I SA/Wr 906/03

WyrokWSA we Wrocławiu2005-01-13

Skład orzekający: Lidia Błystak, Maria Tkacz - Rutkowska, Katarzyna Radom

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ restrukturyzacyjny prawidłowo umorzył postępowanie restrukturyzacyjne, uznając, że podatnik nie spełnia przesłanek określonych w ustawie o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, w szczególności nie rokuje powodzenia w przeciwdziałaniu zjawiskom wskazanym w art. 1 ust. 2 tej ustawy?
Ratio decidendi
Organy podatkowe prawidłowo umorzyły postępowanie restrukturyzacyjne, ponieważ podatnik nie spełniał wymogów ustawowych. Działalność podatnika była znikoma i sezonowa, nie generowała dochodów, a wskazane przez niego źródło pokrycia opłaty restrukturyzacyjnej (przyszła należność z egzekucji) było niepewne. Brak było podstaw do zawieszenia postępowania, gdyż spory cywilne nie dotyczyły wysokości zobowiązań podatkowych objętych postępowaniem restrukturyzacyjnym. Wnioski o wyłączenie organu również nie znalazły uzasadnienia.
Stan faktyczny
Podatnik zwrócił się do Urzędu Skarbowego z wnioskiem o restrukturyzację zaległości podatkowych. Wniosek został umorzony przez Urząd Skarbowy, który uznał, że podatnik nie spełnia przesłanek określonych w ustawie restrukturyzacyjnej ze względu na znikomą działalność i brak rokowań powodzenia. Izba Skarbowa utrzymała decyzję w mocy. Podatnik zaskarżył obie decyzje, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, a także wnioskując o wyłączenie organów i skierowanie sprawy do kontroli NIK.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: S.NSA Lidia Błystak Sędziowie: Asesor. WSA Maria Tkacz - Rutkowska S. WSA Katarzyna Radom - sprawozdawca Protokolant: Katarzyna Gierczak po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] o nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie restrukturyzacji zaległości podatkowych.: oddala skargę. Pismem z dnia [...] Z. L. zwrócił się do Urzędu Skarbowego w Ś. z prośbą o oddłużenie ewentualnych zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług, od wynagrodzeń, w podatku dochodowym, obrotowym, i ewentualnych wszelkich innych należności podatkowych wraz z odsetkami. W piśmie tym zawarł również wniosek o wyłączenie Urzędu Skarbowego Ś. oraz jego Naczelnika, wskazując, iż swoim działaniem w latach 1993 i 1994 zmiażdżył on dobrze prosperującą firmę podatnika, dowodem czego są liczne sprawy odszkodowawcze toczące się przed sądami cywilnymi. Pismem z dnia [...] Skarżący zwrócił się zawieszenie postępowania oddłużeniowego, wskazując na toczące się postępowania cywilne, których rozstrzygnięcie może wpłynąć na sytuację finansową Skarżącego. Decyzją z dnia [...] Urząd Skarbowy w Ś. powołując się na przepisy ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców oraz Ordynację podatkową umorzył postępowanie restrukturyzacyjne. W uzasadnieniu organ powołał się na przepis art. 1 ust. 2 ustawy restrukturyzacyjnej, określającej zakres podmiotowy jej obowiązywania, wskazał, iż Skarżący prowadzi działalność w znikomym stopniu i nie uzyskuje dochodów, co nie rokuje, że wywiąże się z warunków restrukturyzacji, w związku z powyższym nie jest objęty zakresem powołanego wyżej przepisu. Odnosząc się do wniosku o zawieszenie postępowania wskazał, na brak podstaw do jego uwzględnienia, wskazywane przez Stronę spory sądowe dotyczyły roszczeń cywilnoprawnych, a zatem w świetle przepisów art. 2 pkt 4 oraz art. 15 ustawy o postępowaniu restrukturyzacyjnym nie mogą stanowić przesłanki zawieszenia tego postępowania w sprawie o restrukturyzacje. Od powyższej decyzji Z. L. złożył odwołanie wnosząc o jej uchylenie, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, pominięcie dowodów mających istotny wpływ na wynik sprawy, brak ustalenia stanu faktycznego. Podnosił, iż Urząd Skarbowy w Ś. jak i jego Naczelnik winni zostać wyłączeni od załatwienia niniejszej sprawy. Skarżący złożył w tym zakresie stosowny wniosek, który nie został jednak rozpatrzony, bowiem organ I instancji nie przekazał go wg właściwości. Powyższe uchybienie stanowi podstawę do uchylenia ww. decyzji. Strona wnosiła także o skierowanie sprawy do Najwyższej Izby Kontroli i Ministra Finansów w celu zbadania działalności Urzędu Skarbowego w Ś. jak i jego zniesienia jako jednostki o merytorycznej niesprawności. Utrata przez Skarżącego zdolności konkurowania na rynku została spowodowana działaniami Urzędu w Ś., wnosił zatem o rozpatrzenie niniejszej sprawy dopiero po prawomocnych orzeczeniach organów kontrolnych tj. Najwyższej Izby Kontroli, Sejmowej Komisji Śledczej, Trybunału Konstytucyjnego. Końcowo wskazywał, iż posiada status dużego podatnika, o czym świadczą kwoty dochodzonych od sądów, organów administracji rządowej, samorządowej oraz ZUS roszczeń , które szacuje na [...] zł.. Decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa zaskarżone orzeczenie utrzymała w mocy, powołując się na przepis art. 18 ust. 7 ustawy restrukturyzacyjnej, zgodnie z którym jeżeli z analizy danych dotyczących podatnika, składanych w postępowaniu wynika, że zamierzone działania przedsiębiorcy nie rokują powodzenia w przeciwdziałaniu zjawiskom, o których mowa w art. 1 ust. 2, organ restrukturyzacyjny wydaje decyzję o umorzeniu wszczętego postępowania restrukturyzacyjnego. Jak wynikało z akt sprawy Podatnik prowadzi działalność w znikomym stopniu, nie uzyskuje dochodów nie składa deklaracji, utrzymuje się z pracy sezonowej, nie posiada środków trwałych, mieszkania, ponadto nie podał sposobu w jaki zamierza przeciwdziałać zjawiskom określonym w art. 1 ust. 2 ustawy restrukturyzacyjnej. Odpierając pozostałe zarzuty organ odwoławczy wskazał, iż ustawa przewiduje możliwość zawieszenia postępowania restrukturyzacyjnego jedynie w przypadku sporu co do wysokości zobowiązań podatkowych. W związku z umorzeniem postępowania przez organ I instancji niecelowe było wydawanie postanowienia w tym zakresie. Odnosząc się kwestii wyłączenia Urzędu i jego Naczelnika Izba Skarbowa powołując się na przepisy art. 130 § 1 i art. 131 § 1 Ordynacji podatkowej nie znalazła podstaw do wyłączenia tak organu jak i jego pracownika. W złożonej skardze Strona domagała się uchylenia obu decyzji jako wydanych z naruszeniem przepisów prawa materialnego jaki procesowego. W uzasadnieniu podnosiła, iż decyzje są szkodliwe i godzą w interesy Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd cywilny w którym toczy się postępowanie o odszkodowanie skierował sprawę do prokuratury, celem dalszego jej prowadzenia. Izba Skarbowa nie odniosła się do powyższych okoliczności, a mają one istotne znaczenie dla sprawy, ponadto nie ustosunkowała się do roli Urzędu Skarbowego w Ś. w przemycie samochodów, zagarnięciu Skarżącemu znacznych środków finansowych, zagarnięciu alkoholu z powodu rzekomego uszkodzenia akcyzy, bezprawnego naliczania Skarżącemu podatku akcyzowego, wydawania rozbieżnych zaświadczeń o istnieniu zaległości w podatku akcyzowym za 1993 r. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie powołując się na dotychczasowa argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w art. 97 § 1 stanowi, że "Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w przepisie art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Oceniając zaskarżoną decyzje w świetle powyższych kryteriów stwierdzić należy, iż odpowiada ona prawu, a zarzuty skargi uznać należy za bezzasadne. Ustawa z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.) przewidywała możliwość umorzenia niektórych zobowiązań publicznoprawnych wraz z odsetkami za zwłokę oraz opłatą prolongacyjną pod warunkiem spełniania określonych w ustawie przesłanek. Po pierwsze ustawodawca określił grupę podmiotów podlegających restrukturyzacji, po drugie katalog należności podlegających umorzeniu oraz szczegółowy tryb postępowania i warunki jakie musi spełnić objęty ustawą podmiot. Zakres podmiotowy ustawy określony został w art. 1 ust. 2 ww. ustawy jako przedsiębiorcy, o których mowa w przepisach o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców, w szczególności którzy tracą zdolność do konkurowania na rynku, wyrażającą się zwłaszcza w znacznym stopniu: zmniejszeniem obrotów, nadmierną zdolnością produkcyjną, wzrostem zapasów, spadkiem zyskowności lub ponoszeniem strat, jak również wzrostem zadłużenia i brakiem możliwości uzyskania bankowych kredytów, poręczeń lub gwarancji. Z zapisu powyższego wynika, iż restrukturyzacją winny być objęte podmioty prowadzące działalność, które tracą zdolność do konkurowania na rynku, z przyczyn wskazanych powyżej. Jednocześnie ustawodawca w art. 18 ust. 7 ustawy przewidział możliwość umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego w sytuacji gdy z analizy przedłożonych przez podatnika wraz z wnioskiem wynika, że zamierzone działania przedsiębiorcy nie rokują powodzenia w przeciwdziałaniu zjawiskom, o których mowa wyżej, przy czym ocena tych okoliczności została przyznana organowi restrukturyzacyjnemu. Odnosząc powyższe zapisy na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż postępowanie organów podatkowych odpowiada prawu. Z przedłożonych przez Skarżącego pism bezsprzecznie wynika, iż zadłużenie podatnika jest znaczące [...] (samej należności głównej bez odsetek). Działalność prowadzona jest sezonowo (rękodzieło, praca chałupnicza, produkcja ozdób choinkowych). Jako źródło pokrycia opłaty restrukturyzacyjnej Strona wskazała przyszłą należność, którą uzyska z egzekucji prowadzonej przez Urząd Skarbowy. Skarżący nie posiada mieszkania, środków trwałych, obciążony jest obowiązkiem alimentacyjnym. Powyższe jak, zasadnie przyjęły organy podatkowe, uzasadnia twierdzenie, Skarżący nie spełnia ww. wymogów ustawowych. Nie naruszyły także organy przepisów procesowych zasadnie bowiem przyjęły, iż zawieszenie postępowania restrukturyzacyjnego uwarunkowane jest istnieniem sporu co do należności nim objętych, co w niniejszej sprawie nie występowało. Fakt, iż organ nie podjął rozstrzygnięcia w tym zakresie w odrębnym akcie, wobec barku istnienia ww. przesłanek nie może wpłynąć na legalność zaskarżonej decyzji. Podobnie ocenić należy zagadnienie dotyczące wyłączenia organu i pracownika. Odnosząc się do zarzutu pominięcia przez organy podatkowe okoliczności związanych z licznymi procesami o odszkodowanie oraz spraw prowadzonych przez prokuraturę, wskazać należy na brak jakichkolwiek zależności pomiędzy ww. sporami a prowadzonym postępowaniem. Skarżący poza ogólnym zarzutem zależności takich również nie wskazał. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) oraz art. 97 § 1 i 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło