I SA/Wr 957/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał 2008 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że wniósł dziewięć skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej we W. Łączna kwota wpisów od skarg w związku z tym wynosi 4.500 zł. Wskazał, że wprawdzie składał już w sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy, który został przez Sąd załatwiony odmownie, jednakże nastąpiła istotna zmiana okoliczności uzasadniających jego żądanie. Mianowicie wnioskodawca utracił możliwość swobodnego dysponowania mieszkaniem własnościowym, gdyż na podstawie żądania banku zostało obciążone hipoteką na kwotę 214.288,95 zł. W załączeniu przedłożono kopię zawiadomienia o dokonanym wpisie hipoteki, z którego wynika, że podstawą wpisu był wniosek złożony w listopadzie 2010 r., celem zabezpieczenia kredytu zaciągniętego przez wnioskodawcę. Na urzędowym formularzu wniosku skarżący podał, że w 2010 r. uzyskał dochód w wysokości 20.000 zł. Jego żona jest zatrudniona na umowę o pracę i zarabia około 3.000 zł brutto. Miesięczne wydatki małżonków obejmują: raty kredytów bankowych 2.000 zł, czynsz i media około 900 zł oraz na lekarstwa (skarżący choruje na cukrzycę) około 500 zł. W gospodarstwie domowym pozostaje z żoną, z którą posiada własnościowe mieszkanie o powierzchni 56 m2 oraz samochód Skoda, rocznik 1999. Poza tym nie dysponują żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Dochody uzyskują z tytułu umowy o pracę oraz umów zlecania 3.500 zł brutto i z działalności gospodarczej (biuro rachunkowe) około 2.000 zł brutto. Jako fakty znane z urzędu podać należy, że w konsekwencji rozpoznania poprzedniego wniosku Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych postanowieniem z dnia 8 listopada 2010 r. Zażalenie na to postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z 25 stycznia 2011 r., sygn. I FZ 455/10. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca powyższego nie wykazał. Przede wszystkim wskazać należy, że okoliczność, która miała świadczyć o pogorszeniu sytuacji materialnej, w rzeczywistości przemawia za tym, że skarżący miał możliwość pozyskania środków na pokrycie kosztów sądowych. Z treści przedłożonego zawiadomienia o dokonaniu wpisu hipoteki wynika, że ubiegał się o kredyt hipoteczny w czasie, gdy przed tutejszym Sądem rozpoznawany był wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Wynika stąd, że jego możliwości płatnicze były wystarczające, aby opłacić wpisy od skarg w łącznej wysokości 4.500 zł. Pamiętać należy, że bank przed udzieleniem kredytu, dokonuje stosownych ustaleń, aby ocenić zdolność kredytową ubiegającego się o jego udzielenie, która ma przede wszystkim polegać na możliwości comiesięcznej spłaty określonych rat. Wpis od skargi w tej oraz w pozostałych sprawach miał zostać uiszczony jednorazowo. Nie można też mówić o pogorszeniu sytuacji materialnej wnioskodawcy w oparciu o oświadczenia złożone na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący bowiem płaci niższą o 500 zł ratę kredytową i zdeklarował wyższe miesięczne dochody obojga małżonków. Poza tym zwrócić trzeba uwagę na treść art. 255 p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte na urzędowym formularzu wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W istocie na podstawie tego przepisu to Sąd winien wezwać do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty i oświadczenia, które usunęłyby wszelkie wątpliwości co do możliwości płatniczych wnioskodawcy. Niemniej zauważyć należy, że w niniejszej sprawie skarżący był już wezwany i nie zastosował się w pełni do żądania wezwania, na co zwracano mu uwagę począwszy od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 4 października 2010 r. po powołane wyżej orzeczenie NSA, w którym Sąd II instancji podkreślił, że "skarżący nie uczynił zadość wezwaniu, gdyż nie nadesłał wszystkich informacji w zakresie posiadanych przez niego i małżonkę rachunków bankowych". Dodał, że nie uczynił tego też na etapie zażalenia. Mimo uzasadnienia odmowy przyznania prawa pomocy skarżący nadal nie dostosował się do wezwania. Nie jest natomiast obowiązkiem Sądu/ Referendarza sądowego wzywanie na podstawie art. 255 p.p.s.a. przy każdym kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy, zwłaszcza, gdy wnioski te są składane w krótkim odstępie czasu, a wnioskodawcy jest już wiadome, jakie dokumenty i oświadczenia należy przedłożyć. Tym samym stwierdzić należało, że skarżący nadal nie wykazał podstaw do przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie i dlatego na podstawie art. art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 i 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.