I SA/Wr 892/13

PostanowienieWSA we Wrocławiu2013-11-15

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, wobec której prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli jej sytuacja finansowa, pomimo zajęcia rachunku bankowego, wskazuje na wysokie przychody i możliwość poniesienia kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych dla osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże brak wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania. W ocenie sądu, wysokie przychody spółki, znaczny wzrost kosztów operacyjnych w roku poprzedzającym analizę oraz możliwość pozyskania środków na zobowiązania sądowe, nawet przy jednoczesnym obowiązku ponoszenia kosztów w wielu sprawach, wykluczają przyznanie prawa pomocy. Okoliczność zajęcia rachunku bankowego pozostaje bez znaczenia, gdy spółka prowadzi działalność z pominięciem tego rachunku i dokonuje minimalnych wpłat w porównaniu do przychodów.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od gier, argumentując pogorszeniem sytuacji finansowej i zajęciem rachunku bankowego w postępowaniu egzekucyjnym. Spółka wykazała wysokie przychody w poprzednim roku, mimo straty, oraz znaczny wzrost kosztów operacyjnych. Sąd analizował dane finansowe spółki, w tym przychody, straty, koszty rodzajowe oraz salda rachunku bankowego, a także fakt jednoczesnego prowadzenia trzydziestu jeden spraw sądowych przez spółkę.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. z/s w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od gier za marzec 2010 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca spółka, prowadząca działalność w branży gier losowych i zakładów wzajemnych, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że aktualnie prowadzone jest wobec niej postępowanie egzekucyjne, w związku z czym nie może swobodnie dysponować środkami pieniężnymi i jest zobowiązana realizować zajęcia dokonane przez organ egzekucyjny. Sytuacja finansowa spółki znacznie się pogorszyła od początku 2010 r. w związku z wprowadzeniem przepisów o grach hazardowych – obecnie liczba eksploatowanych automatów jest o 90% niższa niż pod koniec 2009 r. W konsekwencji brak jest środków na bieżącą działalność. Łączna kwota miesięcznych wydatków przekracza możliwości finansowe spółki. Środki trwałe natomiast to w większości automaty do gier o niskich wygranych, których w obecnych warunkach nie ma możliwości zbycia ani w Polsce, ani za granicą. W oświadczeniu o majątku i dochodach strona podała, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosił według bilansu za ostatni rok (2012) – 1.000.000 zł, wartość jej środków trwałych – 731.612,58 zł, natomiast rachunek bankowy został zajęty w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z dokumentów złożonych na wezwanie, skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) wynika, że w 2012 r. przychody netto ze sprzedaży wyniosły 3.296.167,06 zł i była to kwota wyższa o prawie 2.000.000 zł w porównaniu z rokiem 2011. Strata za 2012 r. wyniosła 20.267,47 zł. W poszczególnych miesiącach 2013 r. (lipiec, sierpień i wrzesień) wartość sprzedanych towarów wynosiła odpowiednio 248.515 zł, 244.030 zł i 218.715 zł. Na rachunku objętym zajęciem egzekucyjnym saldo jest ujemne. W okresie od 1 lipca do 30 września 2013 r. dokonano dwóch wpłat – 5.000 zł i 200 zł, poza tym na wydruku historii rachunku za ten okres odnotowane są obciążenia związane z opłatami za prowadzenie rachunku i przelewami wpłaconych kwot na rzecz organu egzekucyjnego. Jako znane z urzędu wskazać należy, że strona na dzień wydania niniejszego postanowienia zobligowana jest do ponoszenia kosztów sądowych jednocześnie w trzydziestu jeden sprawach o sygn. akt I SA/Wr 892-922/13, w których wpisy od skarg zostały wyznaczone na łączną kwotę 4.881 zł. Przedstawione przez stronę dane nie dają podstaw do uwzględnienia żądania wniosku. