I SA/Wr 897/23

WyrokWSA we Wrocławiu2024-09-17

Skład orzekający: Tadeusz Haberka, Piotr Kieres, Iwona Solatycka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za dany rok, wydana w wyniku postępowania podatkowego, może być uznana za legalną, jeśli strona podnosi zarzuty dotyczące naruszenia zasady dwuinstancyjności, błędnego ustalenia stanu faktycznego (powierzchni użytkowej budynków) oraz braku władania nieruchomością?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny, w tym powierzchnię budynków na podstawie wiarygodnej inwentaryzacji, a zarzuty dotyczące naruszenia zasady dwuinstancyjności i braku władania nieruchomością nie znalazły potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu.
Stan faktyczny
Spółka V. sp. z o.o. nie złożyła deklaracji na podatek od nieruchomości za 2019 r., co skutkowało wszczęciem postępowania podatkowego i wydaniem decyzji określającej zobowiązanie w kwocie 397.611,00 zł. Spółka zarzuciła naruszenie zasady dwuinstancyjności, błędne ustalenie powierzchni użytkowej budynków na podstawie nieaktualnej inwentaryzacji oraz brak władania nieruchomością. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Spółka wniosła skargę do WSA we Wrocławiu, podtrzymując swoje argumenty.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Haberka, Sędziowie sędzia WSA Piotr Kieres, asesor WSA Iwona Solatycka (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 września 2024 r. sprawy ze skargi V. sp. z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 21 sierpnia 2023 r. nr SKO/PO-413/328/2022 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi V. sp. z o.o. (dalej: Strona, Skarżący, Podatnik) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze (SKO, organ odwoławczy) z dnia 21 sierpnia 2023 r. Nr SKO/PO-413/328/2022 utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. (Prezydent, organ I instancji) z dnia 29 listopada 2022 r. Nr FN.3120.96.27.2021.22 w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2019 r. w kwocie 397.611,00 zł. Z akt sprawy wynika, ze Spółka nie złożyła deklaracji na podatek od nieruchomości, wobec czego organ I instancji wszczął postepowanie podatkowe i określił wyżej wskazanej Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2019 r. w kwocie 397.611,00 zł. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ podatkowy I instancji wskazał, że Spółka, jako właściciel położonej na obszarze miasta L. nieruchomości składającej się z działek o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni [...] m2, zabudowanych budynkami o łącznej powierzchni użytkowej [...] m2, stosownie do art. 6 ust. 1 i ust. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1445 ze zm., dalej: u.p.o.l.), zobowiązana była do składania deklaracji na podatek od nieruchomości i regulowania wynikających z nich zobowiązań. Brak złożenia przedmiotowej deklaracji na 2019 r. oraz brak zapłaty podatku skutkować musiał zatem wszczęciem postępowania podatkowego i wydaniem, na podstawie art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., dalej: O.p.), decyzji określającej Spółce wysokość zobowiązania podatkowego za 2019 r. Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji żądając jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zdaniem Spółki, wydanie decyzji określającej jej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2019 r. nastąpiło w rezultacie postępowania podatkowego dotkniętego naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania uregulowanej w art. 127 O.p. Podniosła bowiem, że przed SKO toczyło się postępowanie z zażalenia Spółki, na postanowienie organu podatkowego I instancji w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie określenia wysokości podatku od nieruchomości za 2019 r. Z tego względu, zdaniem Spółki) niemożliwym było merytoryczne rozpatrzenie sprawy do czasu rozpatrzenia zażalenia przez organ odwoławczy. W odwołaniu zarzucono zarazem, błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie powierzchni użytkowej budynku, ponieważ dokonano tego na podstawie dokumentu o nazwie "Inwentaryzacja stanu istniejącego hali i pomieszczeń C. S.A" (dalej: inwentaryzacja) , który to dowód został sporządzony w 2005 r., a od tego czasu część budynków została już zburzona lub zmieniły się ich parametry. Wskazano też, na postępowanie w sprawie uzgodnienia stanu prawnego nieruchomości, i fakt nieważności umowy sprzedaży nieruchomości. W wyniku rozpatrzenia odwołania SKO decyzją Kolegium z dnia 21 sierpnia 2023 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. SKO wskazało, że zakres ustaleń faktycznych organu podatkowego I instancji dawał pełne podstawy do przyjęcia, że Spółka w 2019 r. była w posiadaniu ww. przedmiotów opodatkowania podatkiem od nieruchomości. SKO nie podzieliło tym samym argumentacji Spółki, na podstawie której próbowała ona podważyć posiadanie tytułu prawnego do stanowiącej przedmiot opodatkowania nieruchomości, powołując się na toczące się przed Sądem Rejonowym w L. postępowanie z pozwu Spółki o uzgodnienie treści księgi wieczystej, nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania. Ponadto, Kolegium nie podzieliło zarzutu odwołania, iż postępowanie organu podatkowego I instancji dotknięte było naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania, albowiem orzekając w sprawie organ podatkowy I instancji nie wziął pod uwagę faktu wniesienia zażalenia na postanowienie tego organu o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie. W ocenie SKO, fakt wydania przez organ podatkowy I instancji decyzji określającej Spółce wysokość zobowiązania podatkowego za 2019 r., przed rozstrzygnięciem przez Kolegium sprawy z zażalenia na odmowę zawieszenia postępowania, w żaden sposób nie wpływał na legalność decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2019 r. W ocenie składu orzekającego Kolegium, nie zachodziły też podstawy do uwzględnienia podnoszonego w odwołaniu zarzutu dotyczącego niewłaściwego ustalenia podstawy opodatkowania odnośnie budynków, których część, zdaniem Spółki, została wyburzona, albowiem argumentacja ta nie została poparta żadnymi dowodami, jak np. decyzjami organów budowlanych udzielającymi pozwolenia na rozbiórkę, czy też innymi dowodami pozwalającymi na stwierdzenie faktu wyburzenia budynków, pomimo braku właściwych pozwoleń. W toku postępowania, przed organem I instancji pełnomocnik Spółki ani ona sama, nie podnosili argumentów dotyczących błędnego ustalenia podstawy opodatkowania odnośnie budynków. W pozwie z dnia 4 lipca 2022 r., pełnomocnik Spółki stwierdził, że znajdujący się na nieruchomości budynek nadaje się tylko do wyburzenia, co oznacza, że jeszcze w 2022 r. budynek istniał. Z tego względu istniały uzasadnione podstawy do przyjęcia, że powierzchni użytkowa budynków odpowiada powierzchni wynikającej ze znajdującej się w aktach sprawy inwentaryzacji, z której wynika, że wynosi ona [...] m2. Spółka wniosła skargę na ww. decyzję SKO, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając naruszenie art. 120, art. 122 i art. 127 O.p., poprzez brak poczynienia w sprawie ustaleń faktycznych oraz brak przeprowadzenia stosownych dowodów. W ocenie Skarżącej, ogólne stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu decyzji, co do rzeczywistej powierzchni zabudowy działek gruntu, nie uwzględniają faktu, iż nieaktualne są pomiary powierzchni zabudowy. Mając wątpliwości co do powierzchnia budynków, organ odwoławczy, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania, mógł przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające w tym zakresie. Dodał też, że Spółka nie włada nieruchomością stanowiącą przedmiot opodatkowania, gdyż w dalszym ciągu toczy się postępowanie o ustalenie rzeczywistej treści wpisów w księdze wieczystej nieruchomości, celem wykreślenia Spółki jako właściciela. Fakt braku władania nieruchomością uniemożliwia też Spółce podanie jaka część zabudowy została wyburzona, przez kogo i kiedy. Z tego względu, zdaniem pełnomocnika Spółki, konieczne jest uchylenie decyzji organów podatkowych obu instancji i przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia powierzchni zabudowy nieruchomości. Organy podatkowe nie miały bowiem żadnych podstaw do przyjęcia, że twierdzenia Spółki o wyburzeniu części zabudowy są gołosłowne, gdyż nie przeprowadziły w tym zakresie żadnych dowodów. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawarta w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje. Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024, poz. 1267 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej p.p.s.a.), ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie (odnosi się, bowiem do skarg dotyczących interpretacji indywidualnych). Skarga nie jest uzasadniona. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie jest dotknięta jakąkolwiek wadą prawną która, w oparciu o przepis art. 145 p.p.s.a. stanowiłaby podstawę do wyeliminowania tejże decyzji z obrotu prawnego. W analizowanej sprawie przedmiotem sporu między stronami było ustalenie, że spółka jest podatnikiem podatku od nieruchomości oraz powierzchnia budynków znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości. Odnosząc się w pierwszej kolejności, do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, wskazać należy, co następuje: stosownie do art. 120 O.p. w toku postępowania organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Zobligowane są również do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 122 O.p.). Tak ukształtowana zasada prawdy obiektywnej, uważana jest za naczelną zasadę postępowania podatkowego. Jej treść oznacza, że obowiązkiem organu podatkowego jest ustalenie stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Istotą bowiem ww. zasady jest to, że podstawą orzeczenia mają być jedynie okoliczności faktyczne stanowiące prawdę rzeczywistą, a nie prawdę formalną, czyli przyznaną przez stronę, ewentualnie ustaloną na podstawie części dowodów. Zasada uregulowana w art. 122 O.p., została skonkretyzowana w art. 187 § 1 O.p., który nakłada na organ podatkowy obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Zgodnie z art. 191 O.p. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że wynikająca z tego ostatniego przepisu zasada swobodnej oceny dowodów oznacza, że organ podatkowy w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego, ważąc wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Aby w ramach owej swobody oceniania nie zostały przekroczone jej granice w kierunku dowolności, organ podatkowy winien m.in. kierować się zasadami logiki, zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego, traktowania zebranych dowodów jako zjawisk obiektywnych, oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla toczącej się sprawy, wszechstronności oceny. Rozpatrzeniu podlegają więc nie tylko poszczególne dowody odrębnie, ale wszystkie dowody łącznie – w ich wzajemnym powiązaniu. Zgodnie natomiast z art. 124 O.p., organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy w niniejszej sprawie sprostał wymogom wynikającym z ww. zasad. Dokonując oceny całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, prawidłowo ustalił stan faktyczny, wywodząc z niego trafne wnioski, a swoje oceny i ustalenia w sposób szczegółowy i usystematyzowany przedstawił w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Sposób rozumowania Organu odwoławczego jest logiczny, a jego wywód jasny, przez co nie sposób dopatrzyć się w nim jakichkolwiek, choćby najmniejszych sprzeczności. Decyzja spełnia też wszystkie wymogi, określone w art. 210 § 4 O.p. W sposobie prowadzenia postępowania przez organ odwoławczy Sąd nie dopatrzył się żadnych nieprawidłowości. W ocenie Sądu postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w zgodzie z przepisami prawa, zebrano w jego toku dowody konieczne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, prawidłowo te dowody oceniono i właściwie na tej podstawie ustalono stan faktyczny sprawy. W ocenie Sądu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyczerpująco przedstawił poczynione przez siebie ustalenia - odnosząc się przy tym do zarzutów podnoszonych przez stronę na poszczególnych etapach postępowania w sposób wystarczający - oraz dokonał ich subsumpcji pod normy prawa materialnego. Podsumowując, żaden z zarzutów dotyczących naruszenia wskazanych w skardze przepisów, nie okazał się trafny. Strona w istocie, poza zajęciem przeciwnego stanowiska co do dokonanej przez organy obu instancji oceny jej sytuacji prawnej, nie przedstawiła żadnych przekonywających argumentów, które w jakiejkolwiek mierze mogłyby wzruszyć rzeczową argumentację i logiczne wnioskowanie zawarte w zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, strona miała zapewniony pełny czynny udział w postępowaniu oraz możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Tym samym, wobec prawidłowo przeprowadzonego postępowania i ustalenia stanu faktycznego, zasadnym było zastosowanie wskazanych w decyzji przepisów prawa materialnego. Odnosząc się do zarzutów ustalenia tytułu prawnego przysługującego Spółce do stanowiącej przedmiot opodatkowania nieruchomości, jak i posadowionych na niej obiektów budowlanych w postaci budynków, Sąd wskazuje, że stanowisko SKO, potwierdzają dowody w postaci sporządzonego w dniu 18 maja 2015 r. aktu notarialnego na okoliczność nabycia przez Spółkę nieruchomości stanowiącej przedmiot opodatkowania, zapisy księgi wieczystej Nr [...], prowadzonej dla tej nieruchomości w Sądzie Rejonowym w L., wypis z rejestru gruntów sporządzony przez Starostę L., z których wynika bezspornie, że będące w użytkowaniu wieczystym Spółki grunty, o łącznej powierzchni [...] m2, to obszar oznaczony jako grunty przemysłowe (Ba), a więc jako grunty podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Treść tych powołanych dowodów pozwalała na niebudzące wątpliwości przyjęcie, że to Spółka jest w posiadaniu stanowiących przedmiot opodatkowania gruntów i posadowionych na nich obiektów budowlanych. Odnosząc się natomiast do zarzutu, niewłaściwego ustalenia podstawy opodatkowania posadowionych na stanowiącej przedmiot opodatkowania nieruchomości budynków, ponieważ część budynków została wyburzona, wyjaśnić należy, że argumentacja ta, tak na etapie postępowania przed organem I instancji jak i w toku postępowania odwoławczego, jak i przed Sądem nie została poparta żadnymi dowodami, jak np. decyzjami organów budowlanych udzielającymi pozwolenia na rozbiórkę, czy też innymi dowodami pozwalającymi na stwierdzenie faktu wyburzenia budynków pomimo braku właściwych pozwoleń. Prawidłowo więc organ I instancji, a za nim SKO ustaliły powierzchnie użytkową budynku, w oparciu o wiarygodny dowód w postaci inwentaryzacji. Wynika, z niego że powierzchnia użytkowa budynku została ustalona w wielkości [...] m2 i była zgodna z podstawą opodatkowania wykazaną dla celów podatku od nieruchomości. Sąd zauważa też, że w aktach sprawy znajduje się pozew Spółki z dnia 4 lipca 2022 r., w którym podniesiono, że znajdujący się na nieruchomości budynek nadaje się tylko do wyburzenia, co oznacza, że jeszcze w 2022 r. budynek istniał. Dodatkowo Sąd wskazuje, mimo braku takiego zarzutu, że SKO prawidłowo zinterpretowało art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r. o sygn. SK 39/19 i prawidłowo zakwalifikowało sporne nieruchomości, jako związane z prowadzoną przez Skarżącą działalnością gospodarczą. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie dostrzegł, aby w zakresie pozostałych ustaleń i ich skutków znajdujących odzwierciedlenie w skarżonej decyzji, a nie objętych zarzutami skargi, naruszała ona prawo. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że organ nie naruszył przy wydawaniu skarżonej decyzji przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania i nie naruszył wskazanych przez skarżącego przepisów prawa materialnego, dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło