I SA/Wr 93/11

Wrocław, dnia 06 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 06 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością we W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 18 stycznia 2011 r. "A" sp. z o.o. we W. (dalej spółka) została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi z dnia 17 listopada 2010 r. w wysokości 2.000 zł. W odpowiedzi spółka wniosła pismem z dnia 14 lutego 2011 r. o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W formularzu wniesionym w dniu 01 marca 2011 r. spółka podała, że pomimo dobrych wyników finansowych z lat poprzednich (zysk za rok 2009 w kwocie 4.000.000 zł), na skutek działania organów państwowych, które doprowadziły do zaniku branży gier losowych, znalazła się w trudnej sytuacji finansowej. W 2010 r. straty spółki wyniosły bowiem 3.494.963,42 zł, ponadto spadła liczba posiadanych przez nią automatów do gry, z 685 na koniec 2009 r. do 68 na koniec roku 2010. Dalej spółka podała, że wysokość jej kapitału zakładowego i środków finansowych wynosi 1.968.000,00 zł, a wartość środków w trwałych 1.702.274,34 zł. Spółka ujawniła ponadto trzy rachunki bankowe, na których łączna kwota dostępnych środków wyniosła 33.921,31 zł; natomiast na jednym z nich znajdowało się saldo ujemne w wysokości 1.095,86 zł. Zarządzeniem z dnia 04 lutego 2011 r. referendarz sądowy wezwał spółkę do przedłożenia: a) zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych za dwa poprzednie lata; b) deklaracji na podatek od towarów i usług za ostatnie trzy okresy rozliczeniowe; c) wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące; d) bilansu aktualnego spółki oraz sprawozdania finansowego za ostatnie trzy miesiące; e) umowy spółki. W odpowiedzi spółka przesłała do akt sprawy wymienione wyżej dokumenty, poza sprawozdaniem finansowym za trzy ostatnie miesiące, wyrażając jednak gotowość do przedłożenia sprawozdania finansowego za 2010 r. z chwilą jego sporządzenia. Zgodnie ze wskazanymi dokumentami, spółka w latach 2008 i 2009 osiągnęła dochód w kwocie odpowiednio 1.631.828,38 zł i 1.473.619,59 zł (przy przychodach w kwocie odpowiednio 48.540.872,55 zł i 53.405,869,09 zł) oraz dokonała w drugim, trzecim i czwartym kwartale 2010 r. dostawy towarów oraz świadczyła usługi o wartości odpowiednio 3.020.228 zł, 1.305.662 zł i 1.322.822 zł. W roku 2010 spółka uzyskała przychód w łącznej kwocie 7.942.737,59 zł, przy kosztach jego uzyskania w wysokości 11.147.294,18 zł. Spółka przedłożyła również do akt sprawy kserokopie wyciągów z rachunków bankowych jej oddziału w K., z których wynika, że w okresie od dnia 01 grudnia 2010 r. do dnia 28 lutego 2011 r. przeprowadzona została (w dniu 03 grudnia 2011 r.) jedna operacja tj. wpłata przez spółkę "B" S.A. z siedzibą w Wa. kwoty 22.326,00 zł, przekazanej następnie w dniu 06 grudnia 2011 r. na rachunek bankowy Izby Celnej we W. Z urzędu wskazać należy, że w spółka prowadzi przed tutejszym Sądem jeszcze osiem innych spraw, w których została wezwana do uiszczenia wpisu w łącznej kwocie 14.000,00 zł. Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2011 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie od tego postanowienia spółka podniosła, że nie posiada wystarczających środków pieniężnych na uiszczenie wymaganego wpisu sądowego w kwocie 2.000,00 zł. Sam fakt posiadania na rachunku bankowym kwoty przewyższającej wysokość wpisu sądowego nie może bowiem oznaczać automatycznie, że spółka w istocie posiada dostateczne środki na opłacenie tego wpisu. Konieczność regulowania innych zobowiązań, w tym zobowiązań publicznoprawnych, czy wobec pracowników, może spowodować, że spółka nie będzie posiadała wystarczających środków nie tylko na wpis sądowy, ale również na spłatę tych innych zobowiązań. Spółka wskazała również, że, że środki zgromadzone na rachunku bankowym, przeznaczone zostały na realizację zobowiązania podatkowego w podatku od gier. Wyjaśniła, że kwota otrzymana od "B" S.A., w związku z zajęciem egzekucyjnym rachunku bankowego w Banku "C" została przekazana na konto Izby Celnej we W. i właśnie dlatego suma otrzymana od kontrahenta jest tożsama z kwotą zapłaconego zobowiązania podatkowego. Podniosła również, że obecne zobowiązania wobec pracowników oraz ZUS-u za grudzień 2010 r. przewyższają kwotę zgromadzoną na rachunku bankowym. Ponadto spółka wskazała, że ponosi wysokie koszty związane z monitoringiem automatów do gry, do czego zobligowana jest na podstawie długoterminowych umów, których zerwanie wiązałoby się z koniecznością zapłacenia wysokich kar. Koszt utrzymania dziewięciuset numerów przydzielonych do urządzeń monitorujących to ok. 10.0000,00 zł miesięcznie, zaś koszt zerwania umów to łącznie 900.000,00 zł. Według strony skarżącej znacznie wzrosły również koszty utrzymania samych automatów (podatek ze 180,00 euro do 2.000,00 zł, a ogólny koszt utrzymania automatu z ok. 2.000,00 zł wzrósł do 3.300,00 zł, przy czym średni zarobek z automatu wyniósł 4.000 zł). Z kolei wycofane automaty są bezwartościowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Wniosek "A" sp. z o.o. we W. nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że w myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie referendarza, od którego został wniesiony sprzeciw, traci moc, a sprawa będąca jego przedmiotem podlega rozpoznaniu przez sąd. Instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim tym, którzy nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem. Stanowi zatem wyjątek od ogólnej zasady, wyrażonej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Mając na uwadze, że koszty te stanowią daninę publiczną, której obowiązek uiszczenia jest powszechny, przyznanie prawa pomocy stronie jest równoznaczne z obciążeniem kosztami postępowania pozostałych podatników. Dlatego też korzystanie z tej instytucji powinno mieć charakter wyjątkowy i być skutkiem wyważenia interesu publicznego oraz indywidualnego. Prawo pomocy nie może bowiem stanowić wygodnej formy kredytowania działalności bieżącej stron. Działania takie naruszałyby bowiem równość podmiotów wobec prawa. Stąd też przed wystąpieniem z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, strona powinna dopełnić wszelkich starań w celu zgromadzenia we własnym zakresie odpowiednich środków, wliczając w to wyzbycie się niektórych składników swojego majątku, czy ograniczenie wydatków. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Jak stanowi § 3 art. 245 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Z kolei, w myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, jeżeli wykaże ona, że nie ma ona środków dostatecznych na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści art. 246 p.p.s.a. wynika zatem jednoznacznie, że ciężar udowodnienia istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Rozwiązanie takie jest podyktowane tym, że tylko strona może znać w pełni swoją sytuację majątkową i faktyczną. Ponadto zapewnia, że prawo pomocy zostanie przyznane podmiotom faktycznie potrzebującym. Należy także zauważyć, że wszelkie dokumenty złożone w dotychczasowym postępowaniu zachowują swoją moc dowodową. Przechodząc do oceny wniosku spółki, należy wskazać, że nie przedstawiła ona wszystkich istotnych dla sprawy dokumentów. Przede wszystkim zabrakło prezentacji historii operacji dokonywanych na rachunku bankowym, prowadzonym przez Bank "D". Przypomnieć należy, że spółka zadeklarowała na tym rachunku posiadanie na dzień złożenia wniosku kwoty 33.921,31 zł, a więc znacznie przewyższającej sumę wpisu we wszystkich sprawach spółki, toczących się obecnie przed tutejszym sądem. Spółka nie przedstawiła również szeregu innych dokumentów, na które się powołuje: takich jak umowy z operatorami telefonii komórkowych na monitorowanie działalności automatów do gier, czy też dokumentacji dotyczącej wysokości zajęć egzekucyjnych. Brak wspomnianych dokumentów nie pozwala na dokonanie oceny aktualnej sytuacji finansowej spółki, zwłaszcza, że pozostałe dwa rachunki, ujawnione przez spółkę, nie są wykorzystane do obsługi jej bieżącej działalności gospodarczej. Reasumując, wskazane braki nie pozwalają przyjąć, że spółka wykazała w sposób dostateczny swoją złą sytuację majątkową. Z tego też względu, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.