I SA/Wr 928/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne postanawia: przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W sprawie M. W. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniał, że jego źródłem utrzymania jest obecnie świadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w kwocie netto 778,28 zł, częściowo zajęte przez komornika sądowego. Wnioskodawca podał, że jest samotny, nie posiada żadnego majątku ruchomego, mieszka w 2-pokojowym lokalu mieszkaniowym, który nie jest jego własnością, oraz że dużą część jego wydatków stanowią koszty zakupu leków. Nadmienił także, iż ma wobec Gminy W. zadłużenie na kwotę około 130.000 zł powstałe na skutek prowadzenia przez jego byłą żonę działalności gospodarczej. Skarżący nie dostarczył do Sądu wszystkich dokumentów wskazanych w wezwaniu doręczonym mu w dniu 8 sierpnia 2011 r. Z przesłanych dokumentów wynika, ponad wcześniej podane przez wnioskodawcę fakty, że w roku 2010 otrzymał świadczenie rentowe w łącznej kwocie 10.477,88 zł (brutto), oraz że w okresie od lutego 2009r. do września 2010 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonał potrąceń na podstawie zajęć komornika sądowego w łącznej kwocie 4.006,73 zł. Z urzędu wskazać należy, że prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 26 października 2009 r. (sygn. akt I SA/Wr 1047/09) skarżącemu przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 tej samej ustawy). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art.246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że ich ponoszenie przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego jest zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy wystąpiła ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, określona w art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. M. W. wykazał bowiem, że w jego sytuacji rodzinnej i majątkowej nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych należnych w postępowaniu przed sądem administracyjnym bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Świadczy o tym kwota pieniężna, jaką – po potrąceniu z tytułu zajęcia komorniczego – dysponuje skarżący na miesięczne utrzymanie swojego gospodarstwa domowego oraz rodzaj wydatków ponoszonych z tej kwoty, które dotyczą podstawowych kosztów utrzymania mieszkania, leków oraz wyżywienia. Zaznaczenia wymaga również brak poprawy sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawcy w porównaniu ze stanem ustalonym w wyżej powołanym postanowieniu referendarza sądowego z dnia 26 października 2009 r. (sygn. akt I SA/Wr 1047/09). W konsekwencji, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu postanowił jak w sentencji.