I SA/Wr 899/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik - Ogińska po rozpoznaniu w dniu 19 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 20 (słownie: dwadzieścia) złotych. W sprawie, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, skarżący J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu wskazał, że jedynym źródłem jego dochodu była spółka z o.o. A, a obecnie nie uzyskuje żadnych dochodów, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwoma synami w wieku szkolnym, nie posiada jakichkolwiek nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. W piśmie procesowym z dnia 21 czerwca 2011 r. skarżący wyjaśnił, iż nie ma możliwości uiszczenia wpisu sądowego w pełnej wysokości ponad zapłaconą z tego tytułu kwotę 20 zł. Na wezwanie referendarza sądowego do złożenia przez wnioskodawcę dodatkowych dokumentów i oświadczeń, skarżący wskazał, że nie składał zeznania podatkowego za 2010 rok, gdyż nie uzyskał żadnego przychodu. Obecnie z synami pozostaje na utrzymaniu rodziców. Nie posiada lokat bankowych ani kart kredytowych i nie prowadzi działalności gospodarczej. Od 2006 r. jest rozwiedziony i przeciwko byłej żonie złożył pozew o zasądzenie alimentów na synów. Postanowieniem z dnia 25 lipca 2011 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie od powyższego orzeczenia, skarżący wnosząc o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, argumentował, iż mimo uzyskiwania pomocy materialnej od rodziców, nie prowadzi z nimi wspólnego gospodarstwa domowego. Na wezwanie Sądu z dnia 22 sierpnia 2011 r. skarżący przedłożył do akt sprawy dokumenty, z których wynika, że od dnia 8 sierpnia 2011 r. zarejestrowany jest jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. sygn. akt IIIRC [...]/11 Sąd Rejonowy dla W. udzielił zabezpieczenia pozwu J. K. działającego imieniem jego małoletnich synów na czas trwania procesu przez zobowiązanie pozwanej do uiszczania na rzecz synów kwot po 800 zł miesięcznie. Skarżący złożył również wyciągi z rachunku bankowego za lipiec i sierpień 2011 r. Ponadto oświadczył, że koszty utrzymania swojego gospodarstwa domowego wynoszące ok. 1.600 zł miesięcznie ponosi z alimentów zasądzonych ww. postanowieniem Sądu. Dodał, że nie korzysta z Pomocy Społecznej lub innych form wsparcia finansowego ze strony państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępnie wskazania wymaga, iż w sprawach wszczętych ze skarg J. K., toczących się przez tut. Sądem (sygn. akt I SA/Wt 895/11 do I SA/Wr 902/11), skarżący został wezwany do uiszczenia wpisów sądowych od tych skarg w łącznej kwocie 800 zł. W wykonaniu wezwań, skarżący w dniu 21 czerwca 2011 r. uiścił kwotę 160 zł tytułem wpisów sądowych po 20 zł do każdej ze spraw. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Należy zauważyć, że regulacja zawarta w art. 246 § 1 pkt 2 stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim tym, którzy nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem utrzymania własnej rodziny. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Tak więc, to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Wnioskodawca winien więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie przez niego środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. W świetle przytoczonej regulacji oraz powyższych uwag i po ocenie przedstawionego przez skarżącego materiału dowodowego, Sąd uznał, iż zachodzą przesłanki dla przyznania skarżącemu częściowego prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 20 zł. Wykazane przez skarżącego jego możliwości finansowe oraz sytuacja życiowa (pozostawanie bez pracy i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, utrzymywanie siebie i dwóch synów z alimentów oraz z pomocą rodziców, brak majątku) świadczą bowiem o tym, że uiszczenie kwoty tytułem wpisu od skargi ponad zadeklarowaną kwotę, mogłoby nastąpić z uszczerbkiem koniecznego utrzymania skarżącego i jego dzieci. Mając zatem na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji postanowienia.