I SA/Wr 914/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Kieres (sprawozdawca),, Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Horobiowski,, Asesor WSA Iwona Solatycka, , po rozpoznaniu w Wydziale I w postępowaniu uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi: Zarządcy masy sanacyjnej P. Sp. z o.o. zs. we W. w restrukturyzacji na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 15 września 2023 r., nr 0201-IEE2.7192.60.2023.3 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia: oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi Zarządcy masy sanacyjnej P. Sp. z o.o. zs. we W. w restrukturyzacji (dalej jako Spółka, Skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej jako DIAS) z 15 września 2023 r. nr 0201-IEE2.7192.60.2023.3 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia Spółki z 8 sierpnia 2023 r., na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław Psie Pole (dalej jako NUS) z 28 czerwca 2023 r. nr 0226-SEE.7110.40.2023.1, w sprawie zatwierdzenia w całości tymczasowego zajęcia ruchomości. W zaskarżonym postanowieniu DIAS wskazywał, że zażalenie z 8 sierpnia 2023 r. na postanowienie NUS z 28 czerwca 2023 r. jest niedopuszczalne, albowiem zażalenie na to postanowienie NUS zostało już rozpoznane ostatecznym postanowieniem DIAS z 25 lipca 2023 r. nr 0201-IEE2.7192.45.2023.5.IW. Podniesiono przy tym okoliczność doręczenie Spółce 28 czerwca 2023 r. postanowienia NUS z dnia 28.06.2023 r. nr 0226-SEE.7110.40.2023.1 oraz wniesienia na nie przez Spółkę zażalenia, z zachowaniem terminu - pismem z 30 czerwca 2023 r. (uzupełnionym pismem z 13 lipca 2023 r.). DIAS w wyniku rozpoznania zażalenia wydał wspomniane postanowienie z 25 lipca 2023 r., na które Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. DIAS wskazał, że niedopuszczalne jest kolejne zażalenie na postanowienie, które było już przedmiotem postępowania zażaleniowego, a ponadto doręczenie Protokołu Tymczasowego Zajęcia Ruchomości (dalej jako PTZR) jest czynnością materialno – techniczną i nie powoduje wszczęcia sprawy administracyjnej. To na postanowienie o zatwierdzeniu tymczasowego zajęcia ruchomości przysługuje środek zaskarżenia, a nie na PTZR. Spółka nie zgodziła się z postanowieniem DIAS i zaskarżyła je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zarzucając naruszenie: – art. 134, w związku z art. 144, w związku z art. 18 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.) – w skrócie jako k.p.a., w związku z art. 13 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 26 i art. 27 Konwencji Wiedeńskiej o prawie traktatów przez wydanie postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia na postanowienie NUS z 28 czerwca 2023 r. w sprawie zatwierdzenia w całości tymczasowego zajęcia ruchomości ze względu na rozpoznanie ostatecznym postanowieniem zażalenia z 30 czerwca 2023 r., przy jednoczesnym stwierdzeniu, że na PTZR z 26 czerwca 2023 r. (doręczony dopiero 3 sierpnia 2023 r.) nie przysługuje środek zaskarżenia, podczas gdy Spółka wcześniej nie miała możliwości rzeczywistej ochrony swojego interesu, a więc również poprzez uniemożliwienie Spółce skorzystanie ze skutecznego środka zaskarżenia w momencie, w którym w końcu doręczono jej PTZR, miała Ona możliwość zweryfikowania jego poprawności; – art. 96n § 1 pkt 1 i 3 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.) – w skrócie u.p.e.a., w związku z art. 94zb ust. 4 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 813 ze zm.) – w skrócie jako uKAS, przez zatwierdzenie w całości tymczasowego zajęcia ruchomości pomimo braku doręczenia zobowiązanemu PTZR, do czego zobowiązany był organ, co w konsekwencji sprawia, ze nie zostały spełnione warunki takiego zatwierdzenia, a więc nie zostały spełnione przesłanki do wydania skarżonego postanowienia; – art. 96n § 1 pkt 1 lit. a) u.p.e.a. i art. 8 k.p.a., w związku z art. 18 u.p.e.a., w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przez zajęcie ruchomości w wyniku egzekucji zaległości, której powstanie związane jest wyłącznie z działalnością dyskrecjonalną tego samego wierzyciela i tego samego organu egzekucyjnego – uniemożliwienie uiszczenia zaległości z zabezpieczonego rachunku bankowego, a więc egzekwowana należność powstała w konsekwencji działania organów – bez winy Spółki w tym zakresie, Spółka nie może za to ponosić jakiejkolwiek odpowiedzialności, tym samym obowiązek egzekwowany nie istnieje, a z pewnością nie jest wymagalny, a czynność egzekucyjna została przeprowadzona przed doręczeniem zobowiązanemu tytułu wykonawczego; – (w konsekwencji powyższych) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. przez brak uchylenia rozstrzygnięcia organu I instancji pomimo tego, że ewidentnie nie odpowiada ono prawu. W oparciu o zarzuty skargi wniesiono o uchylenie postanowienia skarżonego oraz postanowienia I instancji, a także o rozprawę i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W oparciu o art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Skarga złożona w niniejszej sprawie została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest niezasadna. Z akt sprawy wnika następująca sekwencja okoliczności faktycznych: – sporządzenie 26 czerwca 2023 r. Protokołu Tymczasowego Zajęcia Ruchomości – kontener z obuwiem Spółki pozostawiony pod dozorem celnym; – wydanie przez NUS 28 czerwca 2023 r, postanowienia nr 0226-SEE.7110.40.2023.1 o zatwierdzeniu w całości tymczasowego zajęcia ruchomości, na podstawie ww. protokołu z 26 czerwca 2023 r., w związku z postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] – doręczone 29 czerwca 2023 r.; – zażalenie Spółki z 30 czerwca 2023 r. (uzupełnione pismem z 13 lipca 2023 r.) na postanowienie NUS z 28 czerwca 2023 r. nr 0226-SEE.7110.40.2023.1; – rozpoznanie przez DIAS zażalenia Spółki z 30 czerwca 2023 r. – postanowienie z 25 lipca 2023 r. nr 0201-IEE2.7192.45.2023.5.IW – zażalenie Spółki z 8 sierpnia 2023 r. na postanowienie NUS z 28 czerwca 2023 r. nr 0226-SEE.7110.40.2023.1. – wydanie przez DIAS postanowienia z 15 września 2023 r. nr 0201-IEE2.7192.60.2023.3 o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia z 8 sierpnia 2023 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław Psie Pole (dalej jako NUS) z 28 czerwca 2023 nr 0226-SEE.7110.40.2023.1. Wskazać należy, że skarżone postanowienie DIAS o niedopuszczalności zażalenia ma charakter formalny – zostało wydane w oparciu o art. 134 k.p.a. (którego zastosowanie do zażaleń przewiduje art. 144 k.p.a.), przewidujący stwierdzenie w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. W pierwszej kolejności - w przypadku złożenia środka zaskarżenia na określony akt - organ odwoławczy winien dokonać jego weryfikacji pod kątem dopuszczalności - weryfikacja ta odbywa się w fazie wstępnej postepowania przed organem II instancji. Jakkolwiek przepis art. 134 k.p.a. nie wskazuje konkretnych przesłanek/warunków przesądzających o niedopuszczalności środka zaskarżenia, to w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że może mieć ona charakter podmiotowy jak i przedmiotowy oraz wynikać z przepisów regulujących przedmiot zaskarżenia i tok postępowania: "Zagadnienie dopuszczalności odwołania należy rozpatrywać w kontekście wymagań stawianych odwołaniu przez przepisy Kodeksu i/lub przez przepisy szczególne. W doktrynie postępowania cywilnego przyjmuje się, że ze środka odwoławczego można skorzystać wówczas, gdy spełnione są następujące warunki: "1) środek odwoławczy względnie środek zaskarżenia musi być dopuszczalny z ustawy, 2) musi być wniesiony w przepisanej formie, 3) musi być wniesiony w przepisanym czasie, 4) musi być wniesiony przez legitymowaną do tego osobę" (Postępowanie cywilne, 1972, s. 417). "Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn przedmiotowych, jak też z przyczyn podmiotowych. W pierwszej grupie wymienić można brak przedmiotu zaskarżenia, wyłączenie możliwości wniesienia środka odwoławczego lub wyczerpanie przysługujących środków odwoławczych. Do podmiotowych przyczyn niedopuszczalności odwołania zalicza się przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę niemającą do tego legitymacji bądź przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych" (wyrok NSA z 11.12.2007 r., II OSK 1661/06, LEX nr 425381).4." (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2024, art. 134.), wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 czerwca 2024 r. o sygn. akt II OSK 2284/21, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – w skrócie CBOSA). W rozpoznawanej sprawie zaistniała niedopuszczalność zażalenia Spółki z 8 sierpnia 2023 r., albowiem Skarżąca żądała nim zbadania legalności postanowienia NUS z 28 czerwca 2023 nr 0226-SEE.7110.40.2023.1 przez organ II instancji (DIAS) - w postępowaniu zażaleniowym, gdy taką kontrolę DIAS już przeprowadził i wydał stosowne rozstrzygniecie – postanowienie z 25 lipca 2023 r. nr 0201-IEE2.7192.45.2023.5.IW utrzymujące postanowienie NUS w mocy. Skoro zaś to postanowienie DIAS (z dnia 25.07.2023 r.) na moment złożenia przez Spółkę powtórnego zażalenia z 8 sierpnia 2023 r. istniało w obrocie prawnym, to powtórne rozstrzyganie sprawy objętej postanowieniem NUS z 28 czerwca 2023 r. w postępowaniu zażaleniowym jest niedopuszczalne. W niniejszym przypadku rozstrzygnięcia sprawy, w przedmiocie zatwierdzenia w całości tymczasowego zajęcia ruchomości Spółki ostatecznym postanowieniem DIAS z 25 lipca 2023 r. zdaniem Sądu zachodzi przeszkoda ponownego prowadzenia postępowania zażaleniowego w tym przedmiocie, w postaci tzw. res iudicata (powagi rzeczy osądzonej), a jej zlekceważenie objęte jest sankcją nieważności (art. 156 § 1 pkt 3, w związku z art. 126 k.p.a.). Z podanych względów zaskarżone postanowienie DIAS odpowiada prawu. Odnosząc się zaś do podnoszonej przez Spółkę argumentacji związanej z dopuszczalnością zatwierdzenia (w formie stosownego postanowienia) w całości tymczasowego zajęcia ruchomości Spółki przed doręczeniem Spółce PTZR Sąd wskazuje, że kwestia ta nie mogła być rozważana w kontroli sądowoadministracyjnej formalnego postanowienia DIAS wydanego w oparciu o art. 134 k.p.a. Taka weryfikacja mogła mieć miejsce w przypadku (sprawie) kontroli sądowoadministracyjnej rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie zatwierdzenia w całości tymczasowego zajęcia ruchomości Spółki - wydanego w II instancji, co miało miejsce w sprawie sądowoadministracyjnej o sygn. akt I SA/Wr 776/23. W konsekwencji powyższego Sąd - uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione, a równocześnie nie stwierdzając innych naruszeń przepisów, które zobowiązywałyby w oparciu o art. 145 p.p.s.a. do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia, na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę oddalił.