I SA/Wr 964/02
WyrokWSA we Wrocławiu2004-06-30
Skład orzekający: Barbara Adamiak, Jerzy Strzebińczyk, Bogumiła Kalinowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest umorzenie samych odsetek za zwłokę od należności celnych, bez jednoczesnego umorzenia należności głównej?Ratio decidendi
Umorzenie samych odsetek za zwłokę od należności celnych nie jest możliwe, ponieważ odsetki te nie stanowią samoistnej należności, lecz są ściśle związane z należnością główną. Umorzenie odsetek następuje automatycznie jedynie w przypadku umorzenia należności celnych.Stan faktyczny
Skarżący S.R. domagał się umorzenia odsetek za zwłokę od należności celnych. Organ celny pierwszej instancji odmówił umorzenia, wskazując, że przepisy nie przewidują możliwości umorzenia samych odsetek bez umorzenia należności głównej. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących biegu odsetek w okresie wstrzymania wykonania decyzji przez NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak (sprawozdawca), Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk, Asesor WSA Bogumiła Kalinowska, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi S.R. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek za zwłokę od należności celnych wymierzonych decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w L. z [...] Nr [...] oddala skargę.
Dyrektor Urzędu Celnego we W. decyzją z [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacji podatkowy (Dz. U. z 1997r. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) w związku z art. 262, art. 246 § 1 i art. 248 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz. U. z 1997r. Nr 23, poz. 117 z późn. zm.) oraz § 3 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997r. w sprawie określania wypadków, w których należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umorzenia (Dz. U. Nr 158, poz. 1050 ze zm.), odmówił umorzenia odsetek za zwłokę od należności celnych wymierzonych w decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w L. z [...] nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, że decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego w L. wymierzył S.R. i M. S. należności celne za towar w postaci samochodu osobowego marki BMW w wysokości [...]. Przedmiotowa decyzja została utrzymana w mocy przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia [...] nr [...]. Na decyzję Prezesa GUC strona wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wobec braku zapłaty Urząd upomnieniem z dnia [...] nr [...] wezwał S. R. do uiszczenia przedmiotowych należności w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia z pouczeniem, iż niezapłacenie we wskazanym terminie należnej kwoty skutkować będzie wszczęciem postępowania egzekucyjnego w celu jej przymusowego ściągnięcia.
W dniu [...] wszczęto w stosunku do S. R. postępowanie egzekucyjne za pośrednictwem Urzędu Skarbowego w G. W związku z powziętą przez Urząd Celny informacją o wstrzymaniu wykonania wyżej wskazanej decyzji Prezesa GUC z mocy prawa na podstawie art.40 ust.2 ustawy z dnia 11.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368), prowadzone postępowanie egzekucyjne zostało umorzone.
Wyrokiem z dnia 28.02.2001r. Sygn. akt I SA/Wr 2122/98 Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy we W. oddalił skargę S.R. na decyzję Prezesa GUC.
W związku z powyższym upomnieniem z dnia [...] nr [...] Urząd ponownie przypomniał stronie o obowiązku zapłaty należności celnych wraz z odsetkami. Ponieważ należności nie zostały uregulowane, w dniu [...] w stosunku do zobowiązanego zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne za pośrednictwem Urzędu Skarbowego w G.
Wnioskiem z dnia [...] S. R. zwrócił się z prośbą o zaniechanie naliczania odsetek za okres od dnia [...] do dnia wydania wyroku przez NSA oraz o umorzenie za pozostały okres odsetek za zwłokę od należności celnych wymierzonych w decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w L. z dnia [...] nr [...]. Pismem z dnia [...] nr [...] przedstawiono stronie obowiązujący stan prawny. Wnioskiem z dnia [...] pełnomocnik. S. R. ponownie zwrócił się m.in. "o określenie zakresu czasowego naliczania odsetek za zwłokę w płatności zobowiązań wynikłych z decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w L.".
