I SA/Wr 904/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A." Sp. z o.o. z/s w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 19 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od gier za marzec 2011 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca Spółka wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że z uwagi na zmianę przepisów regulujących działalność w sektorze gier i zakładów wzajemnych znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Nowelizacja przepisów spowodowała, że posiadane przez nią automaty stały się rzeczami bezwartościowymi, których w obecnym stanie prawnym obowiązującym w Polsce, jak i za granicą nie da się sprzedać. W oświadczeniu o majątku i dochodach strona podała, że wysokość jej kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi 1.000.000 zł, wartość środków trwałych – 731.612,58 zł, a za ostatni rok obrotowy według bilansu wykazana została strata w wysokości 20.267,47 zł. Spółka wskazała, że posiada rachunek bankowy, który został zajęty przez Naczelnika Pierwszego W. Urzędu Skarbowego w związku z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym. Na wezwanie, skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.),przedłożone zostały: bilans oraz rachunek zysków i strat za 2012 r., bilans okresowy – rachunek zysków i strat za okres od lipca do września 2013 r., kopie deklaracji VAT za okres od lipca do września 2013 r. oraz wyciąg bankowy za okres od lipca do września 2013 r. Z przedstawionych dokumentów wynika, że w 2012r. przychody netto ze sprzedaży wyniosły 3.296.167,06 zł i była to kwota wyższa o prawie 2.000.000 zł w porównaniu z rokiem 2011. Strata za 2012 r. wyniosła 20.267,47 zł. W poszczególnych miesiącach 2013 r. (lipiec, sierpień i wrzesień) wartość sprzedanych towarów wynosiła odpowiednio 248.515 zł, 244.030 zł i 218.715 zł. Na rachunku objętym zajęciem egzekucyjnym saldo jest ujemne. W okresie od 1 lipca do 30 września 2013 r. dokonano dwóch wpłat – 5.000 zł i 200 zł, poza tym na wydruku historii rachunku za ten okres odnotowane są obciążenia związane z opłatami za prowadzenie rachunku i przelewami wpłaconych kwot na rzecz organu egzekucyjnego. Na podstawie powyższych danych postanowieniem z dnia 15 listopada 2013 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie spółka wskazała, że wykazany w rachunku zysków i strat za 2012r. wzrost przychodów netto ze sprzedaży i pozostałych kosztów rodzajowych nie jest spowodowany faktycznym wzrostem przychodów ze sprzedaży, a jest następstwem zmiany sposobu prezentacji danych finansowych, które za 2012 r. zostały przedstawione zgodnie z wytycznymi przekazanymi przez organy podatkowe. Spółka jako przychód od 2012 r. przedstawia tylko wartość wpłat do automatów, natomiast wypłaty z automatów dokonywane przez graczy przedstawiono w pozycji pozostałe koszty rodzajowe – stąd wzrost tych pozycji. Strona podniosła ponadto, że sam fakt prowadzenia przez dłuższy czas wobec spółki postępowania egzekucyjnego świadczy jednoznacznie o braku możliwości uiszczenia wpisu od skargi, a wpłaty odnotowane na rachunku bankowym spółki miały związek z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. Jako znane z urzędu wskazać należy, że obecnie na spółce ciąży obowiązek uiszczenia wpisów od skarg sprawach o sygnaturach akt I SA/Wr 892-922/13 oraz I SA/Wr 2176-2237/113 w łącznej wysokości 12.861 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek strony o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, od którego został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do brzmienia art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., w przypadku osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zaznaczyć trzeba, iż powyższą regulację należy odczytywać w kontekście treści art. 199 p.p.s.a., który ustanawia ogólną zasadę, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Bezspornym jest, że zwolnienie od kosztów sądowych stanowi wyjątek od reguły wykonania tego obowiązku. Przesłanki przyznania prawa pomocy nie mogą być zatem interpretowane rozszerzająco, a zwolnienie strony z ponoszenia kosztów postępowania sądowego winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. W świetle powyższych regulacji i poczynionych do nich uwag, w ocenie Sądu nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku spółki. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę na wartość obciążenia, o zwolnienie z którego strona wnosi. Jak wskazano wyżej, spółka jest obowiązana aktualnie do uiszczenia wpisów od skarg w sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem w łącznej wysokości 12.861 zł. Z racji, że wpis od skargi jest zwykle najwyższym kosztem sądowym w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś postępowania we wszystkich ww. sprawach toczą się niemal jednocześnie, uzasadnione jest przyjęcie wskazanej wyżej kwoty jako punkt odniesienia dla oceny możliwości płatniczych skarżącej spółki. Wskazać zatem trzeba, że już z deklaracji VAT-7 za lipiec, sierpień i wrzesień 2013 r. – których dane wykazują wartości sprzedanych towarów i usług (co miesiąc ponad 200.000 zł) – wynika, że spółka miała środki na poczynienie stosownych rezerw z przeznaczeniem na opłacenie kosztów sądowych. Ponadto skarżąca posiada majątek trwały, który wycenia na kwotę 731.612,58 zł i z pewnością w skład tego majątku nie wchodzą jedynie automaty do gier. Co więcej, posiadanie tak znacznego majątku trwałego w zasadzie wyłącza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych, skoro może on przynieść potencjalne korzyści. Zmniejszony popyt na automaty do gier nie oznacza bowiem, że tego rodzaju urządzeń nie można w ogóle zbyć, ani w inny sposób zagospodarować. Poza tym brak możliwości sprzedaży części majątku ruchomego spółki (np. automatów do gier) nie wystarcza dla przyjęcia, aby zachodziły podstawy do zwolnienia od kosztów sądowych (zob. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2012 r., II FZ 923/12, publ. na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnośnie okoliczności prowadzenia postępowania egzekucyjnego i zajęcia w tym postępowaniu rachunku bankowego, to Sąd zgadza się z argumentacją zaprezentowaną przez referendarza sądowego w postanowieniu z dnia 15 listopada 2013 r. Wyjaśnić tutaj wypada, że wprawdzie na skutek sprzeciwu powyższe orzeczenie utraciło swoją moc, to jednak argumenty zawarte w jego uzasadnieniu pozostają aktualne. Powtórzyć zatem wypada za referendarzem, iż porównaniu danych z deklaracji VAT-7 z danymi historii rachunku bankowego za ten sam okres wskazuje, że spółka prowadzi działalność z pominięciem tego rachunku. Co za tym idzie, okoliczność na którą się powołuje, to jest prowadzenie postępowania egzekucyjnego, w którym zajęty został rachunek bankowy, pozostaje bez znaczenia dla oceny jej możliwości płatniczych. Tym bardziej, że dokonywane przez spółkę kwoty wpłat na rachunek (5.000 zł i 200 zł), które mają stanowić spłatę zobowiązań egzekwowanych w powyższym postępowaniu, są nikłe w porównaniu z odnotowanymi przychodami i wartościami sprzedanych towarów i usług w tych miesiącach. Strona skarżąca zresztą potwierdziła, że "obrót gotówkowy jest następstwem specyfiki prowadzonej działalności". Nie dają też jakichkolwiek podstaw do przyznania racji spółki pozostałe wyjaśnienia sprzeciwie. Strona wyjaśniała, że kwoty odnotowane jako przychód stanowią wpłaty do automatów, a koszty rodzajowe to wypłaty wygranych z gier. Zauważyć jednak wypada, iż jakkolwiek działalność strony polega głównie na prowadzeniu tego rodzaju gier, to powyższa argumentacja potwierdza tylko, że miała ona możliwości poczynienia rezerw na opłacenie kosztów swego udziału w sprawie. Tym bardziej, że wykazane w dokumentacji finansowej wartości są wielokrotnie wyższe od przedmiotowych kosztów, nawet przy uwzględnieniu obowiązku ich ponoszenia jednocześnie w dziewięćdziesięciu trzech sprawach. Wobec powyższego stwierdzić należało, że strona nie wykazała przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym i w związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, 246 § 2 pkt 2, Sąd postanowił jak w sentencji.