I SA/Wr 891/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. z/s we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od marca do grudnia 2010 r. postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w kwocie przewyższającej 25.000 (słownie: dwadzieścia pięć tysięcy) złotych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca spółka, prowadząca działalność w zakresie sprzedaży paliw i produktów pochodnych, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że w ostatnim roku obrotowym poniosła stratę, również aktualna działalność nie przynosi zysków pozwalających na odbudowę kapitału. Zaś sprzedaż środków trwałych uniemożliwiłaby prowadzenie dalszej działalności. W oświadczeniu o majątku i dochodach strona podała, że wartość jej kapitału zakładowego wynosi 303.000 zł, wartość środków trwałych to 154.805,09 zł, a w poprzednim roku podatkowym odnotowano stratę na poziomie 999.126,20 zł. Spółka posiada jeden rachunek bankowy z saldem na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku 4.287,43 zł. Z dokumentów przedłożonych na wezwanie wynika, że na koniec 2014 r. odnotowane zostały przychody netto w wysokości 64.527.491,49 zł, a w 2015 r. wyniosły one 258.894,08 zł. Kapitał własny spółki na koniec 2015 r. był ujemny na poziomie 474.569,34 zł, zobowiązania krótkoterminowe wynosiły 2.366.716 zł, a należności krótkoterminowe 615.018,02 zł. Na koniec 2015 r. spółka dysponowała środkami pieniężnymi w wysokości 83.586,51 zł. Zgodnie z deklaracjami VAT-7 za kwiecień, maj i czerwiec 2016 r., spółka dokonała dostaw towarów i usług o wartościach odpowiednio 5.000 zł, 0 zł i 11.650 zł oraz dokonała zakupów związanych z działalnością opodatkowaną na kwoty odpowiednio 3.961 zł, 3.899 zł i 6.746 zł. Na rachunku bankowym odnotwane są tylko wpłaty od komornika w kwotach po 21,96 zł. Przedłożono również umowę spółki. Oświadczono, że pełnomocnik zastępujący spółkę w niniejszej sprawie otrzymał wynagrodzenie z chwilą wszczęcia postępowania kontrolnego i obejmowało ono ewentualne zastępstwo w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W ramach wynagrodzenia przewidziana została premia za sukces, która zostanie wypłacona po korzystnym zakończeniu postępowania. Pełnomocnik strony wyjaśnił, że w związku z urlopem księgowej do 20 września 2016 r. bilans oraz rachunek zysków i strat za maj, czerwiec i lipiec 2016 r. nie mogły być przedłożone w zakreślonym terminie. W związku z tym wniósł o przedłużenie terminu i zobowiązał się do nadesłania ww. dokumentów niezwłocznie po ich otrzymaniu od księgowej. Przedłużony termin upłynął z dniem 29 września 2016 r. Do dnia wydania niniejszego postanowienia powyższe dokumenty finansowe nie zostały przedłożone. Jako znane z urzędu wskazać należy, że obecnie w tutejszym Sądzie skarżąca spółka jest stroną w dwóch sprawach o sygn. akt I SA/Wr 891/16 i I SA/Wr 900/16, toczących równocześnie, a wpisy od skarg zostały wyznaczone w kwotach maksymalnych przewidzianych przepisami prawa, po 100.000 zł. W ocenie referendarza sądowego przedmiotowy wniosek zasługuje na uwzględnienie w części. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z brzmieniem tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, w przypadku osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przystępując do rozpoznania wniosku w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że dokonując oceny możliwości płatniczych skarżącej spółki referendarz sądowy przyjął łączną kwotę wpisów od skarg w obu sprawach z uwagi na to, że spółka zobligowana jest do ich uiszczenia w tym samym czasie. Zaznaczyć też trzeba, że ocena została dokonana w oparciu o te dokumenty, które zostały przez stronę skarżącą udostępnione. Z przedłożonych dokumentów finansowych wynika natomiast, że spółka dysponowała środkami pieniężnymi o wartości ponad 80.000 zł. Jakkolwiek są to dane z końca 2015 r., skarga zaś datowana jest na 9 czerwca 2016 r., to jednak strona nie przedłożyła dokumentów finansowych za rok 2016, pomimo zapewnień o ich przekazaniu w terminie, który został przedłużony na jej wniosek. W związku z tym nie było podstaw do oceny jej obecnej zdolności zgromadzenia środków pieniężnych na pokrycie kosztów sądowych. Poza tym, jak wynika ze złożonego oświadczenia co do źródeł finansowania profesjonalnego pełnomocnika, spółka już w momencie wszczęcia postępowania kontrolnego (postanowienie w tym przedmiocie zostało wydane przez organ kontroli skarbowej 13 marca 2012 r.) dokonała wypłaty wynagrodzenia dla pełnomocnika zakładając, że będzie ją zastępować również w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jakkolwiek brak jest danych co do roku 2012, to jednak zauważyć wypada, że obroty spółki w 2014 r. wynosiły ponad 64.000.000 zł. Skoro zaś spółka zakładała, że sprawa dotycząca spornego zobowiązania podatkowego może toczyć się również przed sądami administracyjnymi, mogła poczynić stosowne rezerwy na pokrycie kosztów swego udziału w tym postępowaniu przynajmniej w części. Zauważyć również należy, że zgodnie z treścią umowy spółki, zgromadzenie wspólników może nałożyć obowiązek dopłat w wysokości nieprzekraczającej wartości nominalnej posiadanych udziałów Zgodnie z zapisami w KRS, ich łączna wartość wynosi 157.500 zł. Ostatecznie referendarz przyjął jako punkt odniesienia dla oceny możliwości płatniczych strony wartość posiadanych środków pieniężnych wykazaną w bilansie za 2015 r. oraz możliwość dopłat przez wspólników. Uwzględnił przy tym konieczność ponoszenia kosztów sądowych równocześnie w dwóch ww. sprawach. Na przedmiotowe koszty składają się: wpis od skargi, opłata kancelaryjna w wysokości 100 zł za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem (jeżeli skarga zostanie oddalona) oraz wpis od skargi kasacyjnej, który stanowi równowartość połowy wpisu od skargi. Wskazać trzeba, że przyjęcie takiego rozstrzygnięcia uzasadnione jest tym, że wprawdzie prawo dostępu do sądu jest zapewnione Konstytucją na podstawie art. 45 ust. 1, ale jednocześnie ta sama Konstytucja w art. 84 przewiduje powszechny obowiązek ponoszenia danin publicznych, do których zaliczane są również koszty sądowe. W konsekwencji konieczne było wyważenie pomiędzy tymi dwoma konstytucyjnymi zasadami. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 245 § 3 art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a.,.