I SA/Wr 885/17

PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-10-23

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie został uwzględniony, ponieważ skarżąca wykazała, że utrzymuje siebie i dziecko głównie z zasiłków, a zarobki jej matki, która pomaga finansowo, nie są wysokie i nie pozwalają na poczynienie oszczędności na pokrycie wpisu od skargi.
Stan faktyczny
Skarżąca K.B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. dotyczącą zryczałtowanego podatku dochodowego. Skarżąca wskazała, że jest bezrobotna, utrzymuje się z prac dorywczych i pomocy rodziny, nie posiada majątku ani oszczędności, a jej miesięczne dochody wynoszą 1.400 zł netto, przy czym ponosi znaczne wydatki na utrzymanie siebie i 4-letniej córki. Zeznania podatkowe wykazały jednak wyższe przychody w poprzednich latach.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, a odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 23 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca, wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 2.000 zł, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że jest bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Nie posiada majątku ani oszczędności. Utrzymuje się z prac dorywczych i pomocy rodziny. Ma zadłużenie w ZUS. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że strona pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z 4-letnią córką i nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Dochody uzyskuje z Funduszu Alimentacyjnego, z zasiłku wychowawczego i prac dorywczych w łącznej kwocie 1.400 zł netto. Miesięcznie ponosi wydatki na przedszkole, dodatkowe zajęcia, wyżywienie, odzież czy wydatki związane z leczeniem dziecka. W odpowiedzi na wezwanie strona dodatkowo wyjaśniła, że pod wskazanym przez siebie adresem mieszka razem z matką, która pracuje w przedszkolu z wynagrodzeniem 2.500 zł netto. Skarżąca natomiast odpłatnie opiekuje się dziećmi znajomych. Jej miesięczne wydatki ponoszone są na: wyżywienie 700 zł, środki higieny 250 zł, odzież 300 zł, lekarstwa 120 zł. Jeśli chodzi o ciążące na niej zobowiązania, to nie jest w stanie ich spłacić. W ponoszeniu miesięcznych wydatków i utrzymaniu domu pomaga jej matka. Załączone zostały kopie decyzji o przyznaniu zasiłków, zaświadczenie o statusie bezrobotnej od [...] września 2015 r., kopie dokumentów potwierdzających wymagalne liczne zobowiązania o charakterze prywatnoprawnym oraz zeznania podatkowe za lata 2015 i 2016. Z zeznań tych wynika, że w 2015 r. przychód skarżącej ze stosunku pracy, działalności wykonywanej osobiście oraz z innych źródeł wyniósł 21.256,79 zł, a w 2016 r. wyłącznie z Funduszu Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych 5.162,20 zł. Mając na uwadze powyższe, w ocenie referendarza sądowego, wniosek należało uwzględnić w znaczącej części. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz.1369 – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w części lub w całości), a więc w zakresie częściowym, należy przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe zostało wykazane w części. Skarżąca utrzymuje siebie i 4-letnie dziecko głównie z zasiłków. Wprawdzie wskazała, że mieszka z matką i korzysta z jej pomocy finansowej, nie można jednak było pominąć faktu, że zarobki matki również nie są wysokie i z pewnością nie pozwalają na poczynienie oszczędności celem pokrycia wpisu od skargi wyznaczonego na kwotę 2.000 zł. Co do pozostałych kosztów sądowych, to zauważyć należy, że zwykle ograniczają się one do opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za sporządzenie uzasadnienia wyroku (jeżeli Sąd oddali skargę, gdyż w razie jej uwzględnienia uzasadnienie sporządza z urzędu) oraz wpisu od skargi kasacyjnej wynoszącego połowę wpisu od skargi (o ile strona zdecyduje wnieść ten środek zaskarżenia). Mając na uwadze kwoty miesięcznych wydatków, zwłaszcza na środki higieny czy na odzież, zauważyć należy, iż jakkolwiek są to wydatki z pewnością niezbędne w podstawowym utrzymaniu, jednak ich comiesięczny zakup we wskazanych kwotach z pewnością nie jest konieczny. Istnieją tutaj zatem możliwości do poczynienia rezerw na pokrycie pozostałych kosztów sądowych, przynamniej w niewielkiej części. W istocie, znacznym wydatkiem może być tutaj wpis od skargi kasacyjnej, jednak aktualnie obowiązek jego poniesienia jest przyszły i niepewny, zaś strona może wnosić o przyznanie prawa pomocy na każdym etapie postępowania sądowego. Mając zatem na uwadze powyższe, postanowiono jak w sentencji na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło