I SA/Wr 908/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu w dniu 10 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 rok postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji. W piśmie procesowym z dnia 24.05.2011 r., stanowiącym uzupełnienie skargi, skarżący M. P. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z powodu możliwości wyrządzenia przez jej wykonanie nieodwracalnej szkody. Skarżący uzasadniając przedmiotowy wniosek wskazał, że wraz z małżonką, decyzjami organów podatkowych obejmujących lata 2004 – 2007 zostali zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie przekraczającej 2.000.000 zł (bez odsetek za zwłokę). Dalej argumentował, że uzyskuje dochody z gospodarstwa rolnego, z którego przychody mają charakter sezonowy i w momencie składania skarg na powyższe decyzje, pieniądze posiadane przez skarżącego zostały zamrożone w uprawie bez mała 1000 ha gruntu. Skarżący zwrócił przy tym uwagę na okoliczność zabezpieczenia roszczeń Skarbu Państwa przez ustanowienie hipoteki na działkach gruntu posiadanych przez stronę i uprawianych w aktualnym czasie. Według skarżącego, sprzedaż części gruntu wchodząca w skład gospodarstwa rolnego, uniemożliwiłaby zebranie plonów, a tym samym odzyskanie środków zainwestowanych w uprawę gruntów, w sposób niedający się odwrócić. Postanowieniem z dnia 08.08.2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji, wskazując, że wnioskodawca nie przedstawił pełnego obrazu jego sytuacji majątkowej, który pozwoliłby na ocenę, czy wykonanie decyzji spowoduje nieodwracalne skutki o jakich mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – w skrócie: "p.p.s.a.") W piśmie procesowym z dnia 22.08.2011 r. skarżący sformułował kolejny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, z uwagi na wystąpienie zagrożenia wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co w zasadniczym stopniu ugodzi w egzystencję skarżącego i jego rodziny. Uzasadniając wniosek skarżący podkreślił, że od wielu lat prowadzi gospodarstwo rolne na dużą skalę w zakresie produkcji roślinnej. Gospodarstwo to stanowi wspólność małżeńską i obecnie ma ono wielkość 500 ha, po tym jak wygasły umowy o dzierżawę gruntów. Prowadzenie gospodarstwa pochłania duże nakłady finansowe przy nieregularnych dochodach, zależnych od rodzaju gruntów, produkcji, warunków pogodowych, a także cen produktów rolnych i koniunktury. Skarżący podkreślił, że dochody z prowadzonego przez niego gospodarstwa rolnego wynoszą około 5000 zł miesięcznie i jest to jedyny dochód będący źródłem utrzymania czteroosobowej rodziny (skarżącego, jego zony i dwójki dzieci). Podał również, że rocznie płaci 400.000 zł z tytułu podatku rolnego oraz czynszu dzierżawnego. Jako podatnik VAT dokonuje także rozliczeń w tym podatku. Wskazał, że w chwili obecnej z zysków uzyskiwanych w prowadzonym gospodarstwie rolnym, nie jest w stanie uregulować zarówno kwot określonych wobec niego w zaskarżonych decyzjach (1.023.293 zł), jak i kwot wynikających z decyzji określających podatek wobec jego niepracującej żony R. P. (1.021.893 zł - sygn. akt od I SA/Wr 903/11 do I SA/Wr 905/11). Dalej argumentował, że obecnie gospodarstwo rolne małżeństwa P. zostało nastawione na produkcję rzepaku i pszenicy (200 ha) oraz kukurydzy (300 ha). Łączne koszty tej produkcji (zasiew, środki ochrony roślin, zbiory, wysuszenie ziarna) wyniosą 1.000.000 zł. Podał, że gospodarstwo dotknęła klęska suszy w 2006 r., a w latach 2009 i 2010 miało miejsce zalanie gruntów. W związku z powodzią małżonkowie byli zmuszeni do zaciągnięcia kredytu klęskowego w wysokości 673.000 zł. Podniósł następnie, że pokrycie określonego przez organ podatkowy w zaskarżonej decyzji zobowiązania w zestawieniu z koniecznością zaangażowania równocześnie znaczących środków finansowych w prowadzenie gospodarstwa, na chwilę obecną znacząco przewyższa możliwości finansowe małżonków P. Natomiast zajęcie środków finansowych przeznaczonych na zbiory płodów rolnych, czy podatki gruntowe, czynsze dzierżawne, a w dalszej kolejności także i ratę kredytu osłabia znacznie zdolność do prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa rolnego, a nawet może doprowadzić do jego likwidacji. W takiej sytuacji, zdaniem skarżącego, małżeństwo nie ma innej możliwości, niż sprzedaż majątku prywatnego w postaci działek z możliwością zabudowy, czy gruntów rolnych. Jedyną zaś możliwością wyegzekwowania tak wysokiej kwoty zobowiązań, przy braku środków finansowych, jest egzekucja wyłącznie z licytacji majątku, co musi prowadzić do wyrządzenia znacznej szkody, bowiem sprzedaż majątku odbędzie się warunkach przymusowych znacznie poniżej wartości i przy poniesieniu dodatkowych kosztów. Skarżący wskazał także, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego we W. podjął czynności zabezpieczające, składając w dniu 29 czerwca 2011 r. kolejne wnioski (wcześniejsze zostały oddalone) o ustanowienie hipoteki przymusowej na ich majątku, co oznacza, że nie zachodzi obawa utraty lub ukrycia majątku, ani też że zobowiązanie wynikające z zaskarżonej decyzji nie zostanie wykonane. Skarżący dodał, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 239f § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej, albowiem hipoteka nie została jeszcze ustanowiona, a tym samym organ nie wstrzymał wykonania skarżonych decyzji. Do wniosku skarżący załączył kserokopie: - deklaracji VAT-7 za okres od kwietnia do lipca 2011 r., - umowy kredytu obrotowego nr [...] z dnia 30.04. 2007 r. udzielonego małżonkom P. przez Bank [...] S.A. w W. na wznowienie produkcji w gospodarstwie rolnym dotkniętym klęską suszy w 2006 r. na kwotę 916.000 zł (ostatnia rata spłaty w kwietniu 2009 r.); - umowy kredytu obrotowego z dnia 15 marca 2010 r. udzielonego małżonkom przez Bank [...] S.A. w W. na wznowienie produkcji w gospodarstwie rolnym w przypadku szkód wywołanych przez powódź na kwotę 673.000 zł. (pierwsza rata płatna w lutym 2012 r. w wysokości 173.000 zł); - 8 postanowień referendarza sądowego w Sądzie Rejonowym w O., oddalających wnioski Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we W. o ustanowienie hipotek przymusowych na nieruchomościach małżeństwa P; - 3 wniosków Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we W. o ustanowienie hipotek przymusowych na nieruchomościach małżeństwa P. na łączną kwotę 2.226.418,50 zł; - protokołów z 2009 r. i 2010 r., dotyczących oszacowania i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych, stwierdzających istnienie szkód w uprawach; - decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...].02.2011 r. nr [...] i [...], ustalających łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2011 w wysokości 28.000 zł; - decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...].02.2011 r. nr [...] ustalającej wysokość podatku rolnego w kwocie 749,23 zł; - faktur VAT dokumentujących dzierżawę działek na łączną kwotę 137.037,33 zł; - aktualnych polis ubezpieczeń upraw. Przy piśmie z dnia 05.09.2011 r. skarżący załączył do akt sprawy tytuły wykonawcze wystawione na jego żonę R. P. oraz skierowane do różnych banków zawiadomienia o zajęciu przez organy podatkowe kwoty 136.061,90 zł (dot. R. P.). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek na uwzględnienie nie zasługuje. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – w skrócie: "ppsa", sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak wskazano w postanowieniu z dnia 08.08.2011 r., z treści art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że ciężar wykazania przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa zawsze na wnioskodawcy. Powinien on zatem przede wszystkim wyjaśnić na czym mają polegać niekorzystne dla niego skutki, o których mowa we wskazanym przepisie. W przypadku zagrożenia przymusowym wyegzekwowaniem należności podatkowych z majątku podatnika, szczególne znaczenie dla rozpoznania wniosku ma przedstawienie jego sytuacji majątkowej. Pozwala to bowiem ustalić wielkość podlegającego wyegzekwowaniu świadczenia do całości majątku strony oraz jej możliwości płatniczych. W ocenie Sądu, przedstawione we wniosku okoliczności oraz przedłożone do akt sprawy dokumenty w dalszym ciągu nie dają podstawy dla udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej. Podkreślić bowiem trzeba, że skarżący nadal nie przedstawił listy posiadanych przez niego (również w ramach wspólności małżeńskiej) gruntów. Stąd też nie sposób określić, czy organ egzekucyjny wniósł o ustanowienie zabezpieczenia na wszystkich nieruchomościach małżeństwa P. Powyższe stwierdzenie jest tym bardziej uzasadnione bowiem w piśmie z dnia 22.08.2011 r., w którym zawarto poprzedni wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, skarżący oświadczył, że obok gospodarstwa rolnego małżonkowie posiadają także działki budowlane, które mogą być ewentualnie źródłem zapłaty zaległego zobowiązania podatkowego. Brak jest również wyciągów z rachunków bankowych skarżącego i jego żony, które pozwoliłyby dokonać analizy wydatków ponoszonych przez małżonków na utrzymanie gospodarstwa. Odnośnie załączonych polis ubezpieczeniowych, stwierdzić należy, że obejmują one swym zakresem jedynie 119 ha upraw. Ponadto nie ma potwierdzenia w załączonych do przedmiotowego wniosku dokumentach, oświadczenie skarżącego o ponoszeniu kwoty 400.000 zł rocznie z tytułu podatku rolnego oraz czynszu dzierżawnego. Z dokumentów wynika bowiem (decyzje Wójta Gminy C. i Gminy D. oraz faktury VAT dot. dzierżawy), iż łączna kwota z tychże tytułów wynosi nieco ponad 165.000 zł. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, nie można uznać, że na skutek wykonania zaskarżonej decyzji grozi skarżącemu wyrządzenie znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Na marginesie dodać należy, że przedmiotem sporu są świadczenia pieniężne, a zatem z natury rzeczy świadczenia odwracalne, wobec czego w wyniku ewentualnego uwzględnienia skargi, nastąpi zwrot należności wraz z odsetkami. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.