I SA/Wr 935/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz (sprawozdawca ) Sędziowie Sędzia WSA Marta Semiczek Asesor WSA Katarzyna Borońska Protokolant Barbara Głowaczewska po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. R. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zarządzenia zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego wraz z odsetkami na rachunek bankowy podatnika oddala skargę. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] o nr [...] uchylające w całości postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] o nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w kwocie [...] wraz z należnymi odsetkami w kwocie [...] na poczet podatku akcyzowego określonego decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia [...] o nr [...] i zarządzające zwrot nadpłaty w kwocie [...] wraz z odsetkami za zwłokę od dnia wpłaty należności do dnia zwrotu na rachunek bankowy podatnika. Zaistniały w sprawie stan faktyczny przedstawia się następująco: Dyrektor Izby Celnej, w wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia [...] o nr [...] uchylił decyzję Naczelnik Urzędu Celnego z dnia [...] o Nr [...] określającą zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za okres od maja do grudnia 2003 r. na łączną kwotę [...]. W między czasie Dyrektor Izby Celnej wyegzekwował (na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do [...]) na poczet należności kwotę [...]. Skarżący, w związku z nie otrzymaniem w terminie 3 miesięcy nowej decyzji wymiarowe, pismem z dnia [...] zwrócił się o zwrot wyegzekwowanej kwoty. Dyrektora Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] o nr [...] zaliczył kwotę [...] wraz z odsetkami w kwocie [...] na poczet określonego decyzją Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] o nr [...] (doręczoną pełnomocnikowi w dniu [...]) podatku akcyzowego na łączną kwotę [...]. Dyrektor Izby Celnej uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i orzekł zwrot zaliczonej na poczet zaległości kwoty wraz z odsetkami. Podstawą rozstrzygnięcia było przyjęcie przez organ, iż został uchybiony termin z art. 77 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. z 2005 r. Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – w skrócie o.p. Skarżący w skardze z dnia [...] zarzucił naruszenie art. 77b § 1 pkt 1 w związku z art. 137 § 1 i § 4 o.p. oraz wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części zarządzającej zwrot nadpłaty na rachunek podatnika a nie jak wnosiła strona na rachunek bankowy pełnomocnika. W uzasadnieniu podniósł miedzy innymi, iż wraz z wnioskiem o zwrot nadpłaty w podatku akcyzowym zostało przedłożone pełnomocnictwo rodzajowe do odbioru świadczenia. Zdaniem skarżącego bez wątpienia w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 98 Kodeksu cywilnego, do którego odsyłają przepisy Ordynacji podatkowej. Nie jest to w sprzeczności z art. 77b § 1 pkt 1 o.p. a także zwrot nadpłaty nie jest czynnością wymagającą osobistego działania strony, o jakiej mowa w art. 136 o.p. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę z dnia [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. W uzasadnieniu podniósł między innymi, iż zgodnie z art. 77b § 1 pkt 1 o.p. zwrot nadpłaty następuje na wskazany rachunek bankowy podatnika, płatnika lub inkasenta obowiązanego do posiadania rachunku bankowego. Zatem żądanie skarżącego, zdaniem organu, nie jest zasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Tak, więc uchylenie postanowienia może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonego postanowienia nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – w skrócie upsa. W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przystępując do oceny zaskarżonego postanowienia zasadnym jest przypomnienie treści przepisów, które stanowią podstawę rozstrzygnięcia. W przypadku uchylenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, jeżeli następnie, w terminie 3 miesięcy od dnia uchylenia, zostanie wydana decyzja w tej samej sprawie, nadpłata, którą stanowi różnica między podatkiem wpłaconym a podatkiem wynikającym z tej decyzji, podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania nowej decyzji. Natomiast w przypadku niewydania nowej decyzji w 3 terminie, nadpłata stanowiąca kwotę wpłaconą na podstawie decyzji uchylonej, podlega zwrotowi bez zbędnej zwłoki (art. 77 § 3 i 4 o.p.). Nadpłata wraz z oprocentowaniem podlega zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlega zwrotowi z urzędu chyba, że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych (art. 76 § 1 o.p.). W sprawie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych organ wydaje postanowienie (art. 76a § 1 o.p.). Zwrot