I SA/Wr 879/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty, marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2008 r. postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W sprawie E.L. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu tego żądania podała, że nie posiada składników majątku podlegających spieniężeniu, spłaca kredyty, natomiast zwoje dwuosobowe gospodarstwo domowe, prowadzone wspólnie z nieletnim synem, utrzymuje z dochodu z prowadzonej działalności gospodarczej oraz świadczenia alimentacyjnego i zasiłku rodzinnego, wypłacanych przez organ pomocy społecznej. Oświadczyła skarżąca, że posiada zadłużenie z tytułu wykorzystania limitu debetowego na rachunkach bankowych oraz na karcie kredytowej w łącznej kwocie 37.400 zł, natomiast w pierwszym kwartale w ramach prowadzonej działalności gospodarczej poniosła stratę w kwocie 18.654,28 zł. Z przesłanych wraz z wnioskiem dokumentów i akt administracyjnych wynika, ponad oświadczone we wniosku fakty, że w roku 2011 skarżąca poniosła stratę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 30.033,65 zł, przy przychodzie w kwocie 51.866,47 zł, przy ponoszeniu kosztów utrzymania siebie oraz swojego syna korzysta z pomocy rodziców, natomiast wynagrodzenie reprezentującego ją przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu doradcy podatkowego reguluje w dwóch ratach: pierwszą przy okazji wszczęcia postępowania podatkowego "trwającego cztery lata" i drugą "po prawomocnym wyroku". W sprawach zawisłych obecnie przed Sądem ze skarg E. L., prowadzonych pod sygnaturą akt I SA/Wr 877/12, I SA/Wr 878/12 i I SA/Wr 879/12, Przewodniczący Wydziału I Sądu zarządzeniem z dnia 20 lipca 2012 r. wyznaczył wpis sądowy w kwocie odpowiednio 100 zł, 816 zł i 544 zł. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Wskazać należy także, iż prawo pomocy ma w swojej istocie stanowić zabezpieczenie realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Ma umożliwiać realizację swoich praw na drodze sądowej osobom nie posiadającym ani dostatecznych środków ani możliwości pozyskiwania dostatecznych środków na ponoszenie kosztów sądowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest zatem instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem, tj. pozbawionych ze względu na okoliczności życiowe majątku ponad wartości (kwoty) niezbędne dla zapewnienia koniecznego utrzymania dla siebie i swojej rodziny. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku E. L. zaistniały ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, określone w art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca wykazała bowiem, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie oraz swojego nieletniego syna. W ocenie referendarza sądowego sytuacja życiowa wnioskującej strony, w tym fakt utrzymywania jej dwuosobowego gospodarstwa domowego dzięki wsparciu rodziny oraz jej zadeklarowana i znajdująca potwierdzenie w treści akt sprawy sytuacja materialna, wymagająca wsparcia ze strony Ośrodka Pomocy Społecznej, świadczą o wystąpieniu w sprawie obiektywnego braku możliwości ponoszenia przez skarżącą kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania dla siebie i swojej rodziny i w konsekwencji przemawiają za uwzględnieniem rozpoznawanego wniosku. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.