I SA/Wr 932/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat I. G. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi Z. K. i T. Ł. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2005 r. postanawia: 1. zwrócić pełnomocnikowi adw. I. G. kwotę 17 (słownie: siedemnaście) złotych tytułem niezbędnych udokumentowanych wydatków; 2. odmówić zasądzenia pozostałych kosztów za udzieloną pomoc prawną z urzędu. Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2010 r., przyznano skarżącemu, Z.K., prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Na tej podstawie, po wystąpieniu do Okręgowej Rady Adwokackiej w W., na jego pełnomocnika została wyznaczona adwokat I. G., której skarżący udzielił odpowiedniego pełnomocnictwa. Pełnomocnik, po zapoznaniu się z aktami sprawy, wniósł skargę kasacyjną, która została odrzucona przez tutejszy Sąd postanowieniem z 12 kwietnia 2010 r. ze względu na uchybienie terminowi do jej wniesienia. Adwokat zaskarżyła to orzeczenie wskazując, że została wyznaczona pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego po upływie 5 miesięcy od doręczenie orzeczenia, od którego służyła skarga kasacyjna. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie postanowieniem z dnia 22 lipca 2010 r., sygn. II FZ 300/10. Pismem z 10 listopada 2010 r. pełnomocnik wniosła o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu, oświadczając, że nie zostały opłacone w całości ani w części. Na wysokość wynagrodzenia – zgodnie z treścią wniosku – składały się: wynagrodzenie za sporządzenie skargi kasacyjnej i zażalenia, wartość opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa, wartość wydatków za znaczki pocztowe celem wysłania na adres Sądu środków zaskarżenia oraz ryczałt za dojazd do siedziby Sądu samochodem osobowym. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wyznaczony profesjonalny pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do treści art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.), koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa. Z brzemienia przytoczonego przepisu wynika zatem, że Sąd w imieniu Skarbu Państwa zobligowany jest zasądzić wynagrodzenie za pomoc prawną, która winna być faktycznie udzielona, zgodnie z wiedzą, jakiej należy wymagać od profesjonalnego pełnomocnika, którym jest adwokat. Wskazać należy, że przystępując od wykonywania tego zawodu zaufania publicznego, adwokat ślubuje "w swej pracy adwokata przyczyniać się ze wszystkich sił do ochrony praw i wolności obywatelskich oraz umacniania porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, obowiązki swe wypełniać gorliwie, sumiennie i zgodnie z przepisami prawa, zachować tajemnicę zawodową, a w postępowaniu swoim kierować się zasadami godności, uczciwości, słuszności i sprawiedliwości społecznej" (art. 5 ustawy o adwokaturze ). Adwokata obliguje też Kodeks Etyki Adwokackiej, uchwalony przez Naczelną Radę Adwokacką 10 października 1998 r. (uchwała nr 2/XVIII/98), który w § 8 stanowi, że powinien on wykonywać czynności zawodowe według najlepszej woli i wiedzy, z należytą uczciwością, sumiennością i gorliwością. Obowiązkiem adwokata jest stałe podnoszenie kwalifikacji zawodowych i dążenie do utrzymania wysokiej sprawności zawodowej. W niniejszej sprawie pełnomocnik wyznaczony z urzędu wniósł skargę kasacyjną, która okazała się nieskuteczna ze względu na upływ terminu do jej wniesienia. Natomiast wraz z tym środkiem zaskarżenia nie został złożony wniosek o przywrócenie terminu, na co wskazał również Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej postanowieniu. W rezultacie skarga kasacyjna została odrzucona a postanowienie w tym przedmiocie utrzymane w mocy przez Sąd II instancji. W tym stanie rzeczy nie można mówić, że wnioskująca o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej faktycznie skarżącemu tej pomocy udzieliła. Profesjonalny pełnomocnik został przyznany skarżącemu, który nie miał możliwości finansowych, aby opłacić wynagrodzenie dla adwokata z wyboru. Istotną przyczyną przyznania prawa pomocy w tym zakresie był nie tylko przewidziany przepisami p.p.s.a. wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika, ale przede wszystkim ochrona strony przed negatywnymi skutkami procesowymi wynikającymi z braku wiedzy prawniczej. Tymczasem skarga kasacyjna sporządzona przez wyznaczoną z urzędu adwokat została przez nią wniesiona nieskutecznie. Istotnym jest, że konsekwencją odrzucenia tego środka zaskarżenia był brak staranności, której należy się spodziewać od adwokata w oparciu o przytoczone wyżej regulacje prawne. Zauważyć bowiem należy, że zagadnienie obowiązku złożenia wniosku o przywrócenie terminu wraz ze skargą kasacyjną w sytuacji pełnomocnika z urzędu, wyznaczonego po do upływie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia, było niejednokrotnie przedmiotem orzeczeń sądów administracyjnych. Mając zatem na uwadze powyższe, stwierdzić należy brak podstaw do zasądzenia wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie wymienionych we wniosku środków zaskarżenia. Rozpoznawany wniosek zasługuje jedynie na uwzględnienie w zakresie poniesionej opłaty skarbowej w wysokości 17 zł. Na podstawie § 19 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), na koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa składają się również (poza wynagrodzeniem według stawek minimalnych) niezbędne udokumentowane wydatki. Wydatek w postaci wymienionej opłaty skarbowej wprawdzie nie został udokumentowany przez wnoszącą o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, niemniej powołane rozporządzenie nie konkretyzuje, kto poniesione wydatki winien udokumentować. W związku z tym zostało uwzględnione zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I WSA we Wrocławiu z dnia 7 kwietnia 2010 r., na podstawie którego wpisany został brak dowodu uiszczenia opłaty skarbowej w kwocie 17 zł na wykaz nieopłaconych dokumentów stwierdzających pełnomocnictwo. Skutkiem powyższego zarządzenia było wyegzekwowanie tej opłaty od zobowiązanego. Co do pozostałych wydatków, o zwrot których wnoszono, to pełnomocnik w żaden sposób nie udokumentował ich poniesienia, czego wymaga przytoczony przepis § 19 pkt 2 rozporządzenia. Można podnosić, że trudno jest udokumentować koszty paliwa na przejazd konkretnej trasy. Niemniej zwrócić należy uwagę, że przepisy powołanego rozporządzenia nie przewidują innej formy rozliczenia ze Skarbem Państwa niż dokument poniesienia wydatku. Ryczałt, który wnioskująca wyliczyła na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. Nr 27, poz. 271 ze zm.) tego wymogu w żadnym razie nie spełnia. Wobec powyższego, na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 ustawy procesowej, postanowiono jak w sentencji.