nadpłaty następuje na wskazany rachunek bankowy podatnika, płatnika lub inkasenta obowiązanego do posiadania rachunku bankowego (art. 77b § 1 o.p.). Przenosząc to na grunt sprawy, zdaniem Sądu, prawidłowo organ przekazał nadpłatę na rachunek podatnika, z czym nie zgadza się skarżący. Organ nie ma, bowiem swobody w wyborze formy zwrotu nadpłaty podatnikowi, prowadzącemu działalność gospodarczą i zobowiązanemu do posiadania rachunku bankowego. Ponieważ skarżący w dalszym ciągu uważa, iż nadpłata powinna być przekazana na rachunek bankowy jego pełnomocnika, wobec tego kwestią wymagającą przesądzenia przez Sąd jest to, czy pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego uprawniało jego pełnomocnika do odbioru należności a tym samym obligowało organ do podjęcia czynności, które nie odpowiadają w swej treści art. 77b § 1 o.p. Z treści udzielonego pełnomocnictwa szczególnego do odbioru świadczenia wynika, iż skarżący upoważnił pełnomocnika do odbioru nadpłaconego podatku akcyzowego i jednocześnie wskazał rachunek bankowy pełnomocnika, na który organ powinien przekazać przedmiotową kwotę. W myśl art. 136 o.p. strona może działać w postępowaniu podatkowym przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Tak, więc wskazany przepis, co do zasady, dopuszcza dokonywanie czynności prawnych przez pełnomocnika. Ustanowienie pełnomocnika w postępowaniu podatkowym ma charakter czynności procesowej, natomiast poza procesem materialnoprawny. W sprawach zastępstwa procesowego strony, które nie zostały uregulowane w § 1 – 3 art. 137 o.p. mają zastosowanie przepisy prawa cywilnego o przedstawicielstwie, co oznacza, że mają zastosowanie przepisy art. 95 – 109 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 98 Kodeksu cywilnego pełnomocnictwo ogólne obejmuje umocowanie do czynności zwykłego zarządu. Do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebne jest pełnomocnictwo określające ich rodzaj, chyba, że ustawa wymaga pełnomocnictwa do poszczególnej czynności. Tak, więc powołany przepis rozróżnia trzy rodzaje pełnomocnictwa: ogólne, tzw. "rodzajowe" - określające rodzaj czynności objętej umocowaniem, wymagane dla czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu oraz szczególne - do poszczególnej czynności, wymagane, gdy ustawa tak przewiduje. Przepisy Kodeksu cywilnego nie definiują pojęcia pełnomocnictwa rodzajowego. Natomiast w literaturze przyjmuje się, że kryterium rozróżnienia między pełnomocnictwem ogólnym a rodzajowym jest zakres umocowania do działania w imieniu mocodawcy. Pełnomocnictwo ogólne nie określa w ogóle ani nie wyodrębnia czynności prawnych, do jakich pełnomocnik został umocowany. Natomiast pełnomocnictwo rodzajowe powinno określać rodzaj czynności prawnej objętej umocowaniem oraz jej przedmiot. Przytoczona na wstępie treść pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego nie odnosi się do czynności prawnej ani procesowej a jedynie do czynności faktycznej. Zwrot nadpłaconego podatku jest czynność, bowiem materialnotechniczną będącej następstwem powstałej nadpłaty. Za nietrafny, zdaniem Sądu, należy, więc uznać zarzut naruszenia art. 77b § 1 pkt 1 w związku z art. 137 § 1 i § 4 o.p. Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, iż postanowienie w sprawie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości w pierwszej instancji zostało wydane przez Dyrektora Izby Celnej, co nie znajduje umocowania w obowiązujących przepisach prawnych. Zgodnie z art. 1c pkt 3 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (j.t. z 2004 r. Dz.U. Nr 156, poz. 1641ze zm.) do zadań naczelnika urzędu celnego należy dokonywanie wymiaru i poboru podatku akcyzowego w tym, zdaniem Sądu, dokonywanie przerachowań powstałych nadpłat na zaległości podatkowe. W tych sprawach Dyrektor Izby Celnej jest organem odwoławczym (art. 1b pkt 3). Organy podatkowe, zgodnie z art. 15 o.p. sa zobowiązane do kontroli z urzędu swojej właściwości (rzeczowej, miejscowej i instancyjnej). Właściwość jest, bowiem jedną z przesłanek wyznaczających zdolność prawną organu podatkowego do prowadzenia spraw unormowanych przepisami prawa podatkowego. Sąd uznał jednak, iż skoro postanowienie organu I instancji zostało uchylone a kwota nadpłaconego podatku została zwrócona to tym samym organ odwoławczy sam usuną naruszenie prawa, o jakim mowa wyżej. Wprawdzie organ odwoławczy, uchylając postanowienie, kierował się innymi przesłankami, to jednak wynik tego postępowania jest tożsamy z tym, jaki byłby osiągnięty poprzez uchylenie postanowień wydanych w obu instancjach. Reasumując należy stwierdzić, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Wobec braku przesłanek do uwzględnienia skargi Sąd, na podstawie art. 151 upsa, ją oddalił.