I SA/Wr 967/08
PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-08-10
Skład orzekający: Sędzia WSA Katarzyna Radom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego), może skutecznie domagać się przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, powołując się na brak pouczenia o sposobie i terminie zaskarżenia orzeczenia?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego), nie może skutecznie domagać się przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, powołując się na brak pouczenia o sposobie i terminie zaskarżenia orzeczenia. Obowiązek udzielania wskazówek procesowych i pouczania o skutkach zaniedbań dotyczy stron występujących w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego. Brak wiedzy prawniczej, nawet po stronie profesjonalnego pełnomocnika, nie stanowi przeszkody uniemożliwiającej zachowanie terminu.Stan faktyczny
Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r. Organ argumentował, że nie został pouczony o sposobie i terminie zaskarżenia orzeczenia, co uniemożliwiło mu wniesienie skargi kasacyjnej w ustawowym terminie. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu.
W dniu 25 lutego 2009 r. w niniejszej sprawie odbyła się rozprawa, na którą stawił się pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. – radca prawny R. B., składając do akt sprawy dokument pełnomocnictwa, upoważniający do reprezentacji tego organu we wszystkich sprawach przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu.
Po zamknięciu rozprawy Sąd odroczył termin ogłoszenia orzeczenia wyznaczając dzień 11 marca 2009 r., a następnie o kolejne 7 dni, wskazując termin 18 marca 2009 r. Odpis ogłoszonego wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi organu w dniu 2 czerwca 2009 r.
Pismem nadanym w dniu 10 lipca 2009 r. radca prawny M. J. – zgodnie ze złożonym dokumentem pełnomocnik organu - wniosła skargę kasacyjną od wyroku wydanego w dniu 18 marca 2009 r. Wraz ze środkiem zaskarżenia przesłano wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu złożonego wniosku wskazano, iż wyrok nie został ogłoszony na posiedzeniu, na którym zamknięto rozprawo, lecz w dniu 18 marca 2009 r. Na posiedzeniu w czasie którego Sąd ogłosił wyrok nie było przedstawiciela organu administracji, a doręczając odpis orzeczenia Sąd nie pouczył o sposobie i terminie jego zaskarżenia. Jak argumentował organ, uniemożliwiło to wniesienie środka zaskarżenia z zachowaniem ustawowego terminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: upsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 87 § 1 upsa pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 upsa).
W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż merytoryczne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie, gdy wniosek ten zostanie złożony z zachowaniem terminu, o którym mowa w powołanym art. 87 § 1 upsa, tj. w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny. Dochowania tego terminu strona nie wykazała, jednakże Sąd przyjął, iż wniosek został złożony w terminie.
Przystępując do merytorycznego rozpoznania wniosku należy zauważyć, iż do reprezentowania w niniejszej sprawie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G., został wyznaczony profesjonalny pełnomocnik – radca prawny R. B. Zgodnie z treścią złożonego dokumentu pełnomocnictwa, umocowanie do reprezentowania organu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu ma charakter ogólny i nie zawiera ograniczenia tak w zakresie dokonywania czynności w sprawie, jak też ograniczenia czasowego. W sprawie nie zaistniały też przesłanki, o których mowa w art. 42 § 1 upsa, uprawniające do przyjęcia, że pełnomocnictwo zostało wypowiedziane. Z kolei konstatacja, iż strona jest reprezentowana w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika, zwalnia Sąd za sformułowanego w treści art. 6 upsa obowiązku udzielania niezbędnej pomocy prawnej. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu sąd administracyjny powinien udzielać stronom potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań jedynie w przypadku, gdy występują one w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego.
Oceny prawnej zaistniałej sytuacji o braku obowiązku Sądu informowania organu o sposobie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego wyroku, nie zmienia podnoszona przez stronę okoliczność, że orzeczenie nie zostało ogłoszone na posiedzeniu, na którym zamknięto rozprawę. W świetle okoliczności sprawy ani wydanie wyroku na rozprawie ani też na posiedzeniu, na które ogłoszenie wyroku zostało odroczone i nieobecność na nim przedstawiciela strony, nie mogło zaktualizować obowiązku poinformowania go o sposobie i terminie podjęcia czynności procesowych.
Należy zauważyć również, iż z uwagi na wydanie w sprawie wyroku uwzględniającego skargę, Sąd zobligowany był do sporządzenia uzasadnienia orzeczenia i doręczenia jego odpisu stronom. Stosownie do art. 177 § 1 upsa od tej też daty, tj. doręczenia odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, nie zaś od daty jego wydania, należy liczyć bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zatem strona nie może skutecznie argumentować swojego wniosku niewiedzą o dacie wydania orzeczenia, gdyż nie miała ona znaczenia dla biegu terminu do dokonania czynności.
Zgodnie z utrwalona linią orzeczniczą brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie, gdy strona lub jej pełnomocnik nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Brak odpowiedniej wiedzy prawniczej nie stanowi nadzwyczajnej przeszkody uniemożliwiającej zachowanie terminu do dokonania czynności (por. postanowienie z dnia 21 lutego 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, I SAB/Wa 78/2005). W szczególności nie może stanowić takiej przesłanki brak wiedzy prawniczej zachodzący po stronie profesjonalnego pełnomocnika strony – radcy prawnego.
Wobec powyższego Sąd uznał, iż okoliczności sprawy nie pozwalają na przyjęcie, iż niedokonanie czynności przez stronę w terminie nastąpiło bez jej winy. Przy czym, z uwagi na działalnie strony przez pełnomocnika, oceny zawinienia w uchybieniu terminowi dokonano przez pryzmat zachowania reprezentującego ją radcy prawnego, którego czynności i zaniechania wywierają skutki wobec strony.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 86 § 1 upsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło