I SA/Wr 904/11

Wrocław dnia 05 września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 05 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. wraz z odsetkami za zwłokę za miesiące: od kwietnia do czerwca i od sierpnia do października 2005 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 24 maja 2011 r., stanowiącym uzupełnienie skargi z dnia 06 maja 2011 r., skarżąca R. P. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r., nr [...], z powodu możliwości wyrządzenia przez jej wykonanie nieodwracalnej szkody. Skarżąca uzasadniając wniosek wskazała, że wraz z małżonkiem, decyzjami organów podatkowych obejmujących lata 2004 – 2007, została zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie przekraczającej 2.000.000 zł (bez odsetek za zwłokę). Podniosła, że uzyskuje dochody z gospodarstwa rolnego, z którego przychody mają charakter sezonowy i w momencie składania skarg na decyzje podatkowe, pieniądze posiadane przez nią zostały zamrożone w uprawie 1000 ha gruntów. Skarżąca zwróciła przy tym uwagę na okoliczność zabezpieczenia roszczeń Skarbu Państwa przez ustanowienie hipoteki na działkach gruntu posiadanych przez stronę i uprawianych w aktualnym czasie. Według niej, sprzedaż części gruntu wchodząca w skład gospodarstwa rolnego, uniemożliwiłaby zebranie plonów, a tym samym odzyskanie środków zainwestowanych w uprawę gruntów, w sposób niedający się odwrócić. Postanowieniem z dnia 08 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji, wskazując, że skarżąca nie przedstawiła pełnego obrazu jej sytuacji majątkowej, który pozwoliłby na ocenę, czy wykonanie decyzji, spowoduje nieodwracalne skutki o jakich mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) W kolejnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z dnia 22 sierpnia 2011 r. skarżąca podkreśliła, że jest osobą niepracującą i pozostającą na wyłącznym utrzymaniu męża, prowadzącego gospodarstwo rolne, które pozostają we współwłasności na zasadach wspólności małżeńskiej. Jak wskazała, jej mąż od wielu lat prowadzi gospodarstwo rolne na dużą skalę w zakresie produkcji roślinnej. Obecnie ma ono wielkość 500 ha, po tym jak wygasły umowy o dzierżawę gruntów. Prowadzenie gospodarstwa pochłania duże nakłady finansowe przy nieregularnych dochodach, zależnych od rodzaju gruntów, produkcji, warunków pogodowych, a także cen produktów rolnych i koniunktury. Skarżąca podkreśliła, że obecnie osiągane przez małżonków dochody pozwalają jedynie na finansowanie bieżącej działalności, a czteroosobowa rodzina ma na swoje utrzymanie jedynie dochód jej męża w kwocie około 5.000 zł miesięcznie. Podała również, że rocznie małżonkowie płacą 400.000 zł z tytułu podatku rolnego oraz czynszu dzierżawnego. Obecnie gospodarstwo rolne małżeństwa P. zostało nastawione na produkcję rzepaku i pszenicy (200 ha) oraz kukurydzy (300 ha). Koszty tej produkcji (zasiew, środki ochrony roślin, zbiory) wyniosą 1.000.000 zł (400.000 zł zbiory i suszenie ziarna). Dalej skarżąca wskazała, że gospodarstwo dotknęła klęska suszy w 2006 r., a w 2009 i 2010 r. miało miejsce zalanie gruntów. W związku z tymi klęskami naturalnymi skarżąca wraz z mężem została zmuszona do zaciągnięcia kredytu klęskowego w wysokości 673.000 zł. Podniosła następnie, że pokrycie określonego przez organ podatkowy w zaskarżonej decyzji zobowiązania w zestawieniu z koniecznością zaangażowania równocześnie znaczących środków finansowych w prowadzenie gospodarstwa, na chwilę obecną znacząco przewyższa możliwości finansowe skarżącej i jej męża. Natomiast zajęcie środków finansowych przeznaczonych na zbiory płodów rolnych, czy podatki gruntowe, czynsze dzierżawne, a w dalszej kolejności także i ratę kredytu osłabia znacznie zdolność do prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa rolnego, a nawet może doprowadzić do jego likwidacji. W takiej sytuacji, zdaniem skarżącej, małżeństwo nie ma innej możliwości, niż sprzedaż majątku prywatnego w postaci działek z możliwością zabudowy, czy gruntów rolnych. Jedyną zaś możliwością wyegzekwowania tak wysokiej kwoty zobowiązań, przy braku środków finansowych jest egzekucja wyłącznie z licytacji majątku, co musi prowadzić do wyrządzenia znacznej szkody, bowiem sprzedaż majątku odbędzie się warunkach przymusowych znacznie poniżej wartości i przy poniesieniu dodatkowych kosztów. Skarżąca wskazała także, że Naczelnik "A" Urzędu Skarbowego we W. podjął czynności zabezpieczające, składając w dniu 29 czerwca 2011 r. kolejne wnioski (wcześniejsze zostały oddalone) o ustanowienie hipoteki przymusowej na wskazanym majątku. Jej zdaniem w sprawie nie zachodzi obawa utraty lub ukrycia majątku, ani też że zobowiązanie wynikające z zaskarżonej decyzji nie zostanie wykonane. Do wniosku skarżąca załączyła kserokopie: - umowy kredytu obrotowego, nr [...], z 30 kwietnia 2007 r. udzielonego skarżącym przez Bank "B" S.A. w Wa. na wznowienie produkcji w gospodarstwie rolnym dotkniętym klęską suszy w 2006 r. na kwotę 916.000 zł (ostatnia rata spłaty w kwietniu 2009 r.); - umowy kredytu obrotowego z dnia 15 marca 2010 r. udzielonego skarżącym przez Bank "B" S.A. w Wa. na wznowienie produkcji w gospodarstwie rolnym w przypadku szkód wywołanych przez powódź na kwotę 673.000 zł. (pierwsza rata płatna w lutym 2012 r. w wysokości 173.000 zł); - deklaracji VAT-7 za okres od kwietnia do lipca 2011 r., - ośmiu postanowień referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w O., oddalających wnioski Naczelnika "A" Urzędu Skarbowego we W. o ustanowienie hipotek przymusowych na nieruchomościach małżeństwa P.; - trzech wniosków Naczelnika "A" Urzędu Skarbowego we W. o ustanowienie hipotek przymusowych na nieruchomościach małżeństwa P. na łączną kwotę 2.226.418,5 zł; - decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] 2011, nr [...] i [...], ustalających wysokość podatku rolnego w kwocie 27.290 zł; - decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] 2011 r., nr [...], ustalających wysokość podatku rolnego w kwocie 749,23 zł; - faktur VAT dokumentujące dzierżawę działek na łączną kwotę 137.037,33 zł; - polis ubezpieczeń upraw; - protokołów z 2009 r., dotyczących oszacowania i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych, stwierdzających istnienie szkód w uprawach w kwocie przekraczającej 1.000.000 zł. Pismem z dnia 05 września 2011 r. skarżąca załączyła do akt tytuły wykonawcze oraz skierowane do różnych banków zawiadomienia o zajęciu przez organy podatkowe kwoty 136.061,90 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zgodnie jednak z § 3 tego art., sąd może wstrzymać wykonanie takiej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez sformułowanie "znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków" należy rozumieć taką sytuację, w której szkoda nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do jej stanu pierwotnego. W szczególności trudnym do odwrócenia skutkiem będzie utrata rzeczy, która ze względu na swoje właściwości nie może być zastąpiona, bądź konieczność ogłoszenia upadłość przedsiębiorstwa połączonej z likwidacją jego majątku. Jak wskazano w postanowieniu z dnia 08 sierpnia 2011 r., z treści art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że ciężar wykazania przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa zawsze na wnioskodawcy. Powinien on zatem przede wszystkim wyjaśnić na czym mają polegać niekorzystne dla niego skutki, o których mowa we wskazanym przepisie. W przypadku zagrożenia przymusowym wyegzekwowaniem należności podatkowych z majątku podatnika, szczególne znaczenie dla rozpoznania wniosku ma przedstawienie jego sytuacji majątkowej. Pozwala to bowiem ustalić wielkość podlegającego wyegzekwowaniu świadczenia do całości majątku strony oraz jego możliwości płatniczych. W ocenie Sądu przedłożone do akt sprawy dokumenty w dalszym ciągu nie pozwalają dokonać oceny w tym zakresie. Przede wszystkim skarżąca nadal nie przedstawiła listy posiadanych przez siebie (również w ramach wspólności małżeńskiej) gruntów. Stąd też nie w sposób określić, czy organ egzekucyjny wniósł o ustanowienie zabezpieczenia na wszystkich nieruchomościach małżeństwa P. Powyższe stwierdzenie jest tym bardziej uzasadnione, z uwagi na treść wniosku z dnia 22 sierpnia 2011 r., w którym skarżąca stwierdziła, że obok gospodarstwa rolnego małżonkowie posiadają także działki budowlane, które mogą być ewentualnie źródłem zapłaty zaległego zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym. Skarżąca nie przedstawiła także historii posiadanych przez siebie rachunków bankowych, która pozwoliłaby dokonać analizy skali wydatków ponoszonych przez małżonków na utrzymanie gospodarstwa. Załączone zaś umowy ubezpieczenia, nie obejmują swoim zakresem około 100 ha upraw, deklarowanych przez skarżącą, potwierdzając jednocześnie znaczną skalę działalności rolniczej małżonków. Należy także wskazać, że z załączonych dokumentów wynika, że łączne koszty podatku rolnego i dzierżawy gruntów rolnych wynoszą około 165.000 zł, a nie deklarowaną przez skarżącą kwotę 400.000 zł. Dlatego też, choć Sąd nie kwestionuje tego, że małżonkowie zostali obciążeni znaczną kwotą zobowiązania podatkowego, nie można uznać, że skarżącej grozi znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki, skoro nadal nie jest znana sytuacja majątkowa R. P. Z powyższych względów, Sąd orzekł w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a., jak na wstępie.