I SA/Wr 931/17

PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-11-06

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, wobec której prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli nie wykaże braku dostatecznych środków na ich pokrycie pomimo prowadzenia działalności gospodarczej z wielomilionowymi obrotami?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych dla osoby prawnej nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykaże w sposób udokumentowany, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Sama okoliczność prowadzenia postępowania egzekucyjnego nie jest równoznaczna z całkowitym pozbawieniem płynności finansowej, zwłaszcza gdy strona prowadzi działalność gospodarczą z wielomilionowymi obrotami i nie przedkłada kompletnej dokumentacji finansowej.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka A Sp. z o.o. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Spółka argumentowała utratę płynności finansowej z powodu postępowania egzekucyjnego i zajęcia środków na rachunkach bankowych. Pomimo przedstawienia części dokumentacji finansowej, która wskazywała na wysokie obroty, spółka nie dostarczyła wszystkich wymaganych dokumentów, w tym bilansu i rachunku zysków i strat za ostatni okres oraz historii rachunków bankowych. Wpis od skargi wynosił ponad 41.000 zł.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. z/s we W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do grudnia 2012 r postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca spółka, zastępowana przez adwokata, wraz ze skargą, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że w związku z decyzją organu podatkowego I instancji wszczęto postępowanie zabezpieczające, a dalej egzekucyjne, które skutkowało postawieniem w stan wymagalności m.in. kredytu udzielonego [...] listopada 2016 r. w kwocie 2.508.562,47 zł. Ponadto dokonano zajęcia wszelkich środków finansowych, w tym rachunków bankowych. Tym samym spółka utraciła płynność finansową. W oświadczeniu o majątku i dochodach podano, że kapitał zakładowy spółki wynosi 500.000 zł, wartość środków wg stanu na rok 2015 – 4.470.843,02 zł, a zysk w 2015 r. wyniósł 372.151,25 zł. Saldo pięciu posiadanych rachunków na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosiło: 0 zł (rachunek zajęty do kwoty 2.512.162,06 zł), 6.988,66 zł (rachunek zajęty do kwoty 4.124.496,24 zł), na trzech pozostałych rachunkach saldo wynosiło 0 zł. Jako dodatkowe informacje strona powołała zobowiązania w podatku od towarów i usług określone decyzją Dyrektora UKS we W. nie podając ich kwoty. Do wniosku załączono pismo banku o wypowiedzeniu umowy kredytu oraz wydruki z rachunków bankowych na potwierdzenie sald. Z dokumentów przedłożonych na wezwanie wynika, że spółka na koniec 2016 r. odnotowała przychody netto w wysokości 143.718.570,60 i stratę na poziomie 3.810.583,38 zł, wartość jej należności krótkoterminowych wynosiła 11.626.135,65 zł, a zobowiązań krótkoterminowych – 28.431.958,76 zł. Zgodnie z deklaracjami Vat-7 za kwiecień, maj i czerwiec 2017 r. spółka dokonała dostaw towarów i usług na kwoty odpowiednio 5.334.472 zł, 4.260.402 zł i 3.520.866 zł oraz dokonała zakupów związanych z działalnością opodatkowaną na kwoty 6.177.863 zł, 3.580.822 zł i 4.598.804 zł. Przedłożono nadto kopie: umowy spółki oraz dokumentów potwierdzających zajęcia rachunków bankowych w postępowaniu komorniczym i egzekucyjnym w administracji. Nie nadesłano dokumentów finansowych za lipiec, sierpień i wrzesień 2017 r. ani wydruków historii rachunków za okres od czerwca do września 2017 r. Pełnomocnik spółki wyjaśnił, że na skutek czynności egzekucyjnych jeszcze pod koniec 2016 r. zajęte zostały i zablokowane wszelkie środki pieniężne, które mogłyby być wydatkowane na poczet niezbędnych opłat sądowych w związku z niniejszą sprawą. Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że wpis od skargi wyznaczony został na kwotę 41.067 zł. Mając na uwadze powyższe w pierwszej kolejności wskazać trzeba, iż podstawą rozpoznania przedmiotowego wniosku jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 – dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z brzmieniem tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w przypadku osób prawnych może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zdaniem referendarza powyższe nie zostało przez stronę wykazane. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że spółka prowadzi działalność gospodarczą, w której miesięczne obroty sięgają obecnie 5-6 mln złotych. Jakkolwiek strona wykazała, że wobec niej prowadzone jest postępowanie egzekucyjne na kwotę łączną sięgającą kilku milionów, nie jest to jednak równoznaczne z tym, że faktycznie została pozbawiona tej kwoty. Kwestia ta zresztą nie mogła zostać wyjaśniona, gdyż nie zostały przedłożone wydruki historii rachunków bankowych. Nie można było przy tym uznać za wiarygodne wyjaśnień pełnomocnika, że wszelkie środki, które mogłyby być przeznaczone na opłacenie wpisu od skargi, zostały zablokowane w postępowaniu egzekucyjnym jeszcze pod koniec 2016 r. Znane z urzędu jest bowiem, że spółka jest stroną nie tylko w niniejszej sprawie, ale również przykładowo w sprawie I SA/Wr 401/17, w której uiszczony został wpis od skargi w kwocie ponad 29.000 zł z rachunku należącej do strony skarżącej. Poza tym fakt zajęcia rachunków bankowych nie wyłącza możliwości wygenerowania ich historii. Zaznaczenia też wymaga, iż strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy nie może się ograniczyć tylko do oświadczeń złożonych przez pełnomocnika co do faktów, które została zobowiązana udokumentować. Przytoczone wyżej przepisy wskazują wyraźnie, że wnioskodawca winien jest wykazać okoliczności uzasadniające jego żądanie, co oznacza, że jest zobligowany do ich udowodnienia, a nie tylko uprawdopodobnienia. Skarżąca spółka ponadto nie przedłożyła innych dokumentów, do nadesłania których została wezwana. Mianowicie brak jest bilansu oraz rachunku zysków i strat za okres od lipca do września 2017 r. oraz deklaracji VAT-7 za ostatnie trzy okresy, za które były składane. Jakkolwiek złożono do akt deklaracje za kwiecień, maj i czerwiec 2017 r., trudno jednak dać wiarę, że przy wykazanych w nich obrotach wynoszących kilka milionów złotych, spółka w następnych miesiącach (lipiec, sierpień i wrzesień 2017 r.) całkowicie zaprzestała prowadzenia działalności i nie składała za te okresy deklaracji VAT-7. Nie powołała się zresztą na taki fakt ani w treści wniosku, ani w piśmie będącym odpowiedzią na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Pominięte zostało też oświadczenie o źródłach finansowania profesjonalnego pełnomocnika w sprawie, która dotyczy rozliczeń w podatku od towarów i usług, a wartość przedmiotu sporu wynosi 4.106.660 zł. Reasumując, skarżąca spółka nie przedłożyła jakichkolwiek dokumentów finansowych z bieżącej działalności, które pozwoliłyby ocenić jej aktualne możliwości płatnicze. Z kolei dokumenty, które zostały udostępnione – bilans oraz rachunek zysków i strat za 2016 r., a także deklaracje VAT-7 za kwiecień, maj i czerwiec 2017 r. – wskazują wyraźnie na prowadzenie działalności na dużą skalę z wielomilionowymi obrotami. Taki stan rzeczy nie daje podstaw do uwzględnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet jeżeli wpis od skargi (będący najwyższym kosztem sądowym w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) został wyznaczony na kwotę ponad 40.000 zł. Z powyższych względów przedmiotowy wniosek należało ocenić jako nieuzasadniony i w związku z tym postanowiono jak w sentencji postanowienia, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło