I SA/Wr 880/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 24 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. z/s w J.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozliczeń w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja 2007 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca Spółka, prowadząca działalność w zakresie usług budowlanych, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że na skutek niewypłacalności kontrahentów, których zobowiązania wobec Spółki wynoszą łącznie 926.797,32 zł, Spółka straciła płynność finansową i możliwość spłaty jej dostawców i podwykonawców. Spowodowało to liczne nakazy zapłaty, zadłużenie wobec innych kontrahentów, Urzędu Skarbowego, PFRON i ZUS. Na potwierdzenie powyższych okoliczności przedłożone zostały kopie nakazów sądowych, zestawienia zadłużeń wobec ZUS i PFRON oraz dokumentu potwierdzającego zajęcie rachunku bankowego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z oświadczeniem o majątku i dochodach, wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 50.000 zł, wartość środków trwałych – 408.439,08 zł, a wysokość straty za ostatni rok obrotowy (2012) 281.620,50 zł. Stan konta na rachunkach bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 0 zł. Z dokumentów złożonych na wezwanie, skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) wynikają dane wskazane na urzędowym formularzu, a nadto, że za 2012 r. Spółka uzyskała przychody w kwocie 7.382.963,23 zł (zgodnie z zeznaniem podatkowym). Jej należności krótkoterminowe na koniec roku 2012 wynosiły 3.637.026,97 zł, a zobowiązania krótkoterminowe – 1.720.882,17 zł. Do końca czerwca 2013 r. strona uzyskała przychody w wysokości 858.535,50 zł, odnotowując wynik ujemny na kwotę 506.630,42 zł. Z jednego z rachunków bankowych wpływy z kwietnia, maja i czerwca 2013 r. były przejmowane przez komornika. Na drugim rachunku brak środków. W sprawie przedłożone zostały też dokumenty wykazujące zobowiązania Spółki wobec kontrahentów, ZUS i PFRON. Jako znane z urzędu wskazać należy, że Spółka na dzień wydania niniejszego postanowienia jest obowiązana do uiszczenia wpisów od skarg w sprawach I SA/Wr 753-754/13 i I SA/Wr 878-881/13 w łącznej kwocie 11.000 zł. W ocenie referendarza sądowego, powyższe dane nie dają podstaw do uwzględnienia żądania wniosku. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zwrócić należy uwagę, że powyższa regulacja uzależnia przyznanie prawa pomocy osobom prawnym wyłącznie od przesłanki posiadania lub też nieposiadania dostatecznych środków finansowych. Brak jest dodatkowych obwarowań, tak jak ma to miejsce w przypadku osób fizycznych, co do których należy uwzględnić zabezpieczenie środków niezbędnych dla ich koniecznego utrzymania. Co do osób prawnych, niewątpliwie należy też mieć na uwadze konsekwencje poniesienia kosztów sądowych, takie jak utrata płynności i możliwość prowadzenia dalszej działalności. Zdaniem rozpoznającego niniejszy wniosek referendarza sądowego, konieczność opłacenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, nawet przy uwzględnieniu tego obowiązku jednocześnie w sześciu sprawach, nie wpłynie znacząco na działalność strony skarżącej. Przy czym wyjaśnić trzeba, że dla oceny możliwość płatniczych wnioskodawcy istotna jest tutaj kwota wpisów od skarg, gdyż w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest to zwykle najwyższy koszt sądowy. Tym samym uzasadnione jest przyjęcie ich kwoty (to jest łącznej kwoty wszystkich wpisów we wszystkich sprawach, które toczą się niemal jednocześnie, czyli 11.000 zł) za punkt odniesienia dla oceny możliwości płatniczych strony skarżącej. W istocie strona wskazuje na fakt niezapłaconych zobowiązań przez kontrahentów, którzy rzekomo są niewypłacalni. Jednak nie przedstawiła w tym względzie żadnych dokumentów. Te zaś, które zostały przedłożone wskazują, iż wprawdzie przychody strony w sposób znaczny się obniżyły w porównaniu z rokiem 2011 (o około 10.000.000 zł), to jednak nadal są wysokie. W ubiegłym roku wyniosły ponad 7.000.000 zł, a strata według bilansu wynosiła mniej niż 5% wartości przychodów. Istotne jest też, że wartość należności krótkoterminowych przewyższała kwotę zobowiązań terminowych o prawie 2.000.000 zł. Także w bieżącym roku zostały odnotowane wysokie obroty, wielokrotnie wyższe niż wartość kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Podane wyżej wartości wskazują, że strona miała możliwość wygospodarowania środków na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, przy uwzględnieniu tego obowiązku jednocześnie w sześciu sprawach. Jeśli zaś chodzi o liczne zobowiązania wobec kontrahentów, które zostały nałożone na Spółkę wraz z odsetkami nakazami sądowymi, to pamiętać należy, że koszty sądowe są formą daniny publicznej, a te zawsze mają pierwszeństwo przed zobowiązaniami o charakterze prywatnoprawnym. Spółka wskazuje też, że nie ma środków na rachunkach bankowych, co udokumentowała. Jednak wpływy odnotowane są tylko na jednym rachunku i to tylko od jednego kontrahenta, są też od razu przejmowane przez komornika. Wartość tych wpływów natomiast nie znajduje odzwierciedlenia w wykazanych kwotach przychodów. Wywieść stąd należałoby, że większość transakcji jest dokonywanych poza posiadanymi rachunkami bankowymi. W tym stanie rzeczy nie można uznać, że strona nie jest w stanie ponosić kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Mając zatem na uwadze powyższe, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.