I SA/Wr 936/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 22 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z/s w N. w upadłości układowej na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 2 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od gier za luty 2011 r. postanawia: odmówić zmiany postanowienia z dnia 23 września 2013 r. sygn. akt I SA/Wr 936/13 odmawiającego stronie skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 23 września 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił przyznania A Sp. z o.o. z/s w N. obecnie w upadłości układowej (dalej jako: skarżąca, spółka lub strona) prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zażalenie strony na powyższe rozstrzygnięcie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 stycznia 2014 r. o sygn. akt II FZ 1196/13. Nieprawomocnym obecnie postanowieniem z dnia 19 maja 2014 r., tut. Sąd odrzucił skargę spółki, z uwagi na jej nieopłacenie. Skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, złożyła w ustawowym terminie skargę kasacyjną na ww. postanowienie Sądu przesyłając w załączeniu kopię sentencji postanowienia z dnia 11 lutego 2014 r. Sądu Rejonowego dla K. sygn. akt [...] o ogłoszeniu wobec spółki upadłości z możliwością zawarcia układu. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, składając niemalże tożsamy - co do treści - wniosek, z tym złożonym za pierwszym razem. Wynika z niego, że wysokość kapitału zakładowego lub środków finansowych spółki wynosi 2.500.000 zł, wartość środków trwałych 4.657.599,66 zł, a wysokość straty za ostatni rok obrotowy 888.485,30 zł. Stan kont na dwóch rachunkach bankowych strony na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił 0 zł. Oba rachunki są zajęte w postępowaniu zabezpieczającym do wysokości 6.626.868,86 zł (poprzednio do kwoty 8.734.119,33 zł). Z przesłanych na wezwanie referendarza sądowego dokumentów wynika, że w 2013 r. skarżąca spółka poniosła stratę w kwocie 112.487,38 zł przy przychodach w kwocie 93.956.187,69 zł, natomiast w marcu, kwietniu, maju i czerwcu 2014 r. wartość dostawy towarów i usług spółki wyniosła odpowiednio 3.982.066 zł, 3.569.530 zł, 3.025.122 zł i 2.378.726 zł. Spółka nadesłała także historię operacji na dwóch rachunkach bankowym w [...] za okres od 1 marca 2014 r. do 30 czerwca 2014 r. Na rachunkach bankowych odnotowane są opłaty za prowadzenie rachunku, wpłaty z tytułu zwrotu kosztów sądowych, wpłata od komornika sądowego oraz wpłaty z NZOZ. Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W sprzeciwie strona polemizowała z orzeczeniem referendarza zarzucając błędną ocenę skutków ogłoszenia wobec spółki upadłości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej w skrócie: p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Rozpatrując ponownie wniosek strony o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych podkreślić należy, że strona skorzystała już z możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, a Sąd prawomocnym postanowieniem z dnia 23 września 2013 r. odmówił jej przyznania tego prawa. W takiej sytuacji ponowny (drugi) wniosek strony należało uznać za wniosek o zmianę wymienionego postanowienia Sądu. W art. 165 p.p.s.a. wskazano, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zaznaczenia jednak wymaga, że odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpatrywaniu kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest możliwa wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności dotyczących tej sytuacji. Przy czym okoliczności te muszą być rzetelnie udokumentowane. Na podstawie złożonych oświadczeń i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, Sąd stwierdza, że nie zachodzą przesłanki do zmiany prawomocnego rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. Skarżąca nie wykazała bowiem, by jej sytuacja materialna uległa pogorszeniu w stopniu uzasadniającym przyznanie jej wnioskowanego prawa pomocy. Wyjaśnić w tej materii należy, mając na uwadze okoliczności wskazane we wcześniejszym wniosku o zwolnienie od kosztów, że ze złożonych dokumentów wynika dodatkowo fakt ogłoszenia wobec spółki upadłości układowej. Ponadto zmniejszyła się kwota zabezpieczenia na rachunkach bankowych spółki z 8.734.119,33 zł do 6.626.868,86 zł. W tak przedstawionych okolicznościach faktycznych Sąd zwraca uwagę, że orzeczenie upadłości układowej nie stanowi o braku możliwości ponoszenia przez skarżącą jakichkolwiek kosztów. Zaznaczenia bowiem wymaga, że ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu powoduje, że spółka może dalej prowadzić działalność gospodarczą, gdyż nie została ona pozbawiona możliwości zarządzania swoim majątkiem. Sądowi również wiadomym jest, że w postępowaniu upadłościowym spółka zaprezentowała propozycje układowe, które zakładają spłatę zobowiązań z dochodów pochodzących z prowadzonej działalności, która to działalność powinna umożliwić również pokrywanie bieżących kosztów funkcjonowania przedsiębiorstwa (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 2127/13, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ulega wątpliwości, że do takich kosztów zaliczyć należy stosowne koszty w zainicjowanych przez nią postępowań sądowych. W odniesieniu zaś do kwoty zabezpieczonej na rachunkach bankowych (kwota ta jest mniejsza od tej wskazanej w pierwotnym wniosku), Sąd stwierdza za Sądem kasacyjnym, który orzekał w przedmiocie zażalenia na wydane w sprawie postanowienie z dnia 23 września 2013 r., że fakt zabezpieczenia rachunku bankowego (z uwagi na charakter prawny tego środka) nie jest tożsamy z niemożliwością korzystania przez zobowiązanego z rachunku bankowego, gdyż tego typu blokada do oznaczonej wysokości na rachunku nie oznacza niemożności korzystania z rachunku przez spółkę. Powyższe wskazuje zatem, w ocenie Sądu, na brak wykazania przez stronę, że jej obecna sytuacja majątkowa w stosunku do tej, jaka stanowiła podstawę postanowienia o odmowie jej przyznania, uległa pogorszeniu. Przeciwnie, ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, że spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą relatywnie znacznych rozmiarów (deklaracje VAT-7). W konsekwencji, brak jest podstaw do uznania w warunkach art. 165 p.p.s.a., że skarżąca spełniła przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 165 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.