I SA/Wr 891/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 20 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi T. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od września 2004 r. do listopada 2007 r. postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w kwocie przewyższającej 300 (słownie: trzysta) złotych oraz ustanowienie radcy prawnego; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu uzasadniając, że jest inwalidą I grupy, niezdolnym do samodzielnej egzystencji. Mieszka z matką i bratem. Otrzymywana przez niego renta w wysokości 797,32 zł nie wystarcza na zapewnienie podstawowych potrzeb życiowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe z matką, nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Matka jest osobą bezrobotną, bez jakichkolwiek dochodów. Do akt sprawy przedłożone zostało zestawienie miesięcznie ponoszonych wydatków. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., nadesłane zostało zeznanie podatkowe skarżącego za 2009 r., kopia decyzji MOPS o przyznanym świadczeniu pielęgnacyjnym, kopia informacji o zaległości w opłatach za mieszkanie, kopia umowy sprzedaży samochodu oraz wyciągi z rachunku bankowego. Z powyższych dokumentów wynika, że miesięcznie wydatki w gospodarstwie domowym wnioskodawcy wynoszą łącznie 2.834 zł, w tym na utrzymanie mieszkania (czynsz i media) 704 zł, na telewizję kablową, telefon i Internet 220 zł, na lekarstwa dla skarżącego, matki i brata na witaminy 210 zł, na żywność i środki czystości 1.500 zł, odzież około 200 zł. Nadto skarżący wymienił opłatę za studia brata za semestr 1.790 zł i obciążenia komornicze bez konkretnej kwoty. Jako źródło finansowania tych wydatków wymienił swoją rentę i wynagrodzenie brata w wysokości 1.150 zł – łącznie 1.947 zł. W 2009 r. skarżący uzyskał przychód z renty w wysokości 8.023,58 zł. Od 1 czerwca 2010 r. bezterminowo jego matce zostało przyznane świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad skarżącym w kwocie 520 zł. Wnioskodawca z matką zalegają z płatnościami za mieszkanie na rzecz spółdzielni na kwotę 3.938,62 zł. W marcu 2010 r. sprzedany został samochód osobowy za 800 zł. Wyciągi z rachunku bankowego potwierdzają wpływy renty oraz płatności związane z telefonem komórkowym, Internetem, opłatą za energię elektryczną oraz za telewizje kablowe Cyfra plus i Vectra. Ponadto wynikają z nich wpływy kwot z aukcji na portalu internetowym Allegro. Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, jakim jest radca prawny lub adwokat – czyli w zakresie całkowitym – może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W ocenie rozpoznającego niniejszy wniosek, przedstawione dane dotyczące stanu finansowego rodziny wnioskodawcy nie uzasadniają przyznania prawa pomocy w pełnym żądanym zakresie. Niewątpliwie wpis od skargi, wyznaczony na 1.972 zł oraz kwota wynagrodzenia, jaką mógłby zażądać adwokat, czy radca prawny z wyboru, przewyższa możliwości płatnicze skarżącego. Niemniej z jego oświadczeń wynika, że ma dodatkowe źródło dochodu, którego nie wskazał, a jest w stanie z niego poczynić oszczędności. Wydatki, które ponosi jego rodzina przewyższają bowiem zdeklarowane dochody, których łączna kwota od czerwca 2010 r. wynosi 2.467 zł. W istocie skarżący wykazał, że zalega z płatnością za mieszkanie. Zaległości te jednak – sądząc po ich wysokości – gromadziły się od początku roku. Mimo to, pomijając kwotę 500 zł w zestawieniu miesięcznie ponoszonych wydatków, i tak nadal były one wyższe od dochodów, na które do czerwca 2010 r. składała się renta skarżącego i wynagrodzenie jego brata. W przedstawionej analizie nie zostały w uwzględnione zajęcia komornicze, również wymienione w powyższym zestawieniu. Wnioskodawca nie wskazał ich wysokości, tytułu, z jakiego powstały ani od kiedy renta podlega temu zajęciu. Dokonując oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy do ponoszenia kosztów związanych z jego udziałem w sprawie, trzeba mieć na względzie, aby w pierwszej kolejności miał zapewnione środki na konieczne utrzymanie własne i rodziny. Tymczasem co do niektórych wydatków ponoszonych przez rodzinę skarżącego należy mieć wątpliwości co do ich niezbędności w utrzymaniu. Chodzi tu mianowicie o opłaty za dwie telewizje kablowe, czy też na witaminy dla brata. Dodatkowo wypada zwrócić uwagę na pewien brak logiki w kolejności ponoszenia kosztów – z jednej strony rodzina wnioskodawcy ma znaczne zaległości w opłatach za mieszkanie, obciążenia komornicze, z drugiej opłaty za telefon komórkowy, Internet, czy telewizje kablowe są uiszczane regularnie. Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, że wnioskodawca – chociaż z pewnością nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania – miał możliwość poczynienia rezerw przynajmniej na część wpisu od skargi. Co do wniosku o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, to ze względu na fakt, że skarżący pozostawił wybór orzekającemu, postanowiono przyznać mu radcę prawnego. W rezultacie, na podstawie art. art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.