I SA/Wr 896/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-12-15
Skład orzekający: Jadwiga Danuta Mróz, Katarzyna Radom, Annetta Chołuj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, który pełnił tę funkcję pomimo orzeczonego zakazu jej sprawowania, może ponosić odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał przesłanek zwalniających go z tej odpowiedzialności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że członek zarządu spółki, który faktycznie pełnił tę funkcję pomimo orzeczonego zakazu, może ponosić odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał przesłanek zwalniających go z tej odpowiedzialności, takich jak zgłoszenie wniosku o upadłość lub wskazanie majątku spółki pozwalającego na zaspokojenie zaległości. Sąd podkreślił, że uchwała wspólników powołująca na stanowisko członka zarządu osobę objętą zakazem nie jest bezwzględnie nieważna, jeśli nie została zaskarżona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako członka zarządu spółki "A." sp. z o.o. za zaległości w podatku od towarów i usług za okres od marca do października i grudnia 2011 roku. Organy podatkowe uznały, że skarżący, mimo orzeczonego zakazu sprawowania funkcji, faktycznie pełnił obowiązki członka zarządu, a egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Skarżący kwestionował swoją odpowiedzialność, podnosząc zarzuty dotyczące m.in. przedawnienia, braku pełnienia funkcji członka zarządu w spornym okresie oraz wadliwości postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędzia WSA Anetta Chołuj, Protokolant Starszy specjalista Małgorzata Jakubiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi: P. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie: orzeczenia odpowiedzialności podatkowej jako członka zarządu spółki za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za m-ce od marca do października i grudzień 2011 roku oraz odsetek za zwłokę od ww. zaległości oddala skargę w całości.
Skarżoną decyzją z 19 czerwca 2017 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania P. J. (dalej: strona, skarżący) od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. (dalej: Naczelnik US) z 14 grudnia 2016 r. nr [...] orzekającej o odpowiedzialności podatkowej ww. jako członka zarządu "A." sp. z o.o. z/s w S. za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za III, IV, V, VI, VII, VIII, IX, X, XII 2011 r. oraz odsetki za zwłokę od ww. zaległości i koszty postępowania egzekucyjnego związanych z egzekwowaniem wymienionej zaległości, Dyrektor Izby Skarbowej we W. (dalej: Dyrektor IS) uchylił tę decyzję w części dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności za koszty egzekucyjne związane z egzekwowaniem zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za III 2011 r. w kwocie 186,73 zł, za IV 2011 r. w kwocie 459,74 zł, za V 2011 r. w kwocie 95,20 zł, za VI 2011 r. w kwocie 183,48 zł i w tej części umorzył postępowanie w sprawie, a w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 233 § 1 pkt 2 lit. a), art. 107 § 1 i § 2 pkt 2 i 4 oraz art. 116 § 1 i § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm. - dalej: O.p.) oraz art. 208 ustawy z 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1948).
Z akt sprawy wynika, że Naczelnik US wszczął postępowanie podatkowe w zakresie orzeczenia o odpowiedzialności strony, jako osoby trzeciej - członka zarządu sp. z o.o., za zaległość podatkową spółki oraz odsetki za zwłokę i koszty egzekucyjne z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: III-X i XII 2011 r.
Powołaną na wstępie decyzją z 14 grudnia 2016 r. Naczelnik US, stwierdzając wystąpienie przesłanek z art. 116 w zw. z art. 107 i art. 108 O.p., orzekł o solidarnej odpowiedzialności strony, jako osoby trzeciej, tj. członka zarządu spółki "A." za należność tej spółki z tytułu podatku od towarów i usług za ww. miesiące 2011 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że skarżący w czasie powstania zaległości podatkowych, których dotyczy zaskarżona decyzja, pełnił faktycznie funkcję członka zarządu, mimo że został w stosunku do niego orzeczony zakaz sprawowania tej funkcji (prawomocny wyrok Sądu Rejonowego dla W. z 3 stycznia 2008 r. sygn. [...] za czyn z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k.). Skarżący, sprawując funkcję członka zarządu, m.in. podpisał deklarację dla podatku od towarów i usług za miesiące III, IV, V, VI, VII, VIII, IX, X, XII 2011 r. Powyższe, w ocenie organu, wypełnia przesłankę z art. 116 § 1 O.p. Zdaniem organu, w rozpoznawanej sprawie zaistniała również druga z pozytywnych przesłanek orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej - egzekucja z majątku podmiotu głównego okazała się bezskuteczna. Ponadto strona nie wykazała, aby w sprawie zaistniały przesłanki ekskulpacyjne (nie wykazała, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez jej winy). Strona nie wskazała również mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podmiotu głównego w znacznej części.
W odwołaniu, wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, strona zarzuciła naruszenie:
- art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 191 i 192 O.p. przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz przez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co doprowadziło do wadliwego ustalenia, że skarżący ponosi solidarną odpowiedzialność podatkową za zaległości podatkowe spółki w okresie od marca do grudnia 2011 r.;
- art. 116 § 1 i 2 O.p. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, pomimo istnienia przesłanki ekskulpacyjnej, zwalniającej go z odpowiedzialności podatkowej jako członka zarządu,
- art. 118 § 1 O.p. poprzez wydanie decyzji, pomimo że zaległości spółki powstały w 2011 r., czyli upłynął już 5 letni termin przedawnienia odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, wskutek czego zobowiązanie podatkowe wygasło (art. 59 § 1 pkt 9 O.p.) oraz uznanie, że w okresie, w którym przypadał termin płatności przedmiotowych zaległości podatkowych, strona pełniła funkcję członka zarządu spółki.
Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, zaskarżoną decyzją Dyrektor IS uchylił decyzję Naczelnika US w części orzekającej o odpowiedzialności strony za koszty postępowania egzekucyjnego i orzekł o tej odpowiedzialności w niższej kwocie (w pozostałym zakresie decyzję tę utrzymał w mocy).
Na wstępie Dyrektor IS podkreślił, że objęte decyzją zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące: III-X i XII 2011 r. nie uległy przedawnieniu, bowiem termin o którym mowa w art. 70 § 1 O.p. upływał w zakresie zaległości za III, IV, V, VI, VII, VIII, IX, X 2011 r. z dniem 31 grudnia 2016 r., natomiast w zakresie zaległości za XII 2011 r. upływa z dniem 31 grudnia 2017 r. Organ podkreślił, że w zakresie zaległości za VII, VIII, IX, X, XII 2011 r. doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia na skutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony (zajęcie prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika US obejmujących wymienione zaległości). Zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 6 lipca 2012 r., natomiast skarżącemu w dniu 3 lipca 2012 r., w związku z czym bieg terminu przedawnienia zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za VII, VIII, IX, X 2011 r. zaczął biec po dniu 6 lipca 2012 r. Ponadto organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie postanowieniem z 24 marca 2014 r. sygn. akt [...]US w O. wszczął dochodzenie przeciwko skarżącemu w sprawie o wykroczenie skarbowe z art. 57 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i art. 9 k.k.s., dlatego też Naczelnik US pismem doręczonym spółce w dniu 8 grudnia 2014 r. zawiadomił spółkę, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług m.in. za III, IV, V, VI, VII, VIII, IX, X i XII 2011 r. uległ z dniem 24 marca 2014 r. zawieszeniu. Tym samym bieg terminu przedawnienia objętych zaskarżoną decyzją zobowiązań uległ zawieszeniu na okres 229 dni, tj. w zakresie zaległości za III, IV, V, VI upływa 17 sierpnia 2017 r., a w zakresie zaległości za VII, VIII, IX, X 2011 r. - 21 lutego 2018 r.
Odnosząc się do orzeczenia odpowiedzialności strony za koszty egzekucyjne powstałe w związku z egzekwowaniem należności z tytułu podatku od towarów i usług za kwestionowany okres, organ podkreślił, że koszty egzekucyjne nie dzielą losów egzekwowanych należności głównych jako należność akcesoryjna. Mając zatem na uwadze fakt, że termin przedawnienia wymienionych kosztów nie został przerwany, ani zawieszony wskutek wszczęcia wskazanego postępowania karno-skarbowego, termin ten upłynął z końcem 2016 r. W konsekwencji, organ uznał za zasadne uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej orzeczenia odpowiedzialności strony za koszty egzekucyjne związane z egzekwowaniem zaległości za III, IV, V i VI 2011 r. i w tej części umorzył postępowania w sprawie. Natomiast w zakresie pozostałych kosztów egzekucyjnych, których dotyczy zaskarżona decyzja, tj. kosztów związanych z egzekwowaniem zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za VII-X i XII 2011 r. ustawowy termin przedawnienia upływa z końcem 2017 r.
Następnie Dyrektor IS poddał analizie przepisy traktujące o odpowiedzialności, jako osoby trzeciej, członka zarządu sp. z o.o., tj. art. 107 i art. 116 O.p.
Oceniając wystąpienie przesłanek formalnych do podjęcia rozstrzygnięcia o odpowiedzialności strony za należności z tytułu podatku od towarów i usług za III-X oraz XII 2011 r. organ, powołując art. 108 § 2 pkt 3 O.p. wskazał, że postępowanie egzekucyjne wobec spółki zostało wszczęte przed wydaniem postanowienia Naczelnika US z 21 lipca 2016 r. nr [...] wszczynającego postępowanie w sprawie orzeczenia odpowiedzialności strony za zaległości spółki z tytułu podatku od towarów i usług za III-X i XII 2011 r. oraz odsetki za zwłokę i koszty egzekucyjne oraz doręczone w terminie określonym w ww. przepisie.
Analizując pozytywne przesłanki odpowiedzialności strony, Dyrektor IS zauważył, że na organie podatkowym ciąży wykazanie przesłanki pełnienia obowiązków członka zarządu spółki i bezskuteczności egzekucji.
Dyrektor IS podał, że w dacie upływu terminu płatności należności spółki z tytułu podatku od towarów i usług za wskazane powyżej okresy skarżący - pomimo iż powołany został na stanowisko członka zarządu spółki podczas trwania ustawowego zakazu pełnienia funkcji członka zarządu w spółce z o.o., wskazanego w art. 18 § 2 k.s.h., orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego dla W. z dnia 3 stycznia 2008 r. sygn. akt [...], który uprawomocnił się w dniu 15 lutego 2008 r. - faktycznie pełnił funkcję członka zarządu spółki oraz podpisał deklaracje dla podatku od towarów i usług za miesiące: III-X i XII 2011 r. Powyższe, zdaniem organu, świadczy o faktycznym realizowaniu obowiązków członka zarządu, zwłaszcza, że skarżący nie starał się podważyć uchwały wspólników w przedmiocie powołania go na prezesa zarządu spółki.
Zdaniem Dyrektora IS, w sprawie zaistniała także druga z ww. przesłanek, tj. bezskuteczność prowadzonej wobec spółki egzekucji. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ stwierdził bowiem, że brak jest majątku spółki, z którego można by przeprowadzić skuteczną egzekucję należności podatkowych.
Odnośnie określonych w art. 116 O.p. negatywnych przesłanek wyłączających odpowiedzialność, Dyrektor IS zauważył, że podjęte przez Naczelnika US ustalenia potwierdziły, że brak było mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie jej zaległości podatkowych w znacznej części. Podkreślił, że mienia tego - pomimo wielokrotnie kierowanych do niej przez organy obu instancji wezwań - nie wskazała także strona. Stwierdził, że osoby uprawnione do reprezentacji spółki nie zgłosiły wniosku o jej upadłość, pomimo iż - zdaniem organu - zaistniała przesłanka ogłoszenia upadłości, o której mowa w art. 11 ust. 2 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm., dalej: p.u.n.) w postaci niewypłacalności "A." sp. z o.o. (zobowiązania spółki przekroczyły wartość jej majątku). Co do właściwego czasu na zgłoszenie upadłości, organ wyjaśnił, że wniosek o ogłoszenie upadłości bądź o wszczęcie postępowania układowego należało zgłosić w ciągu 14 dni od podjęcia uchwały nr 1 z 22 września 2010 r. w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego za okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r., w którym to okresie funkcję członka zarządu sprawował skarżący. Przyjąć bowiem można, że najpóźniej w dniu podjęcia uchwały zarząd spółki mógł zapoznać się ze stanem finansowym spółki. Wniosek taki nie został jednak złożony.
Organ odwoławczy podsumował, że strona - mimo że to na niej spoczywał ciężar dowodu - nie dowiodła (będąc w tym celu wielokrotnie wzywana) istnienia przesłanek eskulpacyjnych, wymienionych w art. 116 § 1 O.p., tj. nie wykazała: po pierwsze, że w okresie pełnienia przez nią funkcji członka zarządu nie istniały podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości (wszczęcie postępowania układowego), lub też, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości (niewszczęcie postępowania układowego) nastąpiło bez jej winy; po drugie, nie ujawniła żadnego majątku, który umożliwiłby zaspokojenie zaległości spółki w znacznej części.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, strona zaskarżyła ww. decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika US. Decyzji tej zarzuciła mające wpływ na wynik sprawy naruszenie:
1. art. 116 § 1 i § 2 O.p. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji ustalającej odpowiedzialność skarżącego za zaległości podatkowe spółki podczas gdy:
a. w okresie powstania tych zaległości skarżący nie zasiadał w zarządzie spółki i nie mógł wykonywać funkcji członka zarządu - w tym nie mógł złożyć wniosku o ogłoszenie upadłości,
b. skarżący nie może ponosić tej odpowiedzialności, gdyż w czasie upływu terminu płatności zobowiązań przez spółkę nie był członkiem jej zarządu,
c. egzekucja przeciwko spółce nie mogła zostać wszczęta z uwagi na brak organu uprawnionego do jej reprezentacji, co uniemożliwiało doręczenie korespondencji (czyli wszczęcie postępowania egzekucyjnego), wskutek czego nie można też było stwierdzić bezskuteczności tej egzekucji;
2. art. 118 § 1 O.p. przez utrzymanie w mocy decyzji ustalającej odpowiedzialność skarżącego za zaległości podatkowe spółki, pomimo że decyzja ta została wydana po upływie terminu przedawnienia;
3. art. 70 § 4 i 6 w zw. z art. 118 § 1 O.p. poprzez jego błędne zastosowanie, podczas gdy:
a. pięcioletni termin do wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać w żaden sposób przedłużony, a zatem nie można do niego odnieść przesłanki z art. 70 § 4 i 6 O.p.,
b. zastosowanie środka egzekucyjnego miało miejsce w stosunku do spółki, a nie skarżącego;
4. art. 26 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 40 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez utrzymanie w mocy decyzji ustalającej odpowiedzialność skarżącego za zaległości podatkowe spółki, podczas gdy postępowanie egzekucyjne przeciwko spółce nie mogło być wszczęte i prowadzone ze względu na brak organu uprawnionego do jej reprezentacji, wskutek czego nie doszło do skutecznego doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub zawiadomienia o zajęciu wierzytelności;
5. art. 120, art. 121 § 1 i § 2, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 192 O.p. oraz odpowiadających im art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 i art. 80 k.p.a. przejawiające się w nieprawidłowościach w zakresie przeprowadzonego postępowania dowodowego i w konsekwencji niewłaściwej ocenie zgormadzonych dowodów, w tym zwłaszcza zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, prowadzącym do błędnych ustaleń, naruszenia zasady zaufania do władzy publicznej; uniemożliwieniu skarżącemu czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu oraz niepodjęciu wszelkich czynności do wyjaśnienia dokładnego stanu faktycznego.
Tak stawiając zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika US, stwierdzenie że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IS wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż wbrew podniesionym w niej zarzutom, zaskarżona decyzja oraz postępowanie podatkowe poprzedzające jej wydanie, nie naruszają prawa.
Sąd uznał, że w sprawie prawidłowo orzeczono o odpowiedzialności podatkowej skarżącego - członka zarządu sp. z o. o., jako osoby trzeciej, za zaległość podatkową spółki w podatku od towarów i usług za III, IV, V, VI, VII, VIII, IX, X, XII 2011 r. oraz odsetki za zwłokę od tej zaległości i koszty postępowania egzekucyjnego. Dyrektor IS zasadnie także zmodyfikował rozstrzygnięcie organu Naczelnika US orzekając o tej odpowiedzialności z tytułu kosztów postępowania egzekucyjnego w niższej wysokości.
Na wstępie wyjaśnić należy, że postępowanie podatkowe w przedmiocie orzekania o odpowiedzialności podatkowej, prowadzone jest według reguł określonych w dziale IV O.p. (m. in. art. 120, art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i 192 O.p.), nie zaś wedle przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 i art. 80 k.p.a.), o czym mowa w pkt. 5 skargi. Zgodnie z przepisami zawartymi w ww. dziale O.p., organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa (art. 120 O.p.), podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 O.p.), są zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 187 § 1 O.p.). Powinny prowadzić postępowanie podatkowe w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.) oraz zapewnić stronie czynny udział w postępowaniu podatkowym (art. 123 § 1), a następnie dokonać oceny na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 191 O.p.). Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów (art. 192 O.p.).
Mając na uwadze powyższe reguły, Sąd uznał, że sposób procedowania organów odpowiadał wszelkim rygorom przewidzianym w przepisach O.p., niezasadny jest zatem (postawiony w pkt. 5 skargi) zarzut naruszenia art. 120, art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i 192 O.p.
W ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy podatkowe przeprowadziły wszelkie niezbędne działania w celu należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, jako dowód dopuszczając wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, nie pomijając żadnego dowodu. Skarżący natomiast - stawiając w tym zakresie zarzuty - nie wskazuje, co jeszcze należało w sprawie uczynić i jakie dowody przeprowadzić. Sąd zauważa, że w toku kontroli instancyjnej Dyrektor IS dostrzegł konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w sprawie (postanowienie z 20 marca 2017 r.), a ustalenia dodatkowego postępowania dowodowego zostały uwzględnione w toku ponownego rozstrzygnięcia i znalazły swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Dokonana przez organy ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego nie narusza swobodnej oceny dowodów i znajduje oparcie w treści art. 191 O.p. Należy zaakcentować, że zebrany materiał dowodowy poddany został wszechstronnej ocenie. Organy dokonały logicznej oceny znaczenia i wartości poszczególnych środków dowodowych i wpływu jednej okoliczności na inne według swojej wiedzy, doświadczenia i wewnętrznego przekonania. Rozpatrzono nie tylko poszczególne dowody, ale również ich wzajemne powiązania. W sprawie znalazła zatem pełne odzwierciedlenie zasada swobodnej oceny dowodów (art. 191 O.p.). Skarżący zaś, kwestionując wszelkie działania i oceny organów, sam nie dostarczył żadnych wiarygodnych dowodów i informacji, twierdząc jedynie, że ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę wydanego rozstrzygnięcia, są w wyniku zaniechań organów podatkowych niepełne, a przez to w znacznej części nieprawdziwe. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 121 § 1 O.p. przez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie do organów, poprzez prowadzenie postępowania kontrolno-podatkowego poprzedzającego wydanie kwestionowanej decyzji bez udziału strony. Podkreślić należy, że nie stanowi naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych sytuacja, w której organ wydaje decyzję zgodną z prawem lecz sprzeczną z oczekiwaniami strony, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika, że stronie - wbrew twierdzeniom zawartym w skardze - zapewniono czynny udział w postępowaniu. Strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, zgłaszania wniosków dowodowych (pismo z 12 września 2016 r.) oraz udzielenia wyjaśnień w zakresie przesłanek zwalniających ją z odpowiedzialności za zaległości spółki z o.o. "A.", a także zapoznania się przed wydaniem decyzji z materiałem dowodowym (postanowienie Naczelnika US z 16 sierpnia 2016 r. oraz postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 15 maja 2017 r.). Powyższe potwierdza, że chybione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 192 O.p. Reasumując, zdaniem Sądu, w skarżonej decyzji Dyrektor IS przedstawił i ocenił fakty mające zastosowanie w sprawie oraz odpowiednio zastosował przepisy prawa podatkowego obowiązujące w danym stanie faktycznym.
Odnosząc się w dalszej kolejności do zarzutu dotyczącego braku możliwości orzekania o odpowiedzialności skarżącego z uwagi na przedawnienie prawa do wydania decyzji orzekającej odpowiedzialność podatkową strony jako osoby trzeciej, o którym mowa w art. 118 § 1 w związku z art. 70 § 4 i § 6 O.p. rozróżnić należy - jak słusznie zauważa organ - przedawnienie prawa do wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności osoby trzeciej (art. 118 O.p.) od przedawnienia samego zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p. Pierwsze oznacza utratę przez organ podatkowy, po upływie 5 lat od końca roku w którym powstała zaległość podatkowa, kompetencji do działania na mocy art. 116 O.p. i tym samym wydania decyzji w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Upływ tego terminu nie powoduje jednak automatycznie wygaśnięcia zobowiązań spółki. Termin przedawnienia tych zobowiązań może być bowiem przedłużony ponad ustawowe 5 lat, od końca roku w którym powstało zobowiązanie, na skutek okoliczności o których mowa w art. 70 O.p. W rozpatrywanej sprawie nie doszło do przedawnienia prawa do wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności skarżącego, jako osoby trzeciej, za zaległości spółki z o.o. "A.", gdyż w dacie rozstrzygania przez Naczelnika US w zakresie orzeczenia tej odpowiedzialności, tj. w dniu 14 grudnia 2016 r., od końca roku w którym powstały objęte decyzją zaległości nie upłynęło 5 lat. Pięcioletni okres na wydanie przedmiotowej decyzji mijał bowiem z końcem 2016 r., a zatem po terminie wydania decyzji pierwszoinstancyjnej. W sprawie nie doszło również do przedawnienia wynikających z tej decyzji należności wobec osoby trzeciej. Wskazać należy, że zgodnie z art. 118 § 2 O.p. przedawnienie zobowiązania wynikającego z decyzji, o której mowa w § 1 (tj. o odpowiedzialności osoby trzeciej), następuje po upływie trzech lat od końca roku kalendarzowego, w którym została doręczona decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Przepisy art. 70 § 2 pkt 1, § 3 i § 4 O.p. stosuje się odpowiednio, z tym że bieg terminu przedawnienia po jego przerwaniu wynosi 3 lata. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że doręczenie decyzji Naczelnika US z 14 grudnia 2016 r. dotyczącej odpowiedzialności skarżącego, jako osoby trzeciej, nastąpiło w dniu 21 grudnia 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 725 akt administracyjnych), a zatem przedawnienie wskazanych w niej należności nastąpi dopiero z końcem 2019 r. W konsekwencji, za niezasadny uznać należy (sformułowany w pkt 2 skargi) zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 118 § 1 O.p.
Odnośnie przedawnienia objętych postępowaniem zaległości podatkowych spółki (art. 70 O.p.) zauważyć należy, że wskutek zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego spółki z o.o. "A." (art. 70 § 4 O.p.), a także wszczętego postanowieniem z 24 marca 2014 r. sygn. akt [...] dochodzenia w sprawie o wykroczenie skarbowe wobec skarżącego jako członka zarządu spółki (art. 70 § 6 pkt 1 O.p.), nastąpiło przesunięcie terminu przedawnienia do dnia 21 lutego 2018 r. zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące: VII, VIII, IX, X i XII 2011 r. Zaległości natomiast dotyczące miesięcy: III, IV, V i VI 2011 r. uległy przedawnieniu z dniem 17 sierpnia 2017 r., tj. po wniesieniu przez stronę skargi do tutejszego Sądu. Z akt sprawy wynika również bezspornie, że Naczelnik US zawiadomił spółkę o tym, iż bieg terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług m.in. za ww. miesiące 2011 r. uległ zawieszeniu z dniem 24 marca 2014 r. (pismo doręczono spółce 8 grudnia 2014 r.). Nieuzasadniony jest zatem również (sformułowany w pkt 3 skargi) zarzut naruszenia art. 70 § 4 i 6 w zw. z art. 118 § 1 O.p.
Przechodząc do badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w zakresie zaistnienia przesłanek odpowiedzialności podatkowej skarżącego, wskazać należy, że stosownie do art. 107 § 1 O.p. za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Zakres tej odpowiedzialności rozszerza § 2, zgodnie z którym osoby trzecie odpowiadają także za: podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów (pkt 1), odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej (pkt 2), niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek (pkt 3), koszty postępowania egzekucyjnego (pkt 4).
Przepis art. 108 § 1 O.p. stanowi, że o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w drodze decyzji. W razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i decyzji, o której mowa w art. 53a (§ 3). Egzekucja zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej może być wszczęta dopiero wówczas, gdy egzekucja z majątku podatnika okazała się w całości lub w części bezskuteczna (§ 4).
Do kategorii osób trzecich, które mogą być obciążone odpowiedzialnością za zaległości podatkowe podatnika, należą m.in. członkowie zarządu spółki z o.o. O odpowiedzialności tej traktują regulacje art. 116 O.p. I tak, zgodnie z art. 116 § 1 O.p. za zaległości podatkowe sp. z o.o. odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że: we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe), albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Stosownie do art. 116 § 2 O.p. odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu (ww. przepisy stosuje się również do byłego członka zarządu - § 4).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, oceniając wystąpienie przesłanek formalnych do podjęcia rozstrzygnięcia o odpowiedzialności strony za należności z tytułu podatku od towarów i usług za III-X i XII 2011 r., stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie spełniony został warunek zawarty w art. 108 § 3 O.p., postępowanie egzekucyjne wobec spółki zostało bowiem wszczęte przed wydaniem postanowienia Naczelnika US z 21 lipca 2016 r. nr [...] wszczynającego postępowanie w sprawie orzeczenia odpowiedzialności strony za zaległości spółki z tytułu podatku od towarów i usług za ww. miesiące 2011 r. oraz odsetki za zwłokę i koszty egzekucyjne (doręczonego w dniu 29 lipca 2016 r.), a zatem w terminie określonym powyższym przepisie.
W ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy prawidłowo zastosowały również art. 116 § 1 i § 2 O.p., a także w sposób niebudzący wątpliwości wykazały, że w sytuacji skarżącego wystąpiły przesłanki odpowiedzialności, jako osoby trzeciej - członka zarządu sp. z o. o., za zaległość podatkową spółki w podatku od towarów i usług za III-X i XII 2011 r. oraz odsetki za zwłokę od ww. zaległości i koszty postępowania egzekucyjnego. Tym samym, niezasadny jest zarzut (sformułowany pkt 1 skargi) traktujący o naruszeniu art. 116 O.p. przez jego wadliwą wykładnię i przyjęcie, że skarżący ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki.
Organy podatkowe ustaliły, że w sprawie zaistniały przesłanki pozytywne do orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego, tj. fakt pełnienia przez niego - w czasie powstania zobowiązania podatkowego - obowiązków członka zarządu spółki z o.o. oraz bezskuteczność egzekucji w stosunku do spółki.
Z akt sprawy wynika, że w dacie upływu terminu płatności należności spółki z tytułu podatku od towarów i usług za ww. miesiące 2011 r. skarżący - pomimo, iż powołany został na stanowisko członka zarządu spółki podczas trwania ustawowego zakazu pełnienia funkcji członka zarządu w spółce z o.o., wskazanego w art. 18 § 2 k.s.h. (orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego dla W. z 3 stycznia 2008 r. sygn. akt [...], który uprawomocnił się 15 lutego 2008 r.) - faktycznie pełnił funkcję członka zarządu spółki, realizując jego obowiązki, mając rzeczywisty wpływ i możliwości oddziaływania na decyzje spółki. W tym miejscu wskazać należy, że doktrynie ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym istota odpowiedzialności solidarnej członków zarządu za zaległości podatkowe nie opiera się wyłącznie na formalnym piastowaniu danego stanowiska, lecz również na ponoszeniu konsekwencji działań lub zaniechań (por. wyroki NSA z 4 marca 2015 r. sygn. akt I FSK 241/14, czy z 28 stycznia 2015 r. sygn. akt II FSK 3236/12).
Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że na dotyczących badanego okresu deklaracjach podatkowych dla podatku od towarów i usług widnieją podpisy skarżącego - jako pełniącego obowiązki członka zarządu spółki "A." sp. z o.o. W toku postępowania ustalono również, że skarżący pełnił obowiązki jedynego członka zarządu w dacie upływu terminu płatności należności spółki z tytułu podatku od towarów i usług za objęte postępowaniem okresy (terminy płatności przypadały odpowiednio na dzień 26 kwietnia 2011 r. za III 2011 r., 25 maja 2011 r. za IV 2011 r., 27 czerwca 2011 r. za V 2011 r., 25 lipca 2011 r. za VI 2011 r., 25 sierpnia 2011 r. za VII 2011 r., 26 września 2011 r. za VIII 2011 r., 25 października 2011 r. za IX 2011 r., 25 listopada 2011 r. za X 2011 r. i 25 stycznia 2012 r. za XII 2011 r. Z aktu założycielskiego spółki, podpisanego w dniu 30 listopada 2006 r. (Rep. A nr [...]) wynika, że do składu pierwszego jednoosobowego zarządu spółki powołany został skarżący na czas nieokreślony. W dniu 8 kwietnia 2009 r. mocą uchwał nr 1 i 2 nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników spółki odwołano skarżącego ze stanowiska prezesa zarządu, a powołano na to stanowisko K.J. Następnie uchwałą nr 1 nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników z 10 lipca 2009 r. odwołano wyżej wymienioną ze stanowiska prezesa zarządu, a uchwałą nr 2 powołano na to stanowisko skarżącego. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z 4 listopada 2013 r. sygn. akt [...] skarżący został wykreślony ze składu zarządu spółki w związku z orzeczonym ustawowym zakazem pełnienia przez niego funkcji członka zarządu w spółce z o.o. (prawomocny wyrok Sądu Rejonowego dla W. z 3 stycznia 2008 r.). Mając powyższe na uwadze stwierdzić trzeba, że uchwała powołująca na stanowisko członka zarządu osobę, pomimo zakazu wyrażonego w ustawie, nie jest bezwzględnie nieważna. Może ona ulec wzruszeniu na skutek konstytutywnego wyroku wydanego w wyniku wytoczenia, na podstawie art. 252 § 1 k.s.h., przeciwko spółce powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników sprzecznej z ustawą. Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z 18 września 2013 r. sygn. akt III CZP 13/13 niezaskarżenie uchwały wspólników powoduje, iż uchwała musi być respektowana zarówno między wspólnikami, jak i przez osoby trzecie, a także wykonywana przez zarząd. Z akt sprawy wynika natomiast, że skarżący nie wytoczył przeciwko spółce powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników, na podstawie której objął funkcję członka zarządu w spółce, jako sprzecznej z ustawą, a zatem uchwała ta musi być respektowana, pomimo iż została podjęta wbrew zakazowi z art. 18 § 2 k.s.h. Zdaniem Sądu, powyższe okoliczności potwierdzają ustalenia organów podatkowych, zgodnie z którymi skarżący pełnił obowiązki członka zarządu spółki w dacie upływu terminu płatności zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za III-X i XII 2011 r.
W tej sytuacji, za bezzasadny Sąd uznał również zarzut (sformułowany w pkt 4 skargi) dotyczący naruszenia przepisów ustawy o postępowaniu administracyjnym w administracji "poprzez utrzymanie w mocy decyzji ustalającej odpowiedzialność skarżącego za zaległości podatkowe spółki A., podczas gdy postępowanie egzekucyjne przeciwko spółce nie mogło być wszczęte i prowadzone ze względu na brak organu uprawnionego do jej reprezentacji".
W niniejszej sprawie zaistniała także druga z ww. przesłanek pozytywnych do orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej, tj. bezskuteczność egzekucji prowadzonej w stosunku do spółki. Egzekucja ta nie przyniosła bowiem żadnych efektów w postaci wyegzekwowania należności podatkowych spółki. W sprawie niewątpliwie ustalono, że należność, za którą odpowiada skarżący, nie może być zaspokojona z majątku spółki, gdyż spółka nie posiada majątku, z którego można by przeprowadzić skuteczną egzekucję należności podatkowych.
Analiza akt sprawy potwierdza prawidłowość ustaleń Dyrektora IS (opisanych w skarżonej decyzji), że postępowanie egzekucyjne, w zakresie objętej przedmiotowym postępowaniem zaległości spółki z tytułu podatku od towarów i usług, prowadzone było na podstawie skierowanych do egzekucji tytułów wykonawczych. Od 2009 roku prowadzone były łącznie 33 sprawy egzekucyjne w stosunku do spółki, z których wszystkie - ze względu na bezskuteczność - zostały umorzone, w tym ostatnia 20 lipca 2015 r. (odpowiedź Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O. z 8 lipca 2016 r. na zapytanie Naczelnika US). Postępowanie egzekucyjne realizowane było przy zachowaniu obowiązującej procedury doręczeń, co wynika wyraźnie z materiału dowodowego, w którym widnieją zwrotne potwierdzenia odbioru doręczanej spółce korespondencji, opatrzone pieczęcią i podpisem osoby odbierającej.
W toku prowadzonego postępowania zastosowano następujące środki egzekucyjne: zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności (banku PKO BP S.A.) z 23 maja 2011 r. (doręczono 26 maja 2011 r.), z 22 lipca 2011 r. (doręczono 27 lipca 2011 r.), z 2 sierpnia 2011 r. i z 19 sierpnia 2011 r. (doręczono 23 sierpnia 2011 r.), z 29 czerwca 2012 r. (doręczono 6 lipca 2012 r.). Z uwagi na istniejące przeszkody w prowadzeniu egzekucji, spowodowane brakiem środków na rachunku dłużnika, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w O. z 12 sierpnia 2010 r. sygn. akt [...] i z 11 lipca 2011 r. sygn. akt [...], środki zgormadzone na rachunku bankowym "A." sp. z o.o. miały być przekazywane na konto Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w O., który został wyznaczony do łącznego prowadzenia egzekucji wobec zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w celu przeprowadzenia skutecznej egzekucji dokonano licznych zajęć ustalonych rachunków bankowych w bankach: PKO BP SA, BZ WBK SA, Getin Noble. Podczas prowadzonych czynności terenowych nie odnaleziono dłużnika ani ruchomości należących do dłużnika. W konsekwencji, Komornik Sądowy stwierdził, że egzekucja wobec spółki "A." jest bezskuteczna, gdyż w toku czynności egzekucyjnych nie odnaleziono żadnego majątku mogącego stanowić skuteczne źródło egzekucji (brak środków pieniężnych na rachunkach bankowych, brak nieruchomości oraz innych praw i wierzytelności).
W toku postępowania egzekucyjnego podjęto również próbę skontaktowania się z członkiem zarządu "A." sp. z o.o. w celu ustalenia majątku spółki, jednak poborca skarbowy US w O. stwierdził, iż nie można dokonać czynności egzekucyjnych z powodu braku ww. członków zarządu w siedzibie spółki (raport z 24 maja 2012 r.). Ponadto wnioskiem z 2 lipca 2012 r. Naczelnik US zwrócił się do Sądu Rejonowego w O. o nakazanie wyjawienia majątku spółki przez skarżącego. Postanowieniem z 29 kwietnia 2013 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w O. postanowił odebrać wykaz majątku od skarżącego - jako reprezentującego spółkę "A." sp. z o.o. - w drodze pomocy prawnej przed Sądem Rejonowym dla W. przez doprowadzenie dłużnika przez Policję przed Sąd Wezwany. Z notatki służbowej sporządzonej przez pracownika Działu Egzekucji Administracyjnej US w O. wynika, że skarżący oświadczył, iż nie jest członkiem zarządu - prezesem spółki, a funkcję tę pełnił do około stycznia/lutego 2013 r. Skarżący wskazał również, że działalność spółki jest zawieszona, spółce zostały wypowiedziane umowy kredytowe oraz, że nie posiada ona żadnego majątku, który można spieniężyć. Powyższe okoliczności, zdaniem Sądu, potwierdzają zajęte przez organy podatkowe stanowisko o niewypłacalności spółki, skoro sam skarżący złożył oświadczenie, że działalność spółki jest zawieszona, a spółka nie osiąga żadnych dochodów ani nie posiada majątku.
W celu ustalenia majątku spółki Naczelnik US podejmował też inne czynności, m.in. skierował wniosek z 8 kwietnia 2015 r. do Centralnej Informacji o Zastawach Rejestrowych, Krajowego Rejestru Sądowego oraz Ksiąg Wieczystych o udostępnienie danych z rejestru Ksiąg Wieczystych oraz wniosek z 8 kwietnia 2015 r. do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Departamentu Ewidencji Państwowych w celu pozyskania danych z bazy CEPIK. Uzyskawszy informację o tym, że spółka figuruje w bazie CEPIK jako właściciel samochodu marki [...], Naczelnik US ustanowił 17 września 2015 r. na ww. pojeździe zastaw skarbowy. W celu ustalenia przesłanki bezskuteczności egzekucji wobec spółki, pismem z 20 marca 2017 r. Dyrektor IS zlecił Naczelnikowi US przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego aby stwierdzić, czy istnieje możliwość zaspokojenia należności spółki z przedmiotu zastawu skarbowego ustanowionego na ww. samochodzie. Z akt sprawy wynika jednak, że w trakcie trwających kilka lat postępowań egzekucyjnych nie doszło do sprzedaży samochodu i zaspokojenia należności spółki.
Słusznie zatem Dyrektor IS wyprowadził wniosek, że opisane wyżej dowody i ustalenia potwierdzają bezskuteczność prowadzonej wobec spółki "A." egzekucji, a w konsekwencji wystąpienie przesłanki z art. 116 § 1 O.p. Organ egzekucyjny podjął szereg czynności celem ustalenia składników majątkowych spółki i przymusowego wyegzekwowania dochodzonych należności. Podjęte działania nie doprowadziły jednak do zaspokojenia interesu Skarbu Państwa z tego tytułu. Warunek bezskuteczności egzekucji wobec majątku podmiotu głównego, umożliwiający podjęcie orzeczenia w trybie art. 116 O.p., został zatem dopełniony. Kwestionując ustalenia organów podatkowych dotyczące zaistnienia w sprawie przesłanki bezskuteczności egzekucji prowadzonej w stosunku do spółki, skarżący - mając zapewniony czynny udział na każdym etapie postępowania - nie przedłożył żadnego dowodu pozwalającego przyjąć stanowisko odmienne od przyjętego przez organy.
W sprawie ustalono także niewątpliwie, że w sytuacji skarżącego nie zaistniały przesłanki negatywne (ekskulpacyjne), które uniemożliwiałyby orzeczenie o jego odpowiedzialności, jako osoby trzeciej - członka zarządu spółki.
Zgodnie z treścią art. 116 § 1 pkt 2 O.p., skarżący mógł uwolnić się od odpowiedzialności podatkowej za długi spółki z o.o. wskazując mienie tejże spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych podmiotu w znacznej części. Pomimo, że organy obu instancji wzywały skarżącego wielokrotnie o wskazanie mienia spółki "A." (m.in. wszczynając postanowieniem z 21 lipca 2016 r. postępowanie w zakresie orzeczenia odpowiedzialności skarżącego za zaległości spółki z tytułu podatku od towarów i usług za III-X i XII 2011 r. wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi), skarżący nie wskazał na istnienie jakichkolwiek składników majątkowych spółki, nie mówiąc o takich, które pozwoliłyby na zaspokojenie roszczeń podatkowych organu w znacznej części, jak tego wymaga analizowany przepis. Strona uczestniczyła wprawdzie w prowadzonym postępowaniu, jednak nie wykazała, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości spółki lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe), albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jej winy. Organy podatkowe - z własnej inicjatywy - ustaliły natomiast, o czym była mowa wyżej, że spółka nie posiadała mienia, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie jej zaległości podatkowych w znacznej części.
Odnośnie ustalenia podstaw i właściwego czasu na zgłoszenie wniosku o upadłość podkreślić trzeba, że w sprawie zaistniała przesłanka ogłoszenia upadłości o której mowa w art. 11 ust. 2 p.u.n. w postaci niewypłacalności spółki "A.", zobowiązania spółki przekroczyły bowiem wartość jej majątku. Słusznie też uznały organy podatkowe, że wniosek o ogłoszenie upadłości bądź o wszczęcie postępowania układowego należało zgłosić w ciągu 14 dni od podjęcia uchwały nr 1 z 22 września 2010 r. w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego za okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r., w którym to okresie funkcję członka zarządu sprawował skarżący. Najpóźniej bowiem w dniu podjęcia ww. uchwały zarząd spółki mógł zapoznać się ze stanem finansowym spółki. Wniosek taki nie został jednak w ogóle złożony, pomimo że z zebranego przez organy materiału dowodowego wynika, iż spółka ponosiła straty z prowadzonej działalności gospodarczej.
Odnośnie zebranego w tym zakresie materiału dowodowego Sąd stwierdza, że prawidłowo organy dokonały oceny sytuacji finansowej i wartości majątku spółki na podstawie: analizy bilansu oraz rachunku zysków i strat za lata 2009-2011, informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego za 2009 r. wraz z protokołem zwyczajnego zgromadzenia wspólników spółki z 22 września 2010 r., informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego za 2010 r. wraz z protokołem zwyczajnego zgromadzenia wspólników z 29 czerwca 2011 r. i protokołu zwyczajnego zgromadzenia wspólników spółki z 29 czerwca 2012 r. (do sprawozdania finansowego za 2011 r. nie dołączono informacji dodatkowej). Z akt sprawy wynika bowiem, że spółka złożyła sprawozdanie finansowe jedynie za 2009, 2010 i 2011 r. Brak sprawozdań za inne lata, uniemożliwiał zbadanie kondycji finansowej spółki oraz ocenę tendencji rozwojowych i ewentualnych zagrożeń dla prowadzonej działalności w dłuższej perspektywie czasu.
Reasumując, słusznie przyjął Dyrektor IS, że w sytuacji skarżącego nie wystąpiły przesłanki negatywne, o których mowa w art. 116 § 1 O.p., pomimo iż strona była wielokrotnie wzywana przez organy podatkowe w celu ich wykazania.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło