I SA/Wr 878/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik - Ogińska po rozpoznaniu w dniu 21 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 29 marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie rozliczeń w podatku od towarów i usług za miesiące od grudnia 2007r. do lutego 2008 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 2000 zł, skarżąca spółka wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że na skutek niewypłacalności kontrahentów, których zobowiązania wobec Spółki wynoszą łącznie 920.000,00 zł, Spółka straciła płynność finansową i możliwość spłaty jej dostawców i podwykonawców. Spowodowało to liczne nakazy zapłaty, zadłużenie wobec innych kontrahentów, Urzędu Skarbowego, PFRON i ZUS. Na potwierdzenie powyższych okoliczności przedłożone zostały kopie nakazów sądowych, zestawienia zadłużeń wobec ZUS i PFRON oraz dokumentu potwierdzającego zajęcie rachunku bankowego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z oświadczeniem o majątku i dochodach, wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 50.000 zł, wartość środków trwałych – 408.439,08 zł, a wysokość straty za ostatni rok obrotowy (2012) 281.620,50 zł. Stan konta na rachunkach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 0 zł. Z dokumentów złożonych na wezwanie, skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) wynikają dane wskazane na urzędowym formularzu, a nadto, że za 2012 r. Spółka uzyskała przychody w kwocie 7.382.963,23 zł (zgodnie z zeznaniem podatkowym). Jej należności krótkoterminowe na koniec roku 2012 wynosiły 3.637.026,97 zł, a zobowiązania krótkoterminowe – 1.720.882,17 zł. Do końca czerwca 2013 r. strona uzyskała przychody w wysokości 858.535,50 zł, odnotowując wynik ujemny na kwotę 506.630,42 zł. Z jednego z rachunków bankowych wpływy z kwietnia, maja i czerwca 2013 r. były przejmowane przez komornika. Na drugim rachunku brak środków. W sprawie przedłożone zostały też dokumenty wykazujące zobowiązania Spółki wobec kontrahentów, ZUS i PFRON. Jako znane z urzędu wskazać należy, że Spółka jest obowiązana do uiszczenia wpisów od skarg w sprawach I SA/Wr 753-754/13 i I SA/Wr 878-881/13 w łącznej kwocie 11.000 zł. Postanowieniem z dnia 24 września 2013 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił stronie przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie od orzeczenia Referendarza strona podniosła, że utraciła płynność finansową. Wywiodła, że analiza zmian jej sytuacji finansowej wskazuje na ustawiczne obniżanie się jej przychodów prowadzące do znacznego pogorszenia się jej sytuacji finansowej. Wskazała, że specyfika prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie usług budowlanych wymaga ustawicznego inwestowania osiągniętych przychodów. Skarżąca w chwili obecnej przeznacza każde posiadane środki na finansowanie inwestycji. Strona podniosła także, iż kwota wpisów we wszystkich sprawach toczących się z jej skarg w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu pod sygnaturami I SA/Wr 753/13, I SA/Wr 754/13, I SA/Wr 878/13, I SA/Wr 879/13, I SA/Wr 880/13, I SA/Wr 881/13, wynosi łącznie 11.000,00 zł, a uregulowanie tej należności przekracza możliwości finansowe strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek strony o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, od którego został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W przypadku osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Wyżej powołane unormowania winny być odczytywane w kontekście treści art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Należy zatem przyjąć, iż zwolnienie od kosztów sądowych stanowi wyjątek od reguły wykonania tego obowiązku, który sprzyja rozwadze w wyborze sądowej drogi dochodzenia swoich praw. W konsekwencji przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określające przesłanki przyznania prawa pomocy nie mogą być interpretowane według reguł wykładni rozszerzającej, a zwolnienie strony z ponoszenia kosztów postępowania sądowego winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy się kierować rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, Sąd stwierdził, iż strona nie wykazała, że nie posiada obecnie i nie jest zdolna wygospodarować dostatecznych środków na opłacenie należnych w sprawie kosztów sądowych. Przeciwnie, treść akt sprawy pozwoliła na stwierdzenie, że strona taką zdolność posiada. Z przedłożonych dokumentów wynika, że spółka prowadzi działalność gospodarczą relatywnie dużych rozmiarów, o czym świadczy uzyskany w 2012 r. przychód w kwocie 7.382.963,23 zł. Wbrew twierdzeniom zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy strona nie utraciła płynności finansowej, o czym świadczy uzyskany do czerwca 2013 r. przychód w kwocie 858.535,50 zł. Strona pomimo ujemnego wyniku finansowego w tym okresie w wysokości 506.6300,42 zł, kontynuuje działalność gospodarczą. Z twierdzeń zawartych w sprzeciwie wynika nadto, iż jest zdolna do wygospodarowania wolnych środków, które przeznacza na inwestycje. Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika więc, iż strona posiada wolne środki. W ocenie Sądu przeznaczenie ich części na uiszczenie kosztów sądowych, nie zagrozi płynności finansowej spółki. Wskazać także należy, iż z wyciągu z rachunku bankowego strony z kwietnia 2013 r., który skarżąca wnosząc o przyznanie prawa pomocy w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 754/13 przedłożyła na wezwanie wnika, iż w kwietniu 2013 r. spółka uzyskała pożyczkę bankową w wysokości 392.998,24 zł. Posiada więc zdolność kredytową. Nadto przepływy finansowe na rachunkach bankowych, z których strona przedłożyła wyciągi w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 754/13 oraz w sprawie niniejszej, nie odzwierciedlają deklarowanych przychodów. Strona dokonuje więc transakcji poza rachunkami, których posiadanie zadeklarowała. Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu, wpis od skargi wynoszący w niniejszej sprawie 2000,00 zł, który jest zwykle całkowitym kosztem w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jest dla strony kwotą znikomą i oczywiście możliwą do uiszczenia. Z uwagi na kilkumilionowy przychód oraz posiadaną zdolność kredytową, powyższej oceny nie zmienia fakt, że strona z tytułu wszystkich zainicjowanych przez siebie spraw sądowoadministracyjnych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu winna uiścić wpisy w łącznej wysokości 11.000,00 zł. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.