I SA/Wr 934/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 września 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. M. na postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia podatku od darowizny postanawia odrzucić skargę Skarżący Z. M. zaskarżył postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] o nr [...] (doręczone stronie w dniu [...]) w przedmiocie nie wyrażenia zgody na umorzenie podatku od darowizny H. M., I. O. i Z. M. W skardze z dnia [...] skarżący podniósł, iż zaskarżone orzeczenie narusza podstawowe prawo człowieka - prawa do godnego życia oraz godzi w interes państwa polskiego. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] Dyrektor Wydziału Podatków i opłat Urzędu Miejskiego W. wniósł o odrzucenie skargi jako wniesionej po terminie. W uzasadnieniu, oprócz argumentów natury merytorycznej, podniósł, iż przedmiotowe postanowienie (z uwagi na brak środka zaskarżenia) mogło być zaskarżone jedynie w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. - K. rozstrzygającej umorzenie podatku od darowizny. Ponadto podniósł, iż do dnia złożenia skargi w sądzie, skarżący nie wniósł do organu podatkowego żadnych wniosków ani skarg. Nie wystąpił także z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. W myśl art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w skrócie upsa, Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. W sytuacji, gdy na akt z zakresu administracji publicznej, dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, nie przysługuje środek zaskarżenia (jak w sprawie będącej przedmiotem skargi), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na 2 Sygn. akt I SA/Wr 934/05 wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (złożone na piśmie w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu - art. 52 § 3 upsa), a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 upsa). W rozpatrywanej sprawie skarga na postanowienie z dnia [...] wpłynęła bezpośrednio do Sądu w dniu [...], a więc po upływie ponad dwóch lat od dnia doręczenia postanowienia skarżącemu, co czyni ją bezskuteczną. Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że skarga podlegałaby odrzuceniu również z innego powodu, to jest z uwagi na brak wyczerpania trybu. Skarżący, przed wniesieniem jej do Sądu, nie wystąpił, bowiem do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tym samym nie został spełniony kolejny warunek formalny dopuszczalności wniesienia skargi do Sądu. Należy jednak zauważyć, iż w kwestionowanym postanowieniu nie zamieszczono prawidłowego pouczenia o prawie i trybie złożenia skargi do Sądu. Postanowienie wydane w trybie art. 17 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-2003 (Dz.U. Nr 150, poz. 983 ze zm.), jako indywidualny akt administracyjny dotyczący przyznania (lub odmowy) uprawnienia wynikającego z przepisu prawa -wyrażenia zgody na umorzenie zaległości podatkowej stanowiącej dochód własny jednostki samorządu terytorialnego, podlega, bowiem, kontroli sądowoadministracyjnej, po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. Przyjęcie innego stanowiska oznaczałoby, że takie postanowienie nie podlega jakiejkolwiek kontroli pod względem zgodności z prawem, co byłoby sprzeczne z art. 78 Konstytucji RP, gwarantującym każdej ze stron prawo zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Brak pouczenia o przysługującym środku zaskarżenia nie może jednak szkodzić stronie. Z treści art. 214 w związku z art. 219 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j. t. z 2005 r. Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.) - w skrócie Ordynacja podatkowa, wynika, iż stronie nie może szkodzić błędne pouczenie w postanowieniu, co do prawa odwołania, wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo brak takiego pouczenia. Postanowienie to jako akt administracyjny wydany w ramach współdziałania z organem podatkowym, powinno spełniać wszelkie wymogi określone w art. 217 Ordynacji podatkowej, a więc zawierać między innymi pouczenie strony o możliwości zaskarżenia go do sądu administracyjnego oraz zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Tak, więc należy przyjąć, iż pouczenie strony o środku zaskarżenia oraz o trybie jego wniesienia jest koniecznym elementem postanowienia. 3 Sygn. akt I SA/Wr 934/05 Również art. 121 Ordynacji podatkowej zobowiązuje organ podatkowy do wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Organ ma taż obowiązek czuwać, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu powinien udzielić jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W świetle tych regulacji prawnych przerzucenie na stronę odpowiedzialności za skutki naruszenia przez organ wspomnianych obowiązków jest bezpodstawne. W konsekwencji należy przyjąć, iż skarżący ma w dalszym ciągu możliwości zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu do żądania uzupełnienia postanowienia, co do prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego (organ może z urzędu dokonać uzupełnienia w każdym czasie). W tym celu skarżący winien zwrócić się, w terminie 7 dni od dnia powzięcia wiadomości o przyczynie odrzucenia skargi przez Sąd, do organu, który wydał zaskarżone postanowienie z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie postanowienia (art. 165 Ordynacji podatkowej), a następnie (po otrzymaniu postanowienia o uzupełnieniu) wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa. Dopiero postanowienie zapadła w rezultacie postępowania prowadzonego w następstwie rozpatrzenia wniosku w tym zakresie może stać się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 upsa postanowiono jak w sentencji. 4