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2, prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W świetle przytoczonej wyżej regulacji, ocena możliwości płatniczych w przypadku osób prawnych sprowadza się wyłącznie do ustalenia, czy strona dysponuje środkami finansowymi wystarczającymi na opłacenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Brak tutaj dodatkowych obwarowań, które występują w regulacjach dotyczących przyznania prawa pomocy osobom fizycznym i nakazują uwzględnienie na rzecz wnioskodawcy tych środków, które muszą pozostać do jego dyspozycji na niezbędne utrzymanie własnej i rodziny. Pomimo braku takich regulacji w stosunku osób prawnych, w rzeczywistości należy uwzględnić zakres i cel działalności wnioskodawcy, a także wpływ poniesienia kosztów sądowych na płynność finansową i możliwość prowadzenia dalszej działalności. W ocenie referendarza sądowego, konieczność opłacenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, nawet przy uwzględnieniu tego obowiązku jednocześnie we wszystkich sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem, nie wpłynie znacząco na działalność strony skarżącej. Przy czym wyjaśnić trzeba, że dla oceny możliwość płatniczych wnioskodawcy istotna jest tutaj kwota wpisów od skarg, gdyż w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest to zwykle najwyższy koszt sądowy. Tym samym uzasadnione jest przyjęcie ich kwoty (to jest łącznej kwoty wszystkich wpisów we wszystkich sprawach, które toczą się jednocześnie, czyli 4.881 zł) za punkt odniesienia dla oceny możliwości płatniczych strony skarżącej. Zgodnie ze złożoną dokumentacją, strona w 2012 r. osiągnęła przychód ze sprzedaży netto w wysokości ponad 3.000.000 zł, ponosząc stratę, która nie wynosiła nawet 1% wartości przychodu. Natomiast jak wynika z rachunku zysków i strat za ten rok, skutkiem odnotowanej straty były poniesione bardzo wysokie koszty, których wartość została zawarta w pozycji "Pozostałe koszty rodzajowe", obejmująca koszty podróży służbowych, reprezentacji i reklamy, składki z tytułu ubezpieczeń rzeczowych, ryczałty za używanie samochodów osobowych przez pracowników do celów służbowych – koszty te wyniosły ponad 2.000.000 zł. Kwota wydatkowana na tożsame wydatki w roku poprzednim (2011) wynosiła natomiast ponad 30.000 zł. Zwrócić należy uwagę, że wskazane wyżej dane nie potwierdzają argumentacji strony co do pogarszającej się sytuacji finansowej od 2010 r. Po pierwsze – wartość przychodów w 2012 r. dwukrotnie wzrosła w porównaniu z rokiem 2011. Po drugie – w sytuacji problemów finansowych nieuzasadniony byłby tak znaczny wzrost tzw. pozostałych kosztów rodzajowych. Co do bieżącego roku, to na podstawie deklaracji VAT za lipiec, sierpień i wrzesień wywieść można, że przychody w związku z dostawą towarów i usług są nadal wysokie, a nadto, że strona miała możliwości, aby pozyskać finanse na zabezpieczenie przyszłych zobowiązań związanych z prowadzeniem spraw sądowych. Zauważyć też trzeba, iż zestawienie danych z ww. deklaracji z danymi historii rachunku bankowego za ten sam okres wskazuje, że spółka prowadzi działalność z pominięciem tego rachunku. Co za tym idzie, okoliczność na którą się powołuje, to jest prowadzenie postępowania egzekucyjnego, w którym zajęty został rachunek bankowy, pozostaje bez znaczenia dla oceny jej możliwości płatniczych. Tym bardziej, że dokonywane przez spółkę kwoty wpłat na rachunek (5.000 zł i 200 zł), które mają stanowić spłatę zobowiązań egzekwowanych w powyższym postępowaniu, są nikłe w porównaniu z odnotowanymi przychodami i wartościami sprzedanych towarów i usług w tych miesiącach. W każdym razie wskazane wyżej dane nie pozostawiają wątpliwości, iż spółka miała możliwość poczynienia stosowanych oszczędności i jest w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie z uwzględnieniem tożsamego obowiązku w pozostałych trzydziestu sprawach, które toczą się równocześnie przed tutejszym Sądem. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło