I SA/Wr 897/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Henryka Łysikowska Sędzia WSA Anetta Chołuj po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 października 2016 r. przy udziale sprawy ze skargi J. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia do wniesienia odwołania oddala skargę w całości. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. stwierdziło, że odwołanie złożone przez J. O., od decyzji Prezydenta Miasta J. nr [...] z dnia [...] 2015 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2015 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Wcześniejszym postanowieniem z dnia [...] 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia tego odwołania. Stwierdzając uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się na adnotacje znajdujące się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki listowej nr [...], zawierającej wyżej wskazaną decyzję Prezydenta Miasta J. Wynika z nich, że przesyłka, w związku z niemożliwością jej doręczenia pod adresem ul. W[...] [...] w J., została w dniu 22 października 2015 r. awizowana i pozostawiona do odbioru na okres 14 dni w Urzędzie Pocztowym w J., o czym adresat przesyłki został poinformowany przez pozostawienie zawiadomienia. Następnie w dniu 30 października 2015 r. doszło do powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki- tzw. drugie awizo. W dniu 9 listopada 2015 r. przesyłka, jako nieodebrana, została zwrócona do nadawcy. Informacje te zostały następnie potwierdzone w piśmie Poczty Polskiej S.A. z dnia 15 kwietnia 2016 r. Wyznaczony 14 dniowy termin na odbiór przesyłki minął w dniu 5 listopada 2015 r., zatem z fikcji prawnej wynikającej z treści art. 150 § 4 ustawy z 29 sierpnia 1996 Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613) wynika, iż przesyłka została w tym dniu, tj. w dniu 5 listopada 2015 r. doręczona adresatowi. Wobec tego czternastodniowy termin do wniesienia odwołania zaczął biec od dnia 6 listopada 2015 r. i upływał z dniem 19 listopada 2015 r. Odwołanie podatnika zostało złożone w dniu 23 grudnia 2015 r. Zatem odwołanie zostało wniesione po upływie wymaganego terminu wynikającego z przepisu art. 223 Ordynacji podatkowej. W skardze na oba te postanowienia łącznie podatnik zarzucił wadliwe przyjęcie, iż nie uprawdopodobnił braku swojej winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta J. z dnia [...] 2015 roku oraz nie dochował terminu do wniesienia podania o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2016 r. poz.1066 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 poz. 718. ze zm.– w skrócie u.p.s.a). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżone postanowienie, jeśli stwierdzi, że wydano je z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) u.p.s.a. Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 upsa, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd ocenił, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a w szczególności powołanych w skardze przepisów o postępowaniu. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta J. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości. Osobną skargą zakwestionowano postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (sygn. akt I SA/Wr 896/16). W rozpoznanej sprawie Sąd poddał analizie i ocenie prawidłowość postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, które względem postanowienia w przedmiocie przywrócenia terminu ma charakter pierwotny i zasadniczy. Kwestia przywrócenia terminu ma charakter wtórny w tym sensie, że aktualizuje się ona dopiero w razie stwierdzenia, że do uchybienia terminu doszło. Podstawę do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania stwarza przepis art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Obliguje on organ odwoławczy do wydania takiego postanowienia, gdy odwołanie zostało wniesione po terminie przewidzianym przez ustawę na jego wniesienie. Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Warunkiem dopuszczalności wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania jest więc ustalenie, że decyzja została doręczona, czyli weszła do obrotu. Stwierdzenie, że decyzja do obrotu nie weszła, musiałoby pociągać za sobą stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, nie można bowiem prowadzić postępowania odwoławczego (również w jego wstępnym stadium) wobec decyzji, która do obrotu nie weszła, a więc w sensie prawnym nie istniała. W rozpoznanej sprawie należało więc rozważyć przede wszystkim, czy decyzja organu I instancji została Skarżącemuutecznie doręczona, a więc czy otworzył się termin na wniesienie odwołania. Zgodnie z art. 148 O.p., "Pisma osobom fizycznym mogą być także doręczane: (...) w miejscu zatrudnienia lub prowadzenia działalności przez adresata - adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji;" Stosownie do art. 150 O.p., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę (§ 1). Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (§ 1a). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 2). W aktach sprawy znajduje się koperta zaadresowana do Skarżącego zawierająca decyzję organu I instancji (k. 70 akt adm.). Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajduje się adnotacja: "z powodu niemożności doręczenia w sposób wskazany w pkt 1 (adresatowi/dorosłemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu), przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w UP J. 1 w dniu 22.10.2015 (zawiadomienie o pozostawieniu pisma w tym UP umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej)". Na kopercie znajduje się opatrzona podpisem doręczyciela adnotacja: "awizowano 22.10.2015 r." oraz "awizowano powtórnie 30.10.2015 r.", a także pieczęć UP J. 1 "zwrot - nie podjęto w terminie" i data "09.11.2015". Treść zwrotnego potwierdzenia odbioru i adnotacji na kopercie wskazuje, że adresat został dwukrotnie powiadomiony o pozostawieniu pisma do dyspozycji adresata w urzędzie pocztowym, lecz pisma nie podjął w terminie, co uzasadniało przyjęcie, że zaszła fikcja prawna doręczenia z upływem ostatniego dnia okresu 14-dniowego, o czym mowa w art. 150 § 2 O.p. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się zgodnie, że zwrotne potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 O.p., zatem stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. (zob. np. wyrok NSA z dnia 31 maja 2016 r., II FSK 1040/14, CBOSA). Jako taki dokument ten korzysta z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Domniemanie to może być wprawdzie obalone, co wynika wprost z treści art. 194 § 3 O.p., zakładającego możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym, ale pod warunkiem przedstawienia stosownego na tę okoliczność kontrdowodu. W rozpoznanej sprawie Skarżący domniemania tego obalić nie zdołał. We wniosku o przywrócenie terminu Skarżący utrzymywał, że przesyłka była awizowana w innych datach niż wskazane, a przesyłka została zwrócona nadawcy przedwcześnie. Na te okoliczności Skarżący wskazywał dowód z zeznań w charakterze świadków wszystkich pracowników biura. W odpowiedzi na wezwanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego Poczta Polska pismem z dnia 15 kwietnia 2016 r. potwierdziła wynikające z adnotacji na kopercie daty awiz i zwrotu przesyłki. Pismo to również ma charakter dokumentu urzędowego, pochodzi bowiem od operatora pocztowego w zakresie działania podmiotu, który wyjaśnień udzielił, poświadczając tym samym zaistnienie określonych faktów. W związku z tym jest dla Sądu jasne, że dokument ten stanowi dowód stwierdzający w sposób wystarczający okoliczności pozostawienia – i to dwukrotnie – awiza w oddawczej skrzynce pocztowej. Natomiast zeznania pracowników Skarżącego zostały przez organ ocenione jako mało wiarygodne ze względu na sprzeczność z twierdzeniami Skarżącego zawartymi we wniosku o przywrócenie terminu oraz nieprecyzyjność tych zeznań. Ocena materiału dowodowego zastrzeżona jest dla organu podatkowego. Zasada swobodnej oceny dowodów przez organ prowadzący postępowanie administracyjne (art. 191 Ordynacji podatkowej) wyłącza możliwość odmiennej, niż dokonał to organ orzekający w postępowaniu, oceny wiarygodności i mocy dowodowej dowodów, na których oparł decyzję, chyba że organ ocenił dowody w sposób dowolny." (wyrok NSA z 10.09.1999 r sygn. akt I SA/Lu 734/98 LEX nr 42717). Ponieważ w niniejszej sprawie dowolność taka nie wystąpiła, brak podstaw do twierdzenia, iż organy skarbowe naruszyły przepisy o postępowaniu w stopniu wpływającym na wynik sprawy. W świetle tych okoliczności jest więc jasne, że decyzja organu I instancji weszła do obrotu – została ona prawidłowo doręczona Skarżącemu w dniu 5 listopada 2015 r. Termin na wniesienie odwołania rozpoczął więc bieg od dnia następnego i upłynął w dniu 19 listopada 2015 r., co organ prawidłowo ustalił przy uwzględnianiu zasad obliczania terminów, określonych w art. 12 § 1 O.p. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Odwołanie wniesiono wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu dopiero 23 grudnia 2015 r. Pociągało to za sobą konieczność wydania przez organ odwoławczy postanowienia, o którym mowa w art. 228 § 1 pkt 2 O.p., co też organ odwoławczy słusznie uczynił. Postanowienie to Sąd uważa za w pełni prawidłowe, nie podzielając tym samym zarzutów skargi, jakoby doszło do naruszenia stanowiącego podstawę jego wydania przepisu art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Skarżący nie zdołał też podważyć twierdzenia organu, że doszło do skutecznego doręczenia przesyłki w drodze fikcji prawnej na skutek niemożności doręczenia w inny niż przez awizo sposób, dlatego zarzut naruszenia art. 151 i 150 § 1 O.p. Sąd uznał za niezasadny. Podobnie Skarżący nie przedstawił wiarygodnej argumentacji na okoliczność, że nie pozostawiono mu powtórnego zawiadomienia o możliwości podjęcia pisma w urzędzie pocztowym. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).