I SA/Wr 953/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kamila Paszowska - Wojnar po rozpoznaniu w dniu 3 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z/s w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 16 maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier postanawia: zwrócić się do Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego o ustanowienie kuratora dla A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. W dniu 22 czerwca 2016 r. (data nadania w placówce pocztowej) A. Sp. z o.o. (nr KRS [...] , siedziba ul. [...] W.) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia z dnia 16 maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier. W toku postępowania ujawnił się brak w organach skarżącej spółki. Z informacji wynikającej z wypisu aktu zgonu wynika, że prezes zarządu oraz jedyny członek zarządu – J.R. zmarł w dniu 3 sierpnia 2016 r. Z uwagi na brak organu spółki Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 20 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 953/16 zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne. Zgodnie z treścią art. 31 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. W przypadkach, w których ustanowienie przedstawiciela ustawowego powinno nastąpić z urzędu, sąd zwraca się do właściwego sądu opiekuńczego. Z uwagi na brak obecnie zarządu skarżącej spółki, Sąd nie może jej wezwać do uzupełnienia tego braku. Jest zatem zobligowany do postępowania w trybie określonym w zdaniu drugim art. 31 § 1 p.p.s.a. W myśl art. 42 § 1 pierwsze ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1025 z późn. zm., dalej: k.c.), jeżeli osoba prawna nie może być reprezentowana lub prowadzić swoich spraw ze względu na brak organu albo brak w składzie organu uprawnionego do jej reprezentowania, sąd ustanawia dla niej kuratora. Kurator podlega nadzorowi sądu, który go ustanowił. Zgodnie z art. 42 § 2 k.c. do czasu powołania albo uzupełnienia składu organu, o którym mowa w § 1, albo ustanowienia likwidatora kurator reprezentuje osobę prawną oraz prowadzi jej sprawy w granicach określonych w zaświadczeniu sądu. Kurator niezwłocznie podejmuje czynności zmierzające do powołania albo uzupełnienia składu organu osoby prawnej uprawnionego do jej reprezentowania, a w razie potrzeby do jej likwidacji ( art. 42 § 3 k.c.). Przepis art. 31 § 1 p.p.s.a. stanowi odzwierciedlenie regulacji zawartych w art. 70 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 160 ze zm., dalej: k.p.c.). Tryb postępowania, w ramach którego następuje ustanowienie kuratora dla osoby prawnej unormowany został w przepisie art. 603 k.p.c. W myśl art. 603 § 1 k.p.c. w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 37 ustawy z dnia 17 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 7, poz. 45, : ustawa nowelizująca), kuratora dla osoby prawnej ustanawia sąd rejestrowy, w którego okręgu osoba ta ma lub miała ostatnią siedzibę. Sąd może wszcząć postępowanie z urzędu, gdy jest to uzasadnione ważnym interesem społecznym lub bezpieczeństwem obrotu i brak jest możliwości powołania organu uprawnionego do reprezentacji osoby prawnej (art. 603 § 2 k.p.c.). Przed wejściem w życie ustawy nowelizującej art. 603 k.p.c. stanowił, że kuratora dla osoby prawnej ustanawia sąd opiekuńczy, w którego okręgu osoba ta ma lub miała ostatnią siedzibę. Brzmienie tego przepisu było wówczas zharmonizowane z brzmieniem art. 70 § 1 k.p.c., w którym jest mowa o zwróceniu się o ustanowienie przedstawiciela ustawowego do sądu opiekuńczego, a którego odzwierciedleniem w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest wskazany wyżej art. 31 § 1 p.p.s.a. Po nowelizacji art. 603 k.p.c. brak jest już takiej harmonii, niemniej - jak przyjęto w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2015 r., w sprawie o sygn. akt III CSK 15/15 (publ. Lex nr 1962526) - dyrektywy systemowe i funkcjonalne przemawiają za przyjęciem, że w odniesieniu do osób prawnych użyte w art. 70 § 1 k.p.c. pojęcie sądu opiekuńczego obejmuje także sąd rejestrowy. Zatem dla osób prawnych sądem opiekuńczym - w rozumieniu art. 70 § 1 k.p.c. - jest sąd rejestrowy. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 42 § 1 k.c. w związku z art. 603 § 1 k.p.c. oraz art. 31 § 1 p.p.s.a., postanowił zwrócić się do Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego o ustanowienie dla skarżącej spółki kuratora w celu podjęcia przez niego starań w zakresie powołania jej zarządu, ewentualnie jej likwidacji.