I SA/Wr 920/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Ciołek po rozpoznaniu w dniu 1 października 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. F. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W. F. wniósł skargę na decyzję określającą skarżącemu zobowiązanie w podatku akcyzowym w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym w dniu 24 sierpnia 2009r. samochodu marki [...], zgodnie z umową za kwotę 9.700 euro, przez skarżącego prowadzącego komis samochodowy pod nazwą "A". Jednocześnie ze skargą skarżący wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych wskazując, że jest osobą bezrobotną z zasiłkiem w wysokości 470 zł. Czasami pracuje dorywczo za granicą uzyskując 200-400 zł miesięcznie, z czego większość przeznacza na dwoje swoich dzieci (jedno z nich ma dwa lata). Wnioskodawca nie ma żony, nie posiada mieszkania, samochodu ani oszczędności. Mieszka w pokoju, który użyczają znajomi – w miarę możliwości dopłaca do rachunków za media. Dotychczasowe oszczędności zostały przeznaczone na opłacenie innych skarg na decyzje Dyrektora Izby Celnej. Skarżący jednak obecnie nie ma już możliwości zgromadzenia środków na opłacenie skarg od kolejnych decyzji ww. organu podatkowego. Z dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego, przedłożonych na wezwanie skierowane na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: p.p.s.a.), wynika, że wnioskodawca w 2011 r. uzyskał przychód ze stosunku pracy oraz z innych źródeł w wysokości 24.842,71 zł oraz że miesięcznie dokonuje przelewu 500 zł tytułem alimentów (w maju 2012 r. z własnego rachunku bankowego, od czerwca do sierpnia 2012 r. – z rachunku osoby trzeciej). Dodatkowo pełnomocnik skarżącego wskazał, że poza zasiłkiem wnioskodawca uzyskuje dochód z prac dorywczych, które nie mają stałego charakteru. Większość tych dochodów przeznacza na opłacenie alimentów, z pozostałych kwot – średnio 350 zł – stara się przyczynić do utrzymania pokoju, w którym mieszka i pokryć wydatki związane z własnym utrzymaniem (na wyżywienie, środki higieny). Posiadany rachunek bankowy został zajęty w postępowaniu egzekucyjnym i z tego względu alimenty są wypłacane z rachunku członka rodziny. Profesjonalny pełnomocnik reprezentujący skarżącego, po zapoznaniu się z aktami sprawy uznał, iż konieczność poniesienia kosztów jego wynagrodzenia nie może stanąć na przeszkodzie w uzyskaniu przez skarżącego dostępu do sądu. W związku z tym podjął się reprezentowania skarżącego za wynagrodzenie uiszczone po zakończeniu postępowania z kosztów zasądzonych przez Sąd. Zarządzeniem z dnia 27 lipca 2012r. Przewodniczący w Wydziale I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wyznaczył w sprawie wpis w kwocie 321,00 zł. Postanowieniem z dnia 3 września 2012 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Powyższe orzeczenie referendarskie stało się przedmiotem wniesionego w terminie sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwaną dalej "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1) bądź w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Podkreślenia wymaga, że regulacja prawna art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powoływanej ustawy stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Tak więc, przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Należy także pamiętać, że koszty sądowe stanowią daninę publiczną. Konstytucja RP przewiduje powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, określonych w ustawie. Tym samym, przyznanie prawa pomocy oznacza w istocie obciążenie kosztami postępowania pozostałych podatników. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, albowiem informacje podane przez skarżącego we wniosku muszą budzić wątpliwości. Wskazać należy, iż skarżący nie podaje wprost, że zlikwidował prowadzony komis oraz nie podał, z jakich przyczyn miałby to uczynić. Jednocześnie pomimo wezwania, nie przedłożył zaświadczenia o zarejestrowaniu jako bezrobotny oraz zaświadczenia o wysokości otrzymywanego zasiłku dla bezrobotnych. Zauważyć należy, iż skarżący sprzeciwiając się wyciąganiu przez referendarza jakichkolwiek negatywnych dla skarżącego wniosków z faktu, iż nie przedłożył wskazanego zaświadczenia, nadal nie załączył zaświadczenia do sprzeciwu, co mogłoby rozwiać wątpliwości w tej mierze. Twierdząc, iż osiąga nieregularny dochód ze sporadycznych prac dorywczych na terenie Niemiec, jednocześnie skarżący wskazuje i przedkłada na to dowód w postaci wydruków z rachunków bakowych, że regularnie przelewa na konto B. F. alimenty w kwocie 500 zł miesięcznie, a więc w kwocie przewyższającej kwotę, którą skarżący podaje jako całą kwotę zasiłku. Fakt ten, w ocenie Sądu, czyni prawdopodobnym, że skarżący osiąga regularny dochód, którego jednak we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie ujawnia. Następnie należy zauważyć, iż skarżący w dniu 31 października 2011r. własnoręcznie potwierdził odbiór wezwania do złożenia deklaracji uproszczonej z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu, wysłanej pod adres ul. [...] , [...] P. (k. 5/1 akt administracyjnych). Ten sam adres widnieje jako adres skarżącego na formularzu PPF z 26 czerwca 2012r. Ten sam adres widnieje na znajdującej się w aktach administracyjnych kserokopii niemieckiego dowodu rejestracyjnego z roku 2009 samochodu marki [...] , nabytego przez skarżącego. Okoliczność, że we wszystkich dokumentach zgromadzonych w sprawie występuje ten sam adres skarżącego, podważa jego twierdzenia, że obecnie, z przyczyn finansowych, mieszka w użyczonym pokoju u znajomych, których danych osobowych nie wskazuje i pod adresem, którego nie podaje. Nie wskazuje, do kogo należy nieruchomość przy ul. [...] w P. i z jakich konkretnie przyczyn już tam nie mieszka. Nie przedłożył też skarżący żadnego dokumentu na okoliczność, że istotnie posiada dwójkę małoletnich dzieci. Nie wynika to z tytułu przelewu, który ogranicza się do wskazania, że związany jest z regulacją alimentów, bez podania, na czyją rzecz. Wobec tak wielu wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji finansowej i rodzinnej skarżącego, nie było podstaw do dokonania oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych, czy też ich braku. Reasumując, prawo pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązków ponoszenia kosztów postępowania sądowego powinno się sprowadzać wyłącznie do przypadków, w którym zdobycie przez stronę środków do sfinansowania udziału w tym postępowaniu jest niemożliwe (tak też postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 09.03.2009r., sygn. akt II SAB/Wr 32/08, LEX nr 603148). Skarżący nie wykazał zaś, wbrew obowiązkowi nałożonemu przez wskazane na wstępie przepisy, że nie posiada środków na wpisu od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 321,00 zł. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.