I SA/Wr 902/03

WyrokWSA we Wrocławiu2005-03-11

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński, Sędzia NSA Lidia Błystak, Asesor WSA Marta Semiczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji podatkowej w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej jest skuteczne, jeśli na dowodzie doręczenia brak jest adnotacji o sposobie pozostawienia zawiadomienia o przesyłce w urzędzie pocztowym?
Ratio decidendi
Doręczenie decyzji podatkowej w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej jest nieskuteczne, jeśli na dowodzie doręczenia brak jest adnotacji o sposobie pozostawienia zawiadomienia o przesyłce w urzędzie pocztowym. Brak takiego potwierdzenia uniemożliwia uznanie, że doręczenie było skuteczne, co z kolei czyni przedwczesnym postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka A sp. z o.o. wniosła skargę na postanowienie Izby Skarbowej we W., które pozostawiło jej odwołanie od decyzji Urzędu Skarbowego W. bez rozpatrzenia z powodu uchybienia terminu do jego wniesienia. Spółka zarzuciła, że doręczenie decyzji podatkowej nie nastąpiło zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, a w szczególności brak było prawidłowego zawiadomienia o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym. Izba Skarbowa twierdziła, że doręczenie było skuteczne, powołując się na zwrotne potwierdzenie odbioru i adnotację o "awizowaniu".
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Izby Skarbowej we W. oraz zasądzono na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 11 marca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński Sędziowie: Sędzia NSA Lidia Błystak Asesor WSA Marta Semiczek Protokolant: Katarzyna Gierczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2005 roku sprawy ze skargi A sp. z o.o. we W. na postanowienie Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania odwołania od decyzji w sprawie postępowania restrukturyzacyjnego; I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza na rzecz skarżącego od Dyrektora Izba Skarbowej 10 zł ( dziesięć zł,) tytułem zwrotu kosztów postępowania. I S.A./Wr 902/03 2 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem Izba Skarbowa we W. stwierdziła uchybienie terminowi do wniesienia odwołania w związku z tym pozostawia odwołanie bez rozpatrzenia. Izba Skarbowa ustaliła, że Urząd Skarbowy W. - S. M. decyzją z dnia [...] Nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe (art. 208 § l Ordynacji podatkowej) postępowanie wobec Spółki A sp. z o.o. w przedmiocie restrukturyzacji zaległości podatkowej. Decyzja powyższa zawiera prawidłowe pouczenie o trybie i terminie do wniesienia odwołania. Powołując się na art. 150 Ordynacji podatkowej Izba Skarbowa uznała, że doręczenie decyzji nastąpiło z dniem [...] (awizo z dnia [...]). Ponieważ odwołanie opatrzone datą [...] zostało złożone w dniu [...], tj. 13 dni po upływie terminu do jego wniesienia Izba Skarbowa na podstawie art. 228 § l pkt 2 Ordynacji podatkowej stwierdziła uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżącą zarzuciła, iż doręczenie decyzji nie nastąpiło w sposób zgodny z przepisami ordynacji podatkowej wobec czego nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Spółki w tak krótkim i szczególnym okresie (okres świąteczny, w tym trzy dni ustawowo wolne od pracy tj.: [...].[...].[...]) bez wątpienia - co najmniej z obiektywnych przyczyn związanych z niezbędnym do dokonania stosownych czynności czasem - nie zostały wyczerpane obydwa obligatoryjne sposoby doręczania przewidziane w: art. 148 i 149 Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżącej obowiązek uprzedniego wykorzystania obydwu obligatoryjnych sposobów doręczania z art. 148 i 149 Ordynacji podatkowej wynika jednoznacznie z treści art. 150 Ordynacji podatkowej. Skarżąca zarzuciła, że doręczyciel nie pozostawił zawiadomienia o pozostawaniu pisma (decyzji podatkowej) w urzędzie pocztowym na zasadach określonych w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. Nie umieszczono zawiadomienia o pozostawaniu pisma w urzędzie pocztowym w żadnym z wskazanych przez Ordynację podatkową miejsc, tj.: w oddawczej skrzynce pocztowej, na drzwiach mieszkania adresata, na drzwiach jego biura, na drzwiach innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata Jako dowód skarżąca wskazała, że na stronie drugiej "potwierdzenia odbioru", gdzie zgodnie z objaśnieniem należy "* właściwe zaznaczyć" miejsce w jakim pozostawiono przesyłkę na okres 7 dni brak jest informacji w tym zakresie. Nie zostało zaznaczone w żaden sposób jakiekolwiek z miejsc wymienionych pod punktem oznaczonym jako "2" na stronie drugiej "potwierdzenia odbioru." Spółka zarzuciła także niezgodność z Konstytucją art. 150 Ordynacji podatkowej powołując się na Wyrok TK z dnia 17 września 2002 r. SK 35/01 OTK-A 2002/5/60 dotyczący trybu doręczania przesyłek w postępowaniu cywilnym. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wywodziła, że ze względu na regulacje prawną art. 151 Ordynacji Podatkowej nie jest możliwe stosowanie wobec osoby prawnej sposobu doręczenia określonego w art. 148 ( doręczenie osobom fizycznym) i art. 149 (doręczenie zastępcze), a o tym że doręczenie nastąpiło pod wskazanym adresem świadczy niekwestionowany przez stronę dowód w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru. Zdaniem Izby doręczyciel - przez zamieszczenie na przesyłce adnotacji o jej "awizowaniu" wypełnił warunki określone w art. 150 Ordynacji Podatkowej. Powołała się przy tym na ustalenia dotyczące doręczenia oraz możliwości pozostawienia zawiadomienia poczynione na podstawie informacji Urzędu Pocztowego z dnia [...] i oględzin dokonanych przez pracowników Izby Skarbowej. Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we W. przed dniem l stycznia 2004 r i postępowanie w sprawie do tego dnia nie zostało zakończone. Wobec tego- zgodnie z art. 97 § l Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U 153 póz 1271), sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. i na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. 153 póz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. W sprawie bowiem zaistniały podstawy wymienione w art. 145 § l lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniające usunięcie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, w szczególności wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzut skargi uznać należy za zasadny. W ocenie Sądu brak jest bowiem potwierdzenia, iż doręczenie pisma wzywającego do uzupełnienia braków formalnych zostało dokonane w sposób prawidłowy tj. odpowiadający treści art. 150 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, póz. 926 ze zm.). Powyższy przepis, w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania kwestionowanej w skardze czynności stanowił, iż w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 lub art. 149 poczta przechowuje pismo przez okres 7 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę. § 2 stanowił zaś, że zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § l umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § l, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Dla skuteczności doręczenia w tym trybie wymagane jest dopełnienie wyżej wskazanej procedury przez podmiot dokonujący doręczenia, co winno znaleźć odzwierciedlenie w dowodzie doręczenia. Brak wskazania w jaki sposób odbyło się doręczenie powoduje wątpliwości co do skuteczności doręczenia, które należy wyjaśnić przedkładając stosowne dowody potwierdzające zachowanie procedury opisanej w przywołanym wyżej art. 150 Ordynacji. Zaniechanie tych czynności przy braku jakiejkolwiek adnotacji na dowodzie doręczenia co do sposobu działania doręczyciela powoduje, iż nie można uznać że doręczenie było skuteczne. Powyższy pogląd znajduje uzasadnienie w licznym orzecznictwie sądowym: "Pozostawienie przesyłki w "skrzynce pocztowej" bez adnotacji na druku dowodu doręczenia o przyczynie nieoddania przesyłki adresatowi, a także administratorowi domu, nie może być uznane za skuteczne doręczenie w trybie art. 44 K.p.a." (wyrok NSA z dnia 20.03.2002 r. sygn. akt II SA/Gd 2552/99LEX nr 76110). "Brak w aktach potwierdzenia, że doręczyciel pocztowy pozostawił na drzwiach mieszkania adresata lub w skrzynce pocztowej informację o złożeniu decyzji w urzędzie pocztowym pocztowo-telekomunikacyjnym na okres siedmiu dni, bowiem "potwierdzenie odbioru" nie zostało przez niego w sposób wyczerpujący i wystarczający do uznania "awiza" za skuteczne, wypełnione. W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uznania, że decyzja została doręczona w trybie określonym w art. 44 k.p.a." (wyrok NSA z dnia 14.08.1998 r. r. sygn. akt I SA/Gd 1457/96 LEX nr 34760). "Jeżeli zwrotne poświadczenie odbioru pisma, zawierające informacje o czynnościach doręczającego, nie zostało wypełnione, doręczenia nie można uważać za dokonane w trybie art. 44 kpa.", (wyrok NSA z dnia 8.04.1998 r. r. sygn. akt I SA 1722/96 LEX nr 45642) Podobnie . (wyrok NSA z dnia 21.06.2001 r. sygn. akt II SA 2871/OOLEX nr 53460; postanów. SN z dnia 9.06.1999 r. III RN 17/99 OSNP 2000/10/379). W rozpatrywanym stanie faktycznym organy podjęły próbę doręczenia pisma Skarżącej we wskazanym wyżej trybie, z dowodu doręczenia znajdującego się w aktach sprawy, nie wynika jednakże, co słusznie podnosi Strona w skardze, w jaki sposób została ona powiadomiona o fakcie pozostawienia pisma w placówce pocztowej. Tak więc w świetle powołanego wyżej przepisu nie można uznać, iż doręczenie było skuteczne, a skoro tak to decyzja o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia była przedwczesna.. Nie mogą być przy tym brane pod uwagę ustalenia poczynione w maju 2003, jako że nie były one podstawą do wydania decyzji. Z ich dat wynika bowiem jednoznacznie, że poczyniono je po doręczeniu Izbie Skarbowej skargi. Nie można uznać za dopuszczalne odstępowanie od wyjaśnienia sprawy w postępowaniu podatkowym i uzupełnianiu braków tych po wniesieniu skargi. Prowadziło by to bowiem do pozbawienia strony prawa udziału w postępowaniu, a więc naruszenie art. 121 i 123 § l Ordynacji Podatkowej. Reasumując, ze względu na naruszenia przepisów o postępowaniu w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy organy wydały postanowienie niezgodne z prawem. Zaistniały, zatem przesłanki wymienione w art. 145 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniające usunięcie zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Uwzględnienie skargi zobowiązuje Wojewódzki Sąd Administracyjny do zasądzenia na rzecz skarżących kosztów postępowania (art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W tej sprawie poniesione przez skarżących koszty odpowiadały wysokości wpisu od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło