I SA/Wr 925/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Henryka Łysikowska Sędziowie : Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz Asesor WSA Alojzy Wyszkowski (sprawozdawca) Protokolant: Sylwia Wiązowska - Grehl po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 listopada 2006 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. oddala skargę. Dyrektor Izby Skarbowej we W. po rozpatrzeniu odwołania M. J. z dnia [...] decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związki z art. 221 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. M. J. [...] złożyła wniosek o wznowienie postępowania w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. zakończonego decyzją ostateczną Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...]. Decyzja ta została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu. Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazała na istnienie dowodów i okoliczności faktycznych, które istniały w dniu wydania w/w decyzji w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, lecz według skarżącej nie były znane organowi wydającemu decyzje. Zdaniem strony dowody w postaci zeznań świadków w osobach: M. B., A. D., J. J., A. B. i W. S. złożone w 2004 r. przed Sądem Rejonowym w O. II Wydział Karny w związku z prowadzonym postępowaniem karnym skarbowym oraz okoliczności dotyczące przeceny towaru niepełnowartościowego, jak też likwidacja towarów przeterminowanych, stanowią przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy - Ordynacja podatkowa i ponownego przeprowadzenia postępowania podatkowego w sprawie. Dyrektor Izby Skarbowej we W. rozpatrzył wniosek strony i postanowieniem Nr [...] z dnia [...] wznowił postępowanie w sprawie. W toku tego postępowania Dyrektor Izby Skarbowej we W. stwierdził, że przesłanki wynikające z art. 240 ustawy - Ordynacja podatkowa należy rozpatrywać wyłącznie w zgodzie z zasadą ustanowioną przepisami art. 128 Ordynacji podatkowej tj. zasadą trwałości decyzji ostatecznej. Organy podatkowe mogą bowiem uchylić lub zmienić decyzje ostateczne, stwierdzić ich nieważność oraz wznowić postępowanie tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie - Ordynacja podatkowa. Wznowienie postępowania polega więc na przeprowadzeniu postępowania w stosunku do sprawy zakończonej decyzją ostateczną i ustaleniu czy postępowanie poprzedzające tę decyzję było w sposób kwalifikowany wadliwe. Przepisy art. 240 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa zawierają zatem kompletny i zamknięty katalog przesłanek wznowienia postępowania podatkowego, którego w żaden sposób nie można interpretować rozszerzająco. Podstawą wznowienia postępowania - na którą powoływała się strona, jest ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi podatkowemu, który wydal decyzję (art. 240 § 1 pkt 5 cyt. ustawy). Dyrektor Izby Skarbowej we W. wskazał, że powołanie się przez stronę we wniosku o wznowienie postępowania na zeznania w/w świadków złożone w 2004 r. przed Sądem Rejonowym w O. nie spełniało przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy - Ordynacja podatkowa, gdyż w sprawie nie zaistniały nowe okoliczności faktyczne ani nowe dowody. Dokumenty sprawy prowadzonej przed Sądem Rejonowym w O. II Wydział Karny tj. zeznania w/w osób nie mogły stanowić przesłanki do rozpoznania wniosku zgodnie z żądaniem strony, bowiem dowody te nie istniały w trakcie postępowania odwoławczego i w momencie podejmowania w dniu [...] decyzji Nr [...]. Dowody z przesłuchania osób wskazanych przez wnioskodawcę zostały przeprowadzone przez Sąd w sprawie karnej dopiero po wydaniu decyzji ostatecznej, zatem - wbrew stanowisku strony - faktycznie nie wystąpiły przesłanki dotyczące pojawienia się "nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nie znanych organowi (...)", czego wymaga przepis z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy - Ordynacji podatkowej. Zeznania złożone przez w/w osoby w sposób bardzo ogólnikowy potwierdziły jedynie fakt sporządzenia w grudniu 1999 r. inwentaryzacji towarów, nie udowodniły natomiast choćby w minimalnym stopniu okoliczności przecen towarów oraz że odsprzedaż towarów ze spółki cywilnej "Vektor" dotyczyła towarów niepełnowartościowych. Od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] M. J. złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie decyzji ostatecznej z dnia [...] zarzucając naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 O. p. W uzasadnieniu powtórzyła okoliczności podane we wniosku o wznowienie postępowania i zarzuciła organowi błędną ocenę, że zeznania świadków: J. J., A. B., W. S., M. B. i A. D. złożone przez Sądem Rejonowym w O. II Wydział Karny na okoliczność potwierdzenia dokonania przecen towarów niepełnowartościowych oraz likwidacji przeterminowanych towarów nie są nowymi dowodami w sprawie ani nowymi okolicznościami w sprawie oraz, iż nie istniały one w dniu wydawania ostatecznej decyzji. Dowody te i okoliczności według strony miały znaczenie dla sprawy oraz istniały w dniu wydania decyzji, ale były nieznane organowi, który tę decyzję wydał. Dyrektor Izby Skarbowej we W. decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że strona składając wniosek o wznowienie postępowania uruchomiła nadzwyczajne postępowanie administracyjne, które umożliwia weryfikację rozstrzygnięcia poza kontrolą instancyjną. W przeciwieństwie do postępowania odwoławczego postępowanie w trybach nadzwyczajnych może zostać uruchomione tylko w przypadkach ściśle określonych w ustawie - Ordynacja podatkowa i są to przypadki tak poważnej wadliwości decyzji, iż trwałość decyzji ostatecznej i związana z tym pewność porządku prawnego muszą ustąpić pierwszeństwa zasadzie praworządności. Instytucja wznowienia postępowania ma bowiem na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, podanymi w art. 240 Ordynacji podatkowej w tym w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa, w myśl którego istnieje możliwość wznowienia postępowania, gdy ujawnia się nowe dowody lub okoliczności, istotne dla sprawy, istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który tę decyzje wydał. Odnosząc się do podnoszonego przez stronę dowodu (zeznań świadków złożonych w 2004 r.), jako nowej okoliczności faktycznej wskazał, iż dowód ten nie istniał w dniu wydawania decyzji ostatecznej w zakresie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r., gdyż powstał prawie trzy lata później (tj. w 2004r.) niż data wydania decyzji (tj. [...]). Ponadto nie można uznać za nową okoliczność nieznaną organowi, który wydał decyzję, faktu przecen towarów handlowych w miesiącu grudniu 1999 r., ponieważ okoliczność ta była badana i została oceniona w trakcie postępowania podatkowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca M. J. wniosła o: - uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej Izby Skarbowej we W. z dnia [...] Nr [...] w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999r., - zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez przyjęcie, że zeznania świadków: J. J., A. B., W. S., M. B. i A. D. złożone przez Sądem Rejonowym w O. II Wydział Karny na okoliczność potwierdzenia dokonania przecen towarów niepełnowartościowych oraz likwidacji przeterminowanych towarów nie są nowymi dowodami w sprawie ani nowymi okolicznościami w sprawie oraz, iż nie istniały one w dniu wydawania ostatecznej decyzji. Dowody te i okoliczności według strony miały znaczenie dla sprawy oraz istniały w dniu wydania decyzji, ale były nieznane organowi, który tę decyzję wydał. W pozostałej części skargi skarżąca powtórzyła okoliczności podniesione we wniosku i odwołaniu od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Skargę nie można uznać za zasadną. Zasadnicza dla rozstrzygnięcia jest ocena występowania podstawy wznowienia postępowania w postaci ujawnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, lecz nie były znane organowi, który wydał decyzję (art. 240 § 1 pkt 5 ustawy - Ordynacji podatkowej). Wznawia się postępowanie na tej podstawie wtedy, gdy są spełnione łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe - przez co należy rozumieć, zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Objęcie nie tylko okoliczności faktycznych, dowodów nowo odkrytych, ale również zgłoszonych przez stronę wynika z braku przesłanki, która ograniczałaby tę podstawę wznowienia postępowania rozwiązaniem, w myśl którego tylko jeżeli w toku instancji strona nie wiedziała o okolicznościach faktycznych lub dowodach może żądać wznowienia postępowania. Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Takie rozwiązanie prawne koresponduje z ukształtowaniem założeń postępowania dowodowego przed organem odwoławczym. Trzecią przesłanką jest to, że nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody nie były znane organowi, który wydał zaskarżoną decyzję. Jeżeli dowody te były znane organowi i dokonał on ich oceny w tym zakresie jest on związany dokonaną oceną i powoływanie się na te okoliczności i dowody nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania. Skarżąca M. J. wystąpiła z wnioskiem do Dyrektora Izby Skarbowej o wznowienia postępowania w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. zakończonego decyzją ostateczną Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...], która została zaskarżona do Naczelnego Sądu Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę – wyrok z dnia 20 kwietnia 2004 r. sygn. akt I S.A./Wr 859/02, co potwierdziła strona skarżąca we wniosku o wznowienie postępowania z dnia [...]. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazała ona na dowody i okoliczności faktyczne, które istniały w dniu wydania decyzji w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, lecz nie były znane organowi wydającemu decyzję. Powołane zeznania świadków w osobach: M. B., A. D., J. J., A. B. i W. S. złożone w 2004 r. przed Sądem Rejonowym w O. II Wydział Karny w związku z prowadzonym postępowaniem karnym skarbowym oraz okoliczności dotyczące przeceny towaru niepełnowartościowego, jak też likwidacja towarów przeterminowanych, zdaniem skarżącej stanowiły przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy - Ordynacja podatkowa i ponownego przeprowadzenia postępowania podatkowego w sprawie. Sąd podzielił stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, że podnoszenie przez stronę we wniosku o wznowienie postępowania okoliczności zeznań w/w świadków złożonych w 2004 r. przed Sądem Rejonowym w O. nie spełniało przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacji podatkowej. W sprawie nie zaistniały nowe okoliczności faktyczne ani nowe dowody, gdyż dokumenty sprawy prowadzonej przed Sądem Rejonowym w O. II Wydział Karny tj. zeznania świadków powołanych przez skarżącą nie istniały w dniu wydania decyzji z [...] Nr [...]. Dowody z przesłuchania tych osób zostały przeprowadzone po wydaniu w/w decyzji ostatecznej, wobec tego nie wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 ustawy – Ordynacji podatkowej. Podkreślić należy , że skarżąca M. J. przed wydaniem decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] wystąpiła o przeprowadzenie dowodu z zeznań tych świadków a organ odwoławczy odmówił jego przeprowadzenia (postanowienie z [...], [...]). Zatem powyższy wniosek był przedmiotem badania przez Izbę Skarbową a skarga na tę decyzje została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny sygn. akt I SA/Wr 859/02. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.