uchybienie terminowi do jego wniesienia. Dyrektor Izby Skarbowej we W. w odpowiedzi na skargę, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, co polega na ocenie czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy dokonał właściwej jej interpretacji oraz czy ustalił prawidłowo stan faktyczny sprawy. Zatem jedynie naruszenie prawa materialnego lub procesowego mogące mieć wpływ na wynik sprawy, daje podstawę do uchylenia zaskarżonego aktu administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity z 2012 r., Dz. U. poz. 270, dalej: p.p.s.a.). Przystępując do rozpoznania niniejszej skargi należy stwierdzić, iż nie zasługuje ona na uwzględnianie. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji. Kwestie związane z wnoszeniem i rozpatrywaniem odwołań od decyzji wydawanych przez organy podatkowe regulują przepisy Ordynacji podatkowej, a konkretnie przepisy rozdziału 15 działu IV powołanej ustawy. Wynika z nich, że: Od decyzji organu podatkowego wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji (art. 220 § 1). Odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję (art. 223 § 1). Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 pkt 1). Organ podatkowy, do którego wpłynęło odwołanie przekazuje je wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania odwołania, chyba że w tym terminie wyda decyzję na podstawie art. 226 Ordynacji podatkowej (art. 227). Organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania (art. 228 § 1 pkt 2). Zatem, jednym z zasadniczych warunków, jaki musi być spełniony, aby odwołanie mogło być rozpoznane pod względem merytorycznym jest wniesienie tego odwołania w ustawowym terminie. W stanie sprawy skarżący wniósł odwołanie z przekroczeniem czternastodniowego terminu do jego wniesienia, co w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz przepisów Ordynacji podatkowej regulujących kwestie związane z doręczaniem pism oraz sposobem liczenia terminów, nie powinno budzić wątpliwości. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącemu w miejscu zamieszkania skarżącego. Doręczenie nastąpiło za pośrednictwem Urzędu Pocztowego. Zatem sposób doręczenia decyzji był prawidłowy. Z przepisów Ordynacji podatkowej wynika, iż organy podatkowe doręczają swoje pisma za pokwitowaniem przez pocztę, swoich pracowników lub przez osoby uprawnione na podstawie odrębnych pracowników (art. 144 zd. pierwsze). Pisma są doręczane stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela – temu przedstawicielowi (art. 145 § 1). W przypadku, gdy stroną jest osoba fizyczna podstawowym miejscem doręczenia jest miejsce zamieszkania lub pracy tej osoby (art. 148 § 1). Nie ma też dowodów wskazujących na inny dzień doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, oprócz niczym nie popartych sugestii skarżącego, co do niemożności doręczenia decyzji w tak krótkim czasie. Skarżący nie wykazał też, aby doszło do nieprawidłowości przy obliczaniu terminu do wniesienia odwołania. Jak wynika z druku potwierdzenia odbioru decyzja organu pierwszej instancji została doręczona w dniu 24 lutego 2012 r., co oznacza, że 14 – dniowy termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg w dniu 25 lutego 2012 r. i ukończył – dniu 9 marca 2012 r. (piątek). Stosownie do art. 12 Ordynacji podatkowej, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach (np. do wniesienia odwołania), jest pewne zdarzenie (np. doręczenie decyzji), przy obliczeniu tego terminu nie uwzględnia się dnia (np. dnia doręczenia decyzji), w którym zdarzenie to nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu (np. 14 – dniowego do wniesienia odwołania). Dodatkowo wypada wskazać na § 5 i § 6 pkt 2 powołanego przepisu. Wynika z nich, że jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo złożone w polskim urzędzie konsularnym. Podsumowując, wniesienie odwołania w dniu 10 marca 2012 r. należało uznać za spóźnione, a w konsekwencji zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Z kolei podniesiona w skardze argumentacja, wskazującej na pewną, w ocenie skarżącego, niekonsekwencję w działaniu organów podatkowych nie znajduje oparcia w prawie. Organ pierwszej instancji, za pośrednictwem którego składane jest odwołanie, jest zobowiązany, w razie jego nieuwzględnienia, do przekazania go organowi odwoławczemu, który ostatecznie rozstrzyga czy wniesione przez stronę odwołanie spełnia warunki formalne pozwalające na nadanie mu dalszego biegu. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Odnosząc się do pozostałych żądań zawartych w skardze należy stwierdzić, iż wykraczają one poza granice rozpoznawanej sprawy, a więc ich rozpoznanie prowadziłoby do naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., w myśl którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na marginesie wypada jedynie zauważyć, iż skarżący nie wystąpił do organu odwoławczego z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jak też nie odniósł się w sposób formalny do pisma organ z dnia 12 lipca 2012 r. informującego skarżącego o możliwości wystąpienia z takim wnioskiem. Natomiast zawarty w skardze wniosek nie spełnia wymogów ustawowych, umożliwiających na jego rozpoznacie przez organ odwoławczy. Przede wszystkim należy wskazać, iż w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (art. 163 § 2 Ordynacji podatkowej). Zatem formułowanie go na etapie skargi do sądu wypada uznać za nieprawidłowe. Poza tym zainteresowana przewróceniem terminu strona musi uprawdopodobnić, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy (art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej). Podanie o przywrócenie terminu skarżący musi wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi oraz dopełnić czynności, dla której był określony termin (art. 162 § § 2 Ordynacji podatkowej). Zatem, nie wystarczy w jakikolwiek sposób zawnioskować przywrócenie terminu. Wniosek taki musi być złożony przede wszystkim w określonym terminie, musi być skierowany do właściwego organu, musi wskazywać na okoliczności usprawiedliwiające jego niedochowanie, a także musi zostać dokonana czynność, która jest związana z tym terminem. Podsumowując, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 w związku z art. 244 p.p.s.a.