I SA/Wr 9/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Kieres po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprawy ze skargi Y. w Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 13 października 2025 r. nr SKO 4121/163/2025 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 zł (słowie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Y. sp. z o.o. w Ż. (dalej jako: Strona, Skarżąca, Spółka), pismem z 1 grudnia 2025 r. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej jako: SKO) z dnia 13 października 2025 r. nr SKO 4121/163/2025 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Zaskarżonemu postanowieniu Strona zarzuciła m. in. naruszenie art. 4 i art. 155 ust. 6 ustawy z 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1045 ze zm.) – w skrócie jako: "u.d.e." w zw. z komunikatem Ministra Cyfryzacji z 12 lipca 2024 r., zmieniającym komunikat w sprawie określenia terminu wdrożenia rozwiązań technicznych do doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej oraz udostępnienia w systemie teleinformatycznym punktu dostępu do usług rejestrowanego doręczenia elektronicznego w ruchu transgranicznym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1078) w zw. z art. 144 § 1a i art. 144a § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, poprzez ich niezastosowanie i w efekcie uznanie, że doręczenie Spółce decyzji organu I instancji (tj. decyzji Burmistrza Miasta Ż. z 16 lipca 2025 r., nr FB.3120.1.2.104.2025) w formie papierowej było skuteczne, w sytuacji gdy decyzja organu I instancji nie została doręczona Spółce z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego (tzw. e-Doręczeń), pomimo iż był to właściwy obowiązujący tryb jej doręczenia. Zdaniem Strony decyzja organu I instancji nie weszła do obrotu prawnego przez jej błędne doręczenie w formie papierowej. Tym samym, odwołanie Spółki było przedwczesne. Z powyższych względów również zaskarżone postanowienie nie weszło do obrotu prawnego, co czyni skargę przedwczesną i z tego powodu Spółka wniosła o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - w skrócie jako p.p.s.a. Do skargi Strona dołączyła dwie wiadomości e-mail (z 6 i 13 grudnia 2023 r. – vide: k. 9-10 akt sądowych) celem wykazania faktu posiadania przez nią aktywnego adresu do e-Doręczeń w czasie nadania do Spółki decyzji organu I instancji oraz zaskarżonego w sprawie postanowienia. W treści odpowiedzi na skargę z 16 grudnia 2025 r. SKO zawarło wniosek o odrzucenie skargi podnosząc, że dopiero na tym etapie (tj. po wniesieniu skargi na postanowienie stanowiące przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie) powstał spór dotyczący skuteczności doręczenia decyzji organu I instancji oraz postanowienia wydanego przez organ odwoławczy. SKO podzieliło zarzuty Strony, że ani decyzja gminnego organu podatkowego, ani postanowienie SKO nie zostały wprowadzone do obrotu prawnego, ponieważ zostały doręczone w formie papierowej za pośrednictwem P., a powinny zostać doręczone z wykorzystaniem e-Doręczeń. SKO potwierdziło także, że Spółka posiada w BAE (dop. Sądu - Bazie adresów elektronicznych) adres elektroniczny, zaś obowiązkiem organu podatkowego było doręczenie korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego (PURDE). Wpis adresu do doręczeń elektronicznych do bazy adresów elektronicznych jest bowiem równoznaczny z żądaniem doręczenia korespondencji przez podmioty publiczne na ten adres. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje. Skargę należało odrzucić. Ocena prawidłowości zaskarżonego postanowienia nie jest możliwa z uwagi na stwierdzoną przez Sąd i dostrzeżoną także przez strony postępowania przeszkodę, która powoduje, że skarga jest niedopuszczalna. Stosownie do art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Zatem warunkiem skutecznego wniesienia skargi do Sądu jest uprzednie otrzymanie przez stronę rozstrzygnięcia w sprawie, a następnie wniesienie skargi w ww. terminie, w trybie przewidzianym w art. 54 § 1 p.p.s.a., tj. za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony, gdyż zaskarżone postanowienie nie zostało prawidłowo doręczone stronie skarżącej, co jest faktem bezspornym w sprawie. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Przesłanki odrzucenia skargi zostały wymienione w art. 58 § 1 p.p.s.a. W § 1 pkt 6 tego artykułu przyjęto, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Jedną z przyczyn niedopuszczalności skargi jest nieskuteczne doręczenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia. W doktrynie i orzecznictwie aprobowany jest pogląd, że decyzje (postanowienia) niedoręczone to decyzje (postanowienia) nieistniejące, które nie korzystają z przymiotu domniemania prawidłowości i nie wchodzą do obrotu prawnego. Nie ma w tym zakresie znaczenia prawnego okoliczność, że strona uzyskała informację o treści decyzji (postanowienia), jeżeli nie nastąpiło to drogą oficjalnego doręczenia. Wniesienie zażalenia na postanowienie wadliwie doręczone nie konwaliduje tej czynności (vide m. in. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2022 r., sygn. I FPS 4/21 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Choć ww. uchwała NSA dotyczyła doręczenia postanowień o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, to zdaniem Sądu jej konkluzję należy odnosić do każdej innej decyzji kończącej postępowanie w danej instancji, a także do każdego zaskarżalnego postanowienia. W rozpoznawanej sprawie postanowienie SKO zostało skierowane w formie papierowego wydruku na adres Spółki, za pośrednictwem P., co w ocenie Sądu jest niezgodne z art. 144 § 1a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 111) – w skrócie jako: "O.p.", w którym przyjęto, że organ podatkowy doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu podatkowego albo w siedzibie organu podatkowego oraz z art. 144a § 1 pkt 1 O.p., w myśl którego w przypadku doręczenia na adres do doręczeń elektronicznych, pisma doręcza się na adres do doręczeń elektronicznych wpisany do bazy adresów elektronicznych. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.e. podmiot publiczny doręcza korespondencję wymagającą uzyskania potwierdzenia jej nadania lub odbioru z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego na adres do doręczeń elektronicznych wpisany do bazy adresów elektronicznych. W myśl art. 155 ust. 6 u.d.e. jednostki samorządu terytorialnego i ich związki oraz związki metropolitalne, samorządowe instytucje kultury, samorządowe osoby prawne oraz samorządowe zakłady budżetowe są obowiązane stosować przepisy ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego od dnia określonego w komunikacie wydanym na podstawie ust. 10, a w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej od 1 października 2029 r. Z kolei zgodnie z art. 7 ust. 1 u.d.e. wpis adresu do doręczeń elektronicznych do bazy adresów elektronicznych jest równoznaczny z żądaniem doręczania korespondencji przez podmioty publiczne na ten adres. Z akt sprawy wynika, że Spółka posiadała adres do e-Doręczeń już w 2023 r. Fakt posiadania adresu do doręczeń elektronicznych potwierdziło także SKO. Zatem wyekspediowanie przez SKO zaskarżonego postanowienia w formie papierowej za pośrednictwem P. na adres Spółki, zamiast na adres Spółki do e-Doręczeń prowadzi do konkluzji, że ww. postanowienie nie zostało prawidłowo doręczone Skarżącej i tym samym nie zostało wprowadzone do obrotu prawnego. Tym samym zaistniała przyczyna obligująca Sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., o czym Sąd postanowił jak w pkt I sentencji. O zwrocie kwoty 100 zł uiszczonej tytułem wpisu sądowego od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.