I SA/Wr 890/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi D. Ś. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 rok postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie dla skarżącej adwokata. W rozpoznawanej sprawie, D. S. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu swojego żądania wskazała, że jej sytuacja majątkowa nie pozwala na opłacenie pełnomocnika i, że jej jedynym źródłem utrzymania, z którego ponosi koszty leczenia licznych chorób (depresja, choroba laryngologiczna, ginekologiczna, dermatologiczna i inne), jest emerytura w wysokości 1.651,60 zł. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni podała, że wspólne gospodarstwo prowadzi z byłym mężem (rozwód w 1987 r.), którym się opiekuje, posiada zasoby pieniężne w postaci "Polisy [...]" oraz nieruchomość w C. w trakcie budowy, którą kupiła za oszczędzone w życiu pieniądze. Nie dysponuje ruchomościami o wartości powyżej 3000 euro. Wskazała, że miesięcznie uzyskują wraz z mężem świadczenia emerytalne w łącznej kwocie 2.927,85 zł. Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawczyni przedłożyła dokumenty i informacje dotyczące jej sytuacji materialnej i życiowej, dot. również jej byłego męża. Wynika z nich, ponad wcześniej wskazane fakty, że w 2009 r. uzyskała przychód z tytułu emerytury w łącznej kwocie 22.571,30 zł, natomiast jej mąż – w łącznej kwocie 17.305,54 zł. Ich wydatki, według wyliczeń skarżącej w latach 2009 i 2010 wyniosły odpowiednio 34.095,80zł i 21.942,04 zł, a zaliczone zostało do nich m. in. wynagrodzenie adwokata w kwocie 5.000 zł. Lokal mieszkalny o pow. [...] m2, w którym mieszka, tj. we W. przy ul. [...], jest własnością jej byłego męża. Z kolei mieszkanie znajdujące się w M., w którym jest zameldowana, jest mieszkaniem służbowym, którego, z uwagi na konieczność jego remontu (koszty ok. 10.000 zł), nie może przekazać na rzecz [...]. Wnioskodawczyni jest właścicielką nieruchomości gruntowej położonej w C. o pow. [...] arów, zabudowanej budynkiem mieszkalnym o powierzchni całkowitej [...] m². Według oświadczenia zakupiony dom wymaga remontu. Dodatkowo wnioskodawczyni wskazała, iż prosi o wyznaczenie adwokata w osobie A. L. z W.. Postanowieniem z dnia 18.10.2010 r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie od ww. postanowienia, strona ponownie wskazała, że nie stać jej na opłacenie adwokata. Zarzuciła, iż nie wzięto pod uwagę jej podeszłego wieku (68 lat). Wskazała, iż od 2006 r. jest bardzo chora, leczy się również psychiatrycznie i znaczną część dochodu przeznacza na medykamenty i wykończenie domu. Oznajmiła, iż ze względu na stan zdrowia i wiek, nie jest w stanie sama pisać pism procesowych i czuwać nad postępowaniem. Nadmieniła, że zwróciła się do A w M. o to, by została ich pensjonariuszem. Do pisma, strona załączyła nieobowiązujący w postępowaniu sądowoadministracyjnym formularz oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, w którym wskazała wcześniej już podane fakty. W kolejnych pismach z dnia: 2.11.2010 r. i 8.11.2010 r. oświadczyła, iż 30 % jej emerytury jest potrącane przez Urząd Skarbowy w S. i że jej stan zdrowia się pogarsza. Dołączyła informację z Banku B S.A. o operacjach na rachunkach bankowych w latach 2000-2006 oraz skierowanie do szpitala z terminem przyjęcia w dniu 9.11.2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie: "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie zaś do art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłata sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie pełnomocnika z urzędu, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim tym, którzy nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem utrzymania własnej rodziny. Przyznanie bowiem prawa pomocy jest jednoznaczne z przerzuceniem ciężaru ich ponoszenia na budżet państwa. Pamiętać również trzeba, że koszty sądowe stanowią daninę publiczną. Konstytucja RP przewiduje powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. W istocie konstytucyjną zasadą jest również prawo do sądu ustanowione w art. 45 ust. 1, dlatego też w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności dokonania wyważenia pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi niemającemu dostatecznych środków, a zasadą powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych (zob. w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Zakamycze 2005, s. 585). Należy również zwrócić uwagę, że zgodnie z regulacją dotyczącą przyznania prawa pomocy, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Tak więc, w świetle przytoczonej regulacji oraz powyższych uwag, a także ustalonego stanu faktycznego, stwierdzić należy, że wniosek strony zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, strona w przedstawionej sytuacji finansowej, majątkowej i zdrowotnej, nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z wynagrodzeniem adwokata. Wskazać trzeba, że stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata w sprawie niniejszej wynosi 3.600 zł - § 6 pkt 6) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163. poz. 1348 ze zm.). Biorąc zatem pod uwagę wysokość emerytury strony (1.651,60 zł) oraz jej niezbędne wydatki, w tym na lekarstwa, a także fakt dokonywania przez Urząd Skarbowy potrąceń z tego dochodu, Sąd stwierdza, iż z całą pewnością strona nie będzie w stanie opłacić wynagrodzenia adwokata. Jakkolwiek strona wskazała, iż jest właścicielką zabudowanej nieruchomości, to fakt ten nie może stanowić negatywnej przesłanki dla przyznania prawa pomocy, albowiem nieruchomość ta, jak oświadczyła strona, zakupiona została w trakcie budowy (potwierdza to załączony do akt sprawy akt notarialny) i wymaga remontu. Z nieruchomości tej strona nie osiąga dochodów. Ponadto strona nie posiada oszczędności, ani wartościowych ruchomości. Co do sytuacji majątkowej, finansowej i zdrowotnej byłego męża strony, z którym zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo, Sąd wskazuje, iż dokonując zestawienia jego dochodu – emerytura w kwocie 1.276,25 zł z niezbędnymi wydatkami, stwierdzić należy, że nie jest on w stanie wygospodarować kwoty na opłacenie przedmiotowych kosztów adwokackich. Odnosząc się do wniosku strony o ustanowienie adwokata z urzędu w osobie adw. A. L., Sąd wskazuje, że w świetle art. 244 § 3 p.p.s.a., jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, (...), właściwa okręgowa rada adwokacka, (...), w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, (...), wyznaczy adwokata, (...) wskazanego przez stronę. Powyższa regulacja oznacza, że ocena możliwości wyznaczenia w przedmiotowej sprawie pełnomocnika z urzędu adw. A. L., należy do właściwej okręgowej rady adwokackiej. Mając zatem powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.