I SA/Wr 936/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński Sędziowie NSA Lidia Błystak Asesor WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca) Protokolant Edyta Luniak po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodka Zamiejscowego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące: od kwietnia do lipca oraz grudzień 2000 r. oddala skargę. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodka Zamiejscowego w L. z dnia [...], nr [...], odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...], nr [...], określającej A. B. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do lipca 2000 r. oraz grudzień 2000 r. Powołaną wyżej decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. określił skarżącemu zobowiązanie w podatku od towarów i usług za wskazane miesiące 2000 r. W dniu [...] A. B. wniósł odwołanie od tej decyzji, podnosząc jednocześnie, że nie została mu ona doręczona. Wraz z odwołaniem podatnik wniósł jednocześnie o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Podatnik podniósł, że nie otrzymał ani pierwszego, ani drugiego awiza wysłanej mu decyzji, a o jej wydaniu dowiedział się dopiero dnia [...] z postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w L., wydanego w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Według skarżącego znajdujące się w aktach sprawy potwierdzenie odbioru decyzji organu I instancji nie mogło stanowić dowodu doręczenia, bowiem nie zawierało informacji o powtórnym awizowaniu przesyłki, informacji o dacie i przyczynie zwrócenia pisma nadawcy, daty i podpisu doręczającego. Zdaniem podatnika, w przytoczonych okolicznościach nie można mu było przypisać winy w uchybieniu terminu. Podkreślał, że w okresie, w jaki powinien był otrzymać awiza, otrzymywał wiele przesyłek z Urzędu Skarbowego, w tym decyzje zabezpieczające, upomnienia, tytuły wykonawcze - które odebrał bez problemu. We wniosku podał również, że w okresie od [...] do [...] przebywał na zwolnieniu lekarskim z powodu złego stanu zdrowia. Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. powołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...], na podstawie art. 162 § 1,2 i 3 i art. 163 § 2 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.) - dalej: o.p., orzekł o odmowie przywrócenia A. B. terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, że istotnie przesyłka nie została odebrana przez podatnika osobiście, stąd też uwzględniając podniesione w odwołaniu okoliczności organ odwoławczy celem wyjaśnienia okoliczności doręczenia podatnikowi decyzji organu I instancji, zwrócił się Urzędu Pocztowego o informacje, czy przedmiotową przesyłkę doręczono adresatowi zgodnie z trybem przewidzianym w art. 150 § 1 a) o.p. Z odpowiedzi Urzędu Pocztowego wynikało natomiast, że przesyłkę zawierającą decyzję wydano do doręczenia dnia [...], a w związku z nieobecnością adresata była awizowana w tym samym dniu, z terminem podjęcia [...]. Powtórne awizo wystawiono dnia [...], a przesyłkę zwrócono nadawcy dnia [...] z adnotacją "zwrot, nie podjęto w terminie". Zdaniem organu informacje powyższe znalazły odzwierciedlenie na kopercie przesyłki oraz na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Biorąc pod uwagę powyższe należało uznać, że w dniu [...] nastąpiło doręczenie stronie decyzji w trybie przewidzianym w art. 150 § 1 i § 2 o.p., a powołane przez podatnika okoliczności nie dowodziły, że nie poniósł on winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Ponadto organ wskazał, że bez znaczenia pozostawał podniesiony przez A. B. argument o przebywaniu na zwolnieniu lekarskim do dnia [...]. Skarżący bowiem nie wskazał na żaden dokument potwierdzający niemożność wniesienia odwołania po zakończeniu choroby tj. po dniu [...], toteż składając wniosek o przywrócenie terminu dopiero [...] uchybił 7 - dniowemu terminowi do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 162 § 2 o.p. , wobec czego przywrócenie terminu było niedopuszczalne. W skardze na powyższe postanowienie A. B. wniósł o jego uchylenie zarzucając, że organ nie ustosunkował się do podniesionych przez niego zarzutów dotyczących nieprawidłowego udokumentowania doręczenia decyzji organu I instancji. Podkreślał, że dokument potwierdzenia odbioru, na którym brak było informacji o ponownym awizowaniu, przyczynie zwrotu oraz podpisu doręczającego nie mógł być podstawą twierdzenia, że decyzja została mu prawidłowo doręczona. Wyraził pogląd, iż potwierdzenie odbioru zostało uzupełnione o adnotację o powtórnym awizowaniu przesyłki i przyczynie jej zwrotu po dniu [...] tj. już po dniu, w którym uzyskał kopię tego potwierdzenia w Urzędzie Skarbowym. Podkreślał, powołując się na orzecznictwo, że działanie takie było niedopuszczalne. Tym samym skarżący pozostawał na stanowisku, że decyzja nie została mu w ogóle prawidłowo doręczona, wobec czego wniosek o przywrócenie terminu złożył jedynie z ostrożności procesowej. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o jej oddalenie ponownie przytaczając argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Organ zwrócił uwagę, że zarzuty podniesione przez skarżącego nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy, gdyż informacja o powtórnym awizowaniu przesyłki zawierającej decyzję została umieszczona przez Urząd Pocztowy na kopercie, która stanowi wraz z potwierdzeniem odbioru spójną całość. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) - dalej w skrócie psa. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez Sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 §1 pkt 1 lit. a i lit. c. Orzekając w tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 162 § 1 i 2 o.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin jeżeli strona spełni łącznie trzy przesłanki: złoży wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, uprawdopodobni brak winy w uchybieniu terminu oraz równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu dopełni czynności dla której ten termin był określony. Zgodnie z utrwalonymi poglądami orzecznictwa, które tutejszy Sąd podziela, przywrócenie terminu, któremu strona uchybiała możliwe jest tylko wtedy, gdy niezachowanie terminu nastąpiło bez winy strony. Jak wskazuje się w orzecznictwie i literaturze przedmiotu, jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. A contrario zatem, przywrócenie to może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 w sprawie I SA/Ka 1718/96 Lex nr 33415 LEX nr 33415). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. (por. Ordynacja podatkowa - komentarz 2006. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki - Wrocław 2006 r.). Reasumując powyższe rozważania należy podkreślić, że kryterium braku winy nakłada na stronę obowiązek zachowania szczególnej staranności i ostrożności przy dokonywaniu czynności procesowej przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Brak zaś tej winy można uznać wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy zauważyć, że przesłanki, na jakie powołał się skarżący wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania miały - również w jego przekonaniu, co podkreślał w skardze - świadczyć o nieprawidłowym doręczeniu mu decyzji. Podnosząc, że nie został w jego przypadku zachowany tryb doręczenia decyzji, o jakim mowa w art. 150 o.p. skarżący zmierzał zatem do wykazania, że decyzja organu I instancji nie weszła w ogóle do obrotu prawnego, wobec czego nie mógł też rozpocząć biegu termin do wniesienia odwołania od tej decyzji. Tak sprecyzowane zarzuty, dotyczące braku właściwego udokumentowania awizowania przesyłki, nie stanowią jednak przesłanki przywrócenia stronie uchybionego terminu, nie świadczą bowiem o braku winy strony w uchybieniu terminu, ale mają na celu podważenie ustaleń co do tego czy w ogóle i kiedy rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że kwestionowanie doręczenia decyzji pozostaje w sprzeczności z przesłankami przywrócenia uchybionego terminu. Podstawowym bowiem założeniem, warunkującym przywrócenie terminu na podstawie art. 162 § 1 o.p. jest stwierdzenie, że dla dokonania określonej czynności był wyznaczony termin oraz że termin ten nie został przez stronę dochowany. Dopiero w razie potwierdzenia, że okoliczności takie miały miejsce, możliwe jest rozważenie przywrócenia stronie terminu określonego dla dokonania tej czynności - co musi uwzględniać przytoczone na wstępie przesłanki przywrócenia terminu, zawarte w art. 162 o.p. Tak więc zarzuty dotyczące prawidłowości doręczenia decyzji stronie nie mogły być skutecznie podnoszone we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania , a następnie w skardze na postanowienie o odmowie przywrócenia tego terminu. Jak dowodzą akta sprawy, A. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę zarówno na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania i orzekające o pozostawieniu sprawy bez rozpatrzenia, jak również skargę na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania - podnosząc w obu przypadkach argument, że nie otrzymał awiza o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej i powołując się w tej mierze na nieprawidłowość dowodu doręczenia decyzji. Argumenty te zostały ocenione przez organ w postanowieniu stwierdzającym uchybienie terminu, a także w zaskarżonym postanowieniu dotyczącym przywrócenia terminu. Wbrew stanowisku skarżącego, fakt pozostawienia powtórnego awiza potwierdzają akta postępowania podatkowego, w których znajduje się m.in. koperta zawierająca decyzję skierowaną do skarżącego, wraz z drukiem potwierdzenia odbioru. Z potwierdzenia odbioru wynika, że w dniu [...] adresata nie zastano, co znalazło odbicie w umieszczonej na przodzie koperty pieczęci, potwierdzającej pozostawienie w tym dniu awiza w skrzynce adresata. Pieczęć potwierdzająca powtórne awizowanie przesyłki została z kolei umieszczona na odwrocie koperty. Jak słusznie podkreślał Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, zwrócona organowi przez pocztę koperta, zawierająca decyzję niepodjętą przez adresata w ciągu 14 dni, stanowi wraz z potwierdzeniem obrotu spójną całość, będącą w postępowaniu podatkowym dowodem na okoliczność doręczenia przesyłki. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu uzupełnienia potwierdzenia odbioru o adnotacje o powtórnym awizowaniu już po przekazaniu zwrotnej koperty organowi podatkowemu, Sąd nie miał podstaw, by uznać ten zarzut za zasadny. Przede wszystkim porównanie kopii potwierdzenia odbioru dołączonego przez skarżącego do skargi z drukiem znajdującym się w aktach sprawy prowadzi do wniosku, że nie różnią się one od siebie - tak więc podniesiony zarzut nie znajduje odzwierciedlenia w materiale dowodowym. Brak również dowodów na uzupełnienie post factum adnotacji o awizowaniu przesyłki na kopercie, a za niedopuszczalne należy uznać formułowanie zarzutów wyłącznie na podstawie przypuszczeń. Trudno również pominąć fakt, że organ nie dysponował przecież pieczątką z adnotacja o awizowaniu przesyłki. Ponadto wobec zarzutu skarżącego uchybienia przez doręczyciela obowiązkowi dwukrotnego awizowania przesyłki zawierającej decyzję, organ podatkowy prawidłowo podjął czynności wyjaśniające w kwestii zachowania określonego w art. 150 o.p. trybu doręczenia decyzji. Pismem z dnia [...] Urząd Pocztowy L. [...] potwierdził, że list polecony nr [...], nadany [...] i skierowany na adres A. B. został wydany do doręczenie dnia [...], w tym samym dniu awizowany z powodu nieobecności adresata - z terminem podjęcia do [...], zaś powtórne awizo wystawiono dnia [...]. Z uwagi na niepodjęcie w terminie przesyłkę zwrócono nadawcy dnia [...]. Jak wynika z powyższego, także dodatkowe dowody zebrane w postępowaniu, poza adnotacjami o awizowaniu znajdującymi się na kopercie, w której przesłano skarżącemu decyzję organu I instancji, świadczą o zachowaniu wymogu prawidłowego poinformowania adresata o przechowywaniu przesyłki w placówce pocztowej. W świetle powyższego organ zasadnie, zdaniem Sądu uznał, że tryb doręczenia decyzji, określony w art. 150 o.p. został zachowany, a skarżącego prawidłowo powiadomiono o pozostawieniu przesyłki zawierającej decyzję w placówce pocztowej. Tym samym prawidłowo organ ustalił, że dnia [...] upłynął stronie termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Jednocześnie należy się zgodzić z organem podatkowym, iż za przywróceniem stronie terminu do wniesienia odwołania nie mógł przemawiać fakt, że skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim do dnia [...], bowiem odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wniósł dopiero dnia [...]. Nie został zatem zachowany 7- dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 162 § 2 o.p., a ponadto skarżący nie wskazał, w jaki sposób choroba uniemożliwiła mu odbiór decyzji, skoro - jak sam przyznaje - odbierał w tym czasie inne pisma z Urzędu Skarbowego. Nie można było przy tym uznać za słuszne argumentów skarżącego, że o istnieniu decyzji dowiedział się dopiero [...] z postanowienie z sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, zważywszy, że sam stwierdzał, że po [...] odbierał m.in. upomnienia dotyczące należności objętych sporną decyzją oraz tytuły wykonawcze, a z akt sprawy wynika również, że organ podatkowy dokonał zajęcia rachunku bankowego skarżącego (które [...] przekształcono z zajęcia zabezpieczającego na egzekucyjne). Słusznie zatem organ uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu, co uzasadniało odmowę jago przywrócenia. Godzi się ponadto podkreślić, że sam skarżący wskazywał, że o przywrócenie terminu wniósł jedynie z ostrożności procesowej, gdyż pozostawał na stanowisku, że termin do wniesienia odwołania w istocie nie rozpoczął w ogóle biegu. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie wydano zgodnie z prawem i na podstawie art. 150 p.s.a. oddalił skargę.