I SA/Wr 962/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik - Ogińska po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 2005 r. postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie przewyższającej 100,00 (słownie: sto) złotych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W sprawie, skarżący P. C. (dalej: skarżący) wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że od 1 sierpnia 2011 r. pozostaje bez pracy – umowa o pracę wygasła bowiem z końcem lipca. Obecnie aktywnie poszukuje pracy. Nie jest zarejestrowany jako bezrobotny, gdyż uważa, że w niedługim czasie podejmie pracę. W tym momencie jednak nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, bowiem dochody jego rodziny umożliwiają pokrycie tylko bieżących wydatków. Wnioskodawca nie ma oszczędności i utrzymuje rodzinę z zaciągniętego kredytu. Dodał, że decyzje, które stały się przedmiotem skarg do tutejszego Sądu, skutkowały zajęciem rachunku bankowego, a tym samym problemy z podjęciem ostatnich pensji. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwuletnim synem. Nie posiada wraz z żoną nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Dochody uzyskuje tylko żona wnioskodawcy z tytułu umowy o pracę w wysokości 3.600 zł brutto. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego, skarżący przedłożył: zeznania podatkowe małżonków za 2010 r., aneks do umowy o pracę żony skarżącego z kwotą wynagrodzenia (3.600 zł brutto od września 2011 r.), historie rachunków bankowych małżonków, umowę małżeńską o rozdzielności majątkowej oraz zestawienie miesięcznie ponoszonych wydatków. Powyższe dokumenty potwierdzają informacje zawarte na urzędowym formularzu, a ponadto wynika z nich, że wnioskodawca w 2010 r. uzyskał przychód ze stosunku pracy w wysokości 61.581,45 zł, przychód jego żony wyniósł natomiast 43.813,68 zł. Miesięczne wydatki rodziny wnioskodawcy wynoszą około 4.000 zł, w tym na przedszkole około 800 zł, środki higieny i lekarstwa około 350-500 zł, odzież łącznie około 400-700 zł, żywność 1.000-1.500 zł, telefon i Internet około 200 zł, raty kredytu i pożyczki 450-500 zł, na dojazdy do pracy i przedszkola 200 zł. Skarżący wskazał, że dotychczas źródłem finansowania powyższych wydatków były pensje małżonków, aktualnie wynagrodzenie żony, pożyczka z jej firmy oraz pomoc rodziców. Postanowieniem z dnia 17 października 2011 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w kwocie przewyższającej 1.000 zł. W sprzeciwie od powyższego orzeczenia, skarżący wnosząc o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, oznajmił, iż wydatki jego gospodarstwa domowego, związane w szczególności z wydatkami na lekarstwa nie są wygórowane, albowiem zdarzają się sytuacje nieprzewidziane, tj. choroby, wypadki, które te koszty uzasadniają. Podał, że jego żona po złożeniu wniosku o przyznanie prawa pomocy uległa wypadkowi, a koszty lekarstw z tego tytułu wyniosły około 700 zł. Ponadto, skarżący wskazał, iż ograniczył wydatki na odzież. Oznajmił, że posiadany przez małżonkę rachunek brokerski, na którym dokonano transakcji na kwotę 167,25 zł , nie wiąże się z posiadaniem papierów wartościowych, na dowód czego przedkłada wraz ze sprzeciwem historię z tego rachunku od 2010 r.. Na koniec stwierdził, iż nie spodziewał się tak wysokiego wpisu sądowego. Był bowiem przekonany, iż należny jest wpis stały, co do którego poczynił rezerwy. Z przedłożonej historii z rachunku brokerskiego za okres od dnia 19.05.2010 r. do dnia 17.11.2011 r. wynika, iż widnieje na nim jedna transakcja na kwotę 167,25 zł z dnia 22.07.2011 r.. Z urzędu wskazać należy, że skarżący jest stroną postępowania w dwóch sprawach toczących się przed tut. Sądem o sygn. akt I SA/Wr 962/11 i I SA/Wr 963/1, w których należny wpis sądowy wynosi odpowiednio - 2.293 zł i 3.125 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Należy zauważyć, że regulacja zawarta w art. 246 § 1 pkt 2 stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim tym, którzy nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem utrzymania własnej rodziny. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Tak więc, to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Wnioskodawca winien więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie przez niego środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. W świetle przytoczonej regulacji oraz powyższych uwag i po ocenie przedstawionego przez skarżącego materiału dowodowego, Sąd uznał, iż uzasadnione jest przychylenie się do wniosku skarżącego jedynie w części obejmującej zwolnienie od poniesienia wpisu sądowego od skargi w kwocie przewyższającej 100 zł. W ocenie Sądu skarżący wykazał bowiem, że nie jest w stanie uiścić pełnego wpisu od skargi, który został wyznaczony w sprawie na kwotę 2.293 zł. Zauważyć trzeba, że obecnie jedynym źródłem dochodu gospodarstwa domowego, które skarżący prowadzi wraz z żoną i dwuletnim dzieckiem, jest wynagrodzenie żony skarżącego, wynoszące 3.600 zł brutto, które przeznaczone jest na pokrycie bieżących wydatków. Jednakże podkreślenia wymaga, iż skarżący do końca lipca 2011 r. również pobierał wynagrodzenie ze stosunku pracy (5.000 zł brutto), z którego mógł poczynić oszczędności na pokrycie chociaż części ewentualnych przyszłych kosztów sądowych. Na okoliczność tę skarżący zresztą wskazał, przyznając, iż poczynił rezerwy na pokrycie kosztów z tytułu wpisu stałego. Mając zatem na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż partycypowanie w kosztach sądowych w kwocie 100 zł z tytułu częściowego wpisu sądowego od skargi, nie spowoduje uszczerbku koniecznego utrzymania skarżącego i jego rodziny. Na obecnym etapie postępowania nie zwolniono skarżącego od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, ponieważ skarżący jak podał, zamierza podjąć pracę. Jeżeli jednak, nie będzie dysponował odpowiednimi środkami na ich opłacenie, to będzie mógł ponownie zwrócić się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji postanowienia.