I SA/Wr 959/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [---] nr [---] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że obecnie jego sytuacja jest zła na skutek działań organów państwowych, w tym również sądowych. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, posiada mieszkanie komunalne o powierzchni 69 m2 bez toalety, osobiście remontowane oraz lokal nieużytkowany (około 268 m2), będący w połowie własnością wnioskodawcy. Poza tym skarżący nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Wskazał, że źródłem dochodu jest działalność gospodarcza, z której uzyskuje przychód w wysokości 1.000 zł miesięcznie, natomiast dochód nie występuje. Dodał, że od kilku lat, to jest od 2004 r. na kilkadziesiąt wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych, przy takiej samej sytuacji materialnej, otrzymał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego tylko dwa lub trzy razy. Na wezwanie Sądu do przedłożenia dodatkowych dokumentów dotyczących stanu majątkowego i finansowego wnioskodawca nadesłał pismo za pomocą faksu, w którym wskazał, że aktualnie jego sytuacja nie pozwala na wykonanie powyższego wezwania. W ocenie skarżącego, nałożony obowiązek przedłożenia określonych dokumentów i oświadczeń przekracza wartość wpisu sądowego w wysokości 100 lub 200 zł. Wskazał, że może przedłożyć, jednak w terminie późniejszym, zeznanie podatkowe za 2007 r., które jednak i tak fałszuje stan faktyczny, bowiem przychody pochodziły z kredytów, a dochody nie uwzględniały wszystkich kosztów uzyskania przychodów. Na chwilę obecną nie może też przedłożyć księgi przychodów, gdyż jest na etapie odtwarzania z uwagi na kradzież dwóch segregatorów w 2000 r. Stwierdził, że przedstawienie szczegółowego, określonego kwotowo zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków oraz przedłożenie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych wymaga około ośmiu roboczogodzin pracy, co przekracza jego możliwości oraz wartość wpisu. Wnioskodawca oświadczył, ze nie posiada żadnych środków transportu i nie korzysta z Pomocy Społecznej. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy zwrócić uwagę, że z przytoczonej regulacji wynika, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających jego żądanie. Wykazanie nie polega natomiast jedynie na uprawdopodobnieniu, ale w miarę możliwości również udowodnieniu swoich oświadczeń. Przede wszystkim wnioskodawca winien na urzędowym formularzu wniosku – zgodnie z pouczeniami na nim zawartych – wskazać fakty, z których wynika, że wniosek jest zasadny oraz udzielić wymaganych informacji o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. W przypadku, gdy te dane okażą się niewystarczające lub budzą wątpliwości, sąd wzywa do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń na podstawie art. 255 p.p.s.a. Niezastosowanie się do takiego wezwania skutkuje pozostawieniem sądu w wątpliwości co do możliwości płatniczych wnioskodawcy i uniemożliwia ich realną ocenę. Skarżący ograniczył się w oświadczeniach złożonych na urzędowym formularzu wniosku jedynie do wskazania swojego majątku i przychodu uzyskiwanego z prowadzonej działalności gospodarczej. Jednakże nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających brak zasobów pieniężnych, czy wysokość powyższych przychodów. Należy uznać w tym zakresie za nieuzasadnione wyjaśnienie, że księgi przychodów są na etapie odtworzenia ze względu na ich kradzież, gdyż miała ona miejsce w 2000 r. W wezwaniu natomiast wskazano, że należy przedłożyć kopie z księgi przychodów i rozchodów za ostatnie trzy miesiące 2008 r. Nie jest też zrozumiałe wyjaśnienie, że sporządzenie zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków ze wskazaniem źródła ich finansowania oraz przedłożenie wyciągów z posiadanych rachunków bankowych wymaga ośmiu godzin pracy. Każdy bowiem ponosi wydatki związane z własnym utrzymaniem, opłaty za mieszkanie, media itp. Wobec tego dokonanie zestawienia tych wydatków nie powinno przysparzać trudności, zwłaszcza osobie, która twierdzi, że jej sytuacja materialna jest zła. Co do wyciągów z rachunków bankowych, zauważyć należy, że posiadacz rachunku jest uprawniony do otrzymywania bezpłatnie takich wyciągów za okresy miesięczne, w związku z tym ich przedłożenie celem wykonania obowiązku nałożonego wezwaniem Referendarza sądowego nie wymaga ani poświęcenia nadmiernie czasu, ani nie pociąga za sobą kosztów. Wprawdzie skarżący sugerował, że może przedłożyć w terminie późniejszym zeznanie podatkowe za 2007 r., jednakże ostatecznie nie wniósł o przedłużenie terminu na wykonanie obowiązku nałożonego wezwaniem z dnia 10 stycznia 2009 r. W konsekwencji nie było możliwości dokonania oceny rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawcy, co uzasadniało odmowę przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.