Podobnie jak pod rządami ustawy z dnia 28.12.1989r. Prawo celne (Dz. U. z 1994r. Nr 71, poz.312 z późn. zm.) tak i w obecnym stanie prawnym (Kodeks celny - Dz. U. z 1997r. Nr 23, poz. 117 z późn. zm.) od kwot należności wynikających z długu celnego nie uiszczonych w terminie pobiera się odsetki według zasad i w wysokości określonej w odrębnych przepisach dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od należności podatkowych.
Zasady odnoszące się do pobierania odsetek określone są w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926). Przepis art. 54 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że odsetek za zwłokę nie nalicza się:
1) jeżeli w postępowaniu zabezpieczającym organ podatkowy, przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego lub przed upływem terminu płatności podatku, dokonał zajęcia środków pieniężnych, rzeczy lub praw majątkowych, a następnie, po upływie terminu płatności podatku, środki pieniężne, w tym kwoty uzyskane ze sprzedaży rzeczy lub praw, zostały zaliczone na poczet zaległości podatkowych,
2) za okres od dnia następnego po upływie terminu do przekazania odwołania organowi odwoławczemu do dnia otrzymania odwołania przez ten organ,
3) za okres od następnego dnia po upływie terminu do rozpatrzenia odwołania do dnia doręczenia stronie decyzji organu odwoławczego,
4) w przypadku zawieszenia postępowania z urzędu - od dnia wystąpienia przesłanek powodujących zawieszenie postępowania do dnia doręczenia postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania.
Wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 40 ust. 1 i ust.2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym nie przerywa biegu odsetek za zwłokę.
Ponadto odsetki za zwłokę nie stanowią samoistnej należności. Zgodnie z art. 55 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926) odsetki za zwłokę wpłacane są bez wezwania organu podatkowego. Jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę zalicza się proporcjonalnie na poczet zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę.
Przepisy art. 246 § 1 i art. 248 § 1 ustawy Kodeks celny przewidują możliwość umorzenia należności celnych, a ponadto w wykonaniu delegacji wynikającej z art. 252 § 1 Kodeksu celnego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997r. w sprawie określenia wypadków, w których należności celne przywozowe są zwracane lub umarzane, oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu i umorzenia (Dz. U. Nr 158, poz. 1050 ze zmian.) w § 1 i § 1a wskazane zostały wypadki, w których należności celne są umarzane.
Zgodnie z art. 246 § 1 oraz art. 248 § 1 Kodeksu celnego umorzenie należności celnych następuje w sytuacji, gdy :
- w chwili zarejestrowania kwota należności nie wynikała z obowiązujących przepisów lub gdy kwota ta została zarejestrowana niezgodnie z art. 229 § 3 Kodeksu celnego,
- zarejestrowana kwota cła dotyczy towarów objętych procedurą celną i nie przyjętych przez osobę wprowadzającą, ze względu na to, iż w chwili, o której mowa w art. 69, towary były wadliwe lub niezgodne z warunkami kontraktu, w wyniku którego dokonano przywozu tych towarów.
W szczególności, zgodnie z § 1 lit. a w/wym. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.12.1997r., należności celne mogą zostać umorzone w całości lub w części :
- w wypadku zawarcia układu z dłużnikiem w postępowaniu układowym, w granicach przewidzianych w układzie,
- jeżeli nie ściągnięto ich w toku zakończonego postępowania likwidacyjnego.
W myśl przepisu § 3 ust. 4 wyżej wskazanego rozporządzenia umorzenie należności celnych powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w takiej części, w jakiej zostały umorzone należności celne. Zatem umorzenie samych odsetek za zwłokę nie jest możliwe.
W przedmiotowej sprawie nie zaistniały wymienione powyżej przesłanki, w których organ celny może umorzyć należności celne i należne odsetki. Wyżej wymienione przepisy nie przewidują możliwości umorzenia samych odsetek za zwłokę, a także należności celnych ze względu na trudną sytuację materialną dłużnika. W związku z tym nie jest możliwe przychylenie się do wniosku i należało wydać decyzję odmowną.
S.R. wniósł od decyzji odwołanie, w którym żądał zmiany decyzji przez stwierdzenie, że za okres od [...] do [...]. nie nalicza się odsetek za zwłokę od należności wymienionych w decyzji Dyrektora b. Urzędu Celnego w L. z dnia [...] Nr [...].
Zarzucił naruszenie art. 40 ust. 2 ustawy z 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.). Wywodził, że postanowieniem z [...]. Naczelny Sąd Administracyjny wstrzymał wykonanie decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł Nr [...], a następnie wydał wyrok. Między tymi datami nie biegną odsetki. Sprawa nie naliczania odsetek za ten okres nie została rozstrzygnięta.
Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, z późn. zm.), w związku z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802), § 3 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1997r. w sprawie określenia wypadków, w których należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane, oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu lub umorzenia (Dz. U. Nr 158, poz. 1050, z 1999r. Nr 36, poz. 342), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu celnego. W uzasadnieniu wywodził, że wnioskiem z dnia [...] S.R. zwrócił się do Dyrektora Urzędu Celnego we W., w sprawie zaniechania naliczania odsetek za zwłokę w płatności należności Skarbu Państwa za okres od dnia [...], tj. od daty wydania przez NSA postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Celnego we W. nr [...] z dnia [...] do dnia [...] tj. wydania wyroku w tej sprawie oraz umorzenia odsetek za pozostały okres.
Zgodnie z art. 297 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny (Dz. U. z 2001r. Nr 75, poz. 802), z dniem jej wejścia w życie, tj. z dniem 1 stycznia 1998r, utraciła moc ustawa z dnia 28.12.1989r. - Prawo celne (Dz. U. z 1994r, Nr 71, poz. 312, z późn. zm.), co oznacza, iż poza wyjątkami wskazanymi w przepisach przejściowych (Tytuł XI ww. ustawy - Kodeks celny) ustała możliwość stosowania jej przepisów.
W myśl przepisu art. 289 ustawy - Kodeks celny, jedynie postępowania wszczęte i nie zakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych, tzn. ww. ustawy - Prawo celne, z wyjątkiem postępowań dotyczących wydawania koncesji na prowadzenie agencji celnych i pozwoleń na prowadzenie składów celnych. Z akt sprawy wynika, iż strona wnioskiem z dnia [...] wystąpiła do Urzędu Celnego we W. m.in. w sprawie umorzenia odsetek, od należności celnych ustalonych na podstawie przepisów obowiązującej do dnia 31.12.1997r. ustawy z dnia 28.12.1989r. - Prawo celne.
Jak już wyżej wskazano wszelkie wnioski złożone po dniu wejścia w życie Kodeksu celnego, a dotyczące należności celnych wymierzonych na podstawie przepisów ustawy - Prawo celne, np. o umorzenie należności celnych, wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, o odroczenie terminu płatności lub rozłożenie należności celnych na raty, nie mogą być rozpatrywane w oparciu
o przepisy ustawy - Prawo celne. Oznacza to, że złożony pod rządami ustawy - Kodeks cenny wniosek w w/w sprawach, mimo, iż dotyczy należności celnych wymierzonych na podstawie przepisów ustawy - Prawo celne, może być rozpatrywany jedynie przy zastosowaniu przepisów ustawy - Kodeks celny. Zważyć bowiem należy, iż w sprawie kwestię płatności należności celnych regulował przepis art. 77 ust. 1 pkt 1 obowiązującej do dnia 31.12.1997r. ustawy z dnia 28.12.1989r - Prawo celne (Dz. U. z 1994r, poz. 312, z późn. zm.), zobowiązując podmiot dokonujący obrotu towarowego za granicą do wykonania decyzji o wymiarze należności celnych przez ich uiszczenie w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja o ich wymiarze stała się ostateczna. Jest to przepis obligatoryjny, wymagający bezwarunkowego wykonania. Zgodnie z art. 81 ust. 1 w/w ustawy - Prawo celne od należności celnych nie uiszczonych w terminie pobiera się odsetki za zwłokę według zasad i w wysokości określonych w odrębnych przepisach w sprawie pobierania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych.
Wniosek w sprawie umorzenia odsetek S. R. złożył w czasie obowiązywania Kodeksu celnego, zatem w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] zastosowanie mają przepisy tego Kodeksu.
Odnosząc się do żądania strony zawartego w w/w wniosku stwierdzić należy, że tylko wtedy możliwe byłoby uwzględnienie jej wniosku o umorzenie odsetek, gdyby istniał w mającym zastosowanie przy rozpoznaniu sprawy stanie prawnym przepis prawa materialnego, pozwalający na takie samodzielne rozstrzygnięcie.
Podobnie jak pod rządami ustawy - Prawo celne, tak i obecnie odsetki za zwłokę od należności celnych nie stanowią samoistnej należności.
W myśl art. 55 § 1 oraz § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa, mającym w myśl art. 242 § 2 Kodeksu celnego zastosowanie dla poboru odsetek od należności celnych, odsetki za zwłokę wpłacane są bez wezwania organu celnego. Jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty pozostaje kwota zaległości do kwoty odsetek za zwłokę.
Przepisy art. 246 § 1 i art. 248 § 1 ustawy - Kodeks celny przewidują możliwość umorzenia należności celnych, a ponadto w wykonaniu delegacji wynikającej z art. 252 § 1 Kodeksu celnego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19.12.1997r. w sprawie określenia wypadków, w których należności celne przywozowe lub wywozowe są zwracane lub umarzane, oraz trybu i warunków dokonywania zwrotu i umorzenia (Dz. U. Nr 158, poz. 1050; z 1999r. Nr 36, poz. 342) w § 1 i § 1a wskazane zostały pozostałe wypadki, w których należności celne są umarzane. W myśl przepisu § 3 ust 4 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19.12.1997r. umorzenie należności celnych powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w takiej części, w jakiej zostały umorzone należności celne.
Jak z powyższego wynika umorzenie należności celnych pociąga za sobą umorzenie odsetek za zwłokę. Ustawa - Kodeks celny oraz przepisy wykonawcze nie przewidują uprawnienia organu celnego do umarzania samych odsetek za zwłokę, jeżeli nie nastąpiło umorzenie należności celnych. Uiszczenie należności celnych nie może bowiem nastąpić w oderwaniu od spłaty należnych odsetek, gdyż w świetle cytowanego wyżej przepisu odsetki nie stanowią samoistnej kwoty zadłużenia, lecz zawsze współistnieją z należnością główną. Umorzenie odsetek jest natomiast możliwe i następuje automatycznie jedynie w przypadku umorzenia należności głównej, jaką stanowią należności celne.
Jak wyżej wykazano ustawa - Kodeks celny nie zawiera przepisów, które pozwalałyby na uwzględnienie żądania strony.
W związku z powyższym wniosek o umorzenie samych odsetek za zwłokę nie może zostać załatwiony pozytywnie.
Z treści wniosku z dnia [...] oraz pism skierowanych do organów celnych z dnia [...] oraz z dnia [...] wynika ponadto, iż strona i jej pełnomocnik kwestionują zasadność naliczenia przez Urząd Celny we W. odsetek za zwłokę za okres od dnia [...], tj. od daty wydania przez NSA postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Celnego we W. nr [...] z dnia [...] do dnia [...], tj. wydania wyroku w tej sprawie.
Należy wyjaśnić, że w postępowaniu odwoławczym od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego we W. nr [...] z dnia [...] odmawiającej umorzenia odsetek za zwłokę od należności celnych zasadność ich naliczenia oraz prawidłowość ich obliczenia nie były badane, bowiem przedmiotem postępowania w sprawie umorzenia odsetek jest wyłącznie ustalenie istnienia bądź nie możliwości umorzenia odsetek za zwłokę. Należy jednak dodać, że okoliczności podnoszone przez pełnomocnika strony dotyczące zasadności naliczania odsetek nie stanowią przesłanki uzasadniającej umorzenie odsetek za zwłokę.
W przypadku, gdy pełnomocnik neguje zasadność poboru lub obliczenie odsetek za zwłokę, Dyrektor Urzędu Celnego we W., nie uznając racji strony zobowiązany jest wydać postanowienie, spełniające wymogi art. 217 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997r. - Ordynacja podatkowa, z powołaniem się na art. 273 § 1 tej ustawy oraz w związku z art. 262 ustawy z dnia 9.01.1997r. Kodeks celny i na podstawie art. 242 § 2 Kodeksu celnego.
W postanowieniu tym winno zostać dokonane zaliczenie kwoty wpłaconej po terminie płatności na część zaległych należności celnych i odsetek od tej części zaległości, z jednoczesnym ustaleniem okresu zwłoki oraz określeniem ewentualnie pozostałej do uiszczenia części zaległości.
S. R. wniósł na decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, żądając uchylenia decyzji i zasadzenia kosztów postępowania (wpisu opłaty skarbowej - [...] i kosztów zastępstwa adwokackiego - [...]). Zarzucił obrazę art. 40 ust. 2 ustawy z 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz art. 207 § 1, art. 217 § 1 i 273 ustawy Ordynacja podatkowa. Wywodził, że
I. W sprawie I SA Wr 2122/98 Naczelny Sąd Administracyjny wstrzymał na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy o NSA wykonanie decyzji Dyrektora UC w L. Postanowienie Sądu było wydane [...].[...]. ten sam Sąd wydał w sprawie wyrok. Zdaniem skarżącego w okresie od postanowienia do wyroku odsetki za zwłokę należności skarbowych nie biegną. Wcześniej podobny pogląd wyraził m.in. NSA w sprawie SA Sz 194/98.
II. Mając na względzie treść art. 207 Ordynacji podatkowej rozstrzygnięcie w sprawie zawieszenia biegu odsetek od długu państwowego powinno być wydane w drodze decyzji a nie jak jest w uzasadnieniu - w drodze postanowienia. O tym, że spór co do odsetek powinien być rozpoznany decyzją wypowiedział się m.in. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 11.04.89 ( OSNC 1990/3/43 )
Strona skarżąca wywodziła, że mimo jej wniosku organ celny nie rozstrzygnął kwestii nie naliczenia odsetek za zwłokę za czas wstrzymania wykonania decyzji z mocy art. 40 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Organ wskazał odrębny tryb rozstrzygnięcia kwestii odsetek (art. 273 ustawy Ordynacja podatkowa). Zdaniem skarżącego sprawa powinna być rozstrzygnięta w drodze decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wywodził, że do postępowania w sprawach celnych - zgodnie z art. 252 ustawy Kodeks celny - stosuje się odpowiednio przepisy Działu IV ustawy z dnia 28.07.1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 165 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa każdy wniosek strony wszczyna postępowanie, które zgodnie z przepisami powoływanej wyżej ustawy kończy się poprzez wydanie decyzji lub też w inny przewidziany prawem sposób.
Organ celny - zgodnie z art.266 ustawy Kodeks celny - może połączyć toczące się przed nim oddzielne sprawy, w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli dotyczą tej samej osoby i są ze sobą w związku.
W takim przypadku organ celny wydaje postanowienie o połączeniu spraw.
Odnosząc powyższe regulacje do zaistniałego stanu faktycznego wskazać należy, iż strona złożyła w dniu [...] pismo, w którym zawarła dwa żądania:
- umorzenia należności,
- wstrzymania biegu odsetek za zwłokę w okresie wstrzymania wykonania decyzji.
Decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Urzędu Celnego we W. odmówił umorzenia odsetek za zwłokę od należności celnych wymierzonych decyzją Dyrektora Urzędu Celnego w L. Nie wydał natomiast rozstrzygnięcia w kwestii wyłączenia z okresu naliczania odsetek za zwłokę okresu wstrzymania wykonania decyzji z mocy art. 40 ust.2 ustawy o NSA. W uzasadnieniu swojej decyzji z dnia [...] poinformował jedynie stronę o treści przepisu art. 54 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, określającego zasady nie naliczania odsetek za zwłokę. Decyzją nr [...] z dnia [...] Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy powyższą decyzję wskazując jednocześnie , iż organ celny I instancji winien w przedmiocie wstrzymania biegu odsetek za zwłokę podjąć odrębne rozstrzygnięcie.
Kwestię wstrzymania biegu odsetek za zwłokę Dyrektor Urzędu Celnego we W. rozpatrzył wydając w trybie art. 273 ustawy Ordynacja podatkowa dnia [...] postanowienie, na które skarżący złożył zażalenie.
Tak więc podniesione przez skarżącego zarzuty, że organ w zaskarżonej decyzji nie orzekł w zakresie "wstrzymania biegu odsetek" są przedwczesne.
Na obecnym etapie przedmiotem sporu jest zasadność działań organu w zakresie odmowy umorzenia należności celnych. Ponieważ we wskazanym zakresie strona nie wnosi żadnych zarzutów zasadny jest wniosek o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując decyzję administracyjną sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Kontrolując decyzję administracyjna sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 powołanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), oznacza to że sąd może rozstrzygać tylko w zakresie jakim rozpoznano i rozstrzygnięto sprawę w zaskarżonej decyzji administracyjnej.
W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, zostało rozstrzygnięte wyłącznie żądanie strony umorzenia odsetek za zwłokę od należności celnych. W decyzji organu I instancji z [...] Nr [...], odmówiono umorzenia odsetek za zwłokę od należności celnych. W razie gdy organ I instancji nie rozpoznał w całości żądania strony zawartego w podaniu, stronie w tym zakresie nie służy prawo odwołania. Istotą bowiem prawa odwołania jest prawo do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie po raz pierwszy przez organ I instancji, a następnie w razie wniesienia przez tę stronę odwołania przez organ II instancji. Organ II instancji związany jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzja organu I instancji. Rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy nie rozstrzygniętej w decyzji organu I instancji jest naruszeniem rażącym zasady dwuinstancyjności (art. 127 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja Podatkowa Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.). W razie gdy organ I instancji nie rozpozna w całości żądania strony, stronie przysługuje prawo do wystąpienia do organu I instancji z żądaniem uzupełnienia co do rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 213 § 1 powołanej ustawy - Ordynacja podatkowa "strona może w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji żądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia (...)". Jeżeli strona uchybi ten termin może bronić się składając nowe podanie w sprawie. W razie bezczynności organu służą jej odpowiednie środki na drodze administracyjnej (art. 141 powołanej ustawy - Ordynacja podatkowa), a następnie skarga na bezczynność do wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 8 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W sprawie między stronami jest bezsporne, że sprawa wstrzymania terminu naliczenia odsetek za zwłokę nie była rozstrzygnięta w zaskarżonej decyzji. Sąd w zakresie nie rozstrzygniętym nie jest właściwy do sprawowania kontroli.
Obowiązująca w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji ustawa z 9 stycznia 1997r. Kodeks cywilny (tj. Dz. U. 2001, nr 75, poz. 802 ze zm.) odsyła do działu IV powołanej ustawy Ordynacja podatkowa. Do postępowania celnego odpowiednie zastosowanie miały przepisy regulujące postępowanie podatkowe. Dopuszczalność zastosowania przepisów materialnoprawnych powołanej ustawy Ordynacja podatkowa wymagało przepisu szczególnego w Kodeksie celnym. Kodeks celny regulował w Dziale IV zwrot i umorzenie należności celnych, nie odsyłając do powołanej ustawy Ordynacja podatkowa. Rozpoznając i rozstrzygając sprawę umorzenia odsetek za zwłokę organ zastosował prawidłowo przepisu Działu V Kodeksu celnego.
W tym stanie rzeczy, organy nie naruszyły prawa, które stanowiłoby podstawę uwzględnienia skargi. Z tego powodu, na podstawie art. 151 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło