I SA/Wr 9/11
PostanowienieWSA we Wrocławiu2012-01-04
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która wykazuje wysokie przychody i dochody w księgach rachunkowych, ale nie posiada faktycznie środków pieniężnych z powodu zaległości kontrahentów i jednocześnie jest obciążona licznymi postępowaniami egzekucyjnymi oraz posiada niskie dochody rodzinne, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która wykazuje wysokie przychody i dochody w księgach rachunkowych, ale faktycznie nie dysponuje środkami pieniężnymi z powodu zaległości kontrahentów, jest obciążona licznymi postępowaniami egzekucyjnymi, nie posiada majątku, który mogłaby spieniężyć, a jej sytuacja rodzinna jest trudna (niska renta męża z zajęciem egzekucyjnym, niepełnosprawny syn), spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, wskazując na problemy finansowe spowodowane długotrwałym zwolnieniem lekarskim, zaległościami kontrahentów na kwotę 150.000 zł oraz niskimi dochodami rodzinnymi (renta męża, zasiłek syna). Mimo wykazywania w księgach rachunkowych wysokich przychodów i dochodów z działalności gospodarczej, skarżąca nie dysponowała faktycznie środkami z powodu braku płatności od kontrahentów, a także zalegała z bieżącymi opłatami. Wobec skarżącej toczyły się liczne postępowania egzekucyjne, a ona sama nie posiadała majątku, który mogłaby spieniężyć.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi T. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Skarżąca, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego uzasadniając, że od 2009 r. nieprzerwanie jest na zwolnieniu lekarskim, co spowodowało jej problemy finansowe. Wskazała, że od lipca 2010 r. do 2011 r. ponosiła straty z powodu nieuczciwych kontrahentów, którzy zalegają jej z płatnościami na kwotę 150.000 zł.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strona podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i synem i nie dysponuje jakimkolwiek majątkiem, w tym nieruchomościami, zasobami pieniężnymi, czy przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Rodzina skarżącej uzyskuje dochody z tytułu renty jej męża (535 zł), która częściowo jest zajęta przez komornika i z tytułu zasiłku syna (153 zł).
Ponadto strona wskazała, że ponosi miesięczne wydatki w łącznej kwocie ponad 1.400 zł na media związane z utrzymaniem domu, leki i na syna. Dodała, że zalega z płatnościami za wywóz śmieci od listopada 2011 r. oraz za telefon na kwotę 1.000 zł.
Do wniosku załączone zostały kopie orzeczeń w przedmiocie przyznania prawa pomocy, orzeczenie o niepełnosprawności syna, dokument potwierdzający pobieranie i wysokość zasiłku pielęgnacyjnego, kopie zwolnienia lekarskiego, kopie zawiadomienia o wpisie do księgi wieczystej dotyczącego przekazania gospodarstwa rolnego na rzecz dzieci skarżącej, odpis aktu zgonu córki z 2004 r. oraz wydruk z księgi podatkowej z zestawieniem sum miesięcznych za 2011 r.
Dodatkowo, na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), nadesłane zostały: wydruk z księgi podatkowej z wykazanymi przychodami, kosztami podatkowymi i saldem za 2010 r. i za poszczególne miesiące do października 2011 r., informację PIT-5L za październik 2011 r., zestawienie roczne VAT za 2011 r. oraz postanowienia dotyczące zwolnienia z kosztów sądowych w sprawach egzekucyjnych, w sądowym postępowaniu egzekucyjnym.
Z dokumentów znajdujących się aktach sprawy wynika, że w 2010 r. przychód z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą wyniósł 267.842,57 zł, natomiast koszty jego uzyskania 168.793,08 zł. W 2011 r. do października skarżąca uzyskała przychód w wysokości 430.086,55 zł i dochód – 179.234,37 zł. Strona wyjaśniała, że wykazany dochód jest znacznie wyższy od faktycznie otrzymanego po odliczeniu podatku dochodowego i zaliczki miesięcznej na ten podatek. Ponadto tak obliczony dochód w rzeczywistości nie został uzyskany ze względu na brak zapłaty ze strony kontrahentów.
Jako znane z urzędu (to jest z akt niniejszej sprawy) podać należy, że obecnie wobec skarżącej toczone są postępowania egzekucyjne w administracji.
Na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Powyższe zostało wykazane.
W istocie strona odnotowuje wysokie przychody i jednocześnie także dochód. Jednakże ze złożonych oświadczeń wynika, że są to tylko kwoty należne, które przedsiębiorca jest zobligowany wykazać w urządzeniach księgowych. Faktycznie natomiast skarżąca środkami tymi nie dysponuje na skutek zadłużeń ze strony jej kontrahentów. Nie jest wprawdzie wiadome, czy są to wierzytelności nieściągalne, niemniej, nie zmienia to faktu, że skarżąca nie posiadała realnie środków na poczynienie rezerw celem opłacenia kosztów postępowania sądowego.
O braku środków finansowych świadczą też zadłużenia w bieżących opłatach (wywóz śmieci, telefon).
Nie można też pominąć faktu, iż wobec strony toczą się liczne postępowania egzekucyjne, zarówno sądowe, jak i w administracji. Świadczą o tym przedłożone postanowienia sądowe wydane w 2011 r. w postępowaniach egzekucyjnych, mocą których dłużniczka zwalniana była od ponoszenia kosztów sądowych, a także dane wynikające z akt niniejszej sprawy. Powyższe natomiast niewątpliwie rzutuje na sytuację majątkową wnioskodawczyni, która również podlega ocenie w toku rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Należy przy tym zwrócić uwagę, że skarżąca nie posiada żadnego majątku, który mogłaby spieniężyć na potrzeby pokrycia kosztów swego udziału w postępowaniu sądowym – nie posiada jakichkolwiek nieruchomości ani przedmiotów o znacznej wartości.
Za pozytywnym rozpoznaniem niniejszego wniosku przemawia poza tym sytuacja rodzinna wnioskodawczyni, której mąż otrzymuje niską rentę, dodatkowo obciążoną zajęciem egzekucyjnym, z kolei co do syna wydane zostało orzeczenie o niepełnosprawności, w związku z czym pobierany jest zasiłek pielęgnacyjny.
Wobec powyższego stwierdzić należało, że zostały wypełnione przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Dlatego też, na podstawie art. 245 § 3, art. art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło