I SA/Wr 97/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: S.WSA Andrzej Cisek Sędziowie: S. NSA Józef Kremis Asesor WSA Katarzyna Radom - sprawozdawca Protokolant: Paulina Biernat po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2004 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] o nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. działając na wniosek J. M. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy Nr [...] i zwolnienia spod zajęcia egzekucyjnego świadczenia pieniężnego - emerytury wnioskodawcy. W uzasadnieniu wskazał organ egzekucyjny, iż po otrzymaniu wniosku o umorzenie postępowania wystąpił do wierzyciela tj. Urzędu Miejskiego w W. o zajęcie stanowiska w objętej wnioskiem Skarżącego sprawie. Pismem z dnia 12.10.2001 r. wierzyciel podtrzymał stwierdzenie o wymagalności obowiązku pieniężnego wykazanego w tytule wykonawczym oraz wniósł o wznowienie zawieszonego uprzednio z dniem 16.03.2001 r. postępowania egzekucyjnego. W złożonym zażaleniu Skarżący domagał się uchylenia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego powołując się na decyzję Burmistrza Miasta W. umarzającą postępowanie w sprawie zawieszenia postępowania podatkowego za 1999 r. i 2000 r. W ocenie Skarżącego fakt wydania powyższej decyzji świadczy o wygaśnięciu ciążących na nim zobowiązań podatkowych i czyni egzekucje bezprzedmiotową. Podnosił także, iż wbrew przepisom ustawy Ordynacja podatkowa i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie doręczono mu stanowiska wierzyciela wyrażonego w piśmie z dnia 12.10.2001 r. Prowadzenie postępowania egzekucyjnego na obecnym etapie wymaga ponownego jego wszczęcia, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Wnosił także o wstrzymanie wykonania postanowienia powołując się na podeszły wiek oraz ciężki stan zdrowia, wskazywał także, iż toczy się postępowanie w przedmiocie umorzenia zaległości objętych tytułem wykonawczym. Izba Skarbowa we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. postanowieniem z dnia [...] utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji, powołując się na regulacje art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z który organ egzekucyjny nie jest upoważniony do badania wymagalności i zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Stosując się do powyższych regulacji organ I instancji po otrzymaniu żądania Skarżącego niezwłocznie wystąpił do wierzyciela, który potwierdził wymagalność obowiązku objętego egzekucją. Ponadto Izba wskazała, iż decyzja Burmistrza na którą powołuje się Skarżący dotyczyła umorzenia postępowania w sprawie zawieszenia postępowania nie zaś umorzenia postępowania wymiarowego czy też umorzenia zaległości podatkowych. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. M. domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia jak i postanowienia organu I instancji zarzucając im rażące naruszenie art. 145 § 1 ust. 5-6 k.p.a. bowiem oba postanowienia zostały wydane bez wymaganego prawem stanowiska a nawet rozstrzygnięcia innego organu lub sądu. Wskazywał, iż w chwili składania skargi toczą się postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w zakresie dotyczącym zagadnienia wstępnego w stosunku do objętego niniejszą skargą. Pierwsze przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., drugie dotyczy wyłączenia spod egzekucji świadczeń emerytalnych oraz wznowienia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu. Wynik powyższych postępowań w sposób istotny może wpłynąć na objęte skargą postępowanie egzekucyjne czyniąc je bezprzedmiotowym. Ponadto w ocenie Skarżącego nie jest on zobowiązanym do zapłaty należności objętych tytułem wykonawczym, o czym stanowi art. 114 § 3 ordynacji podatkowej, jego zdaniem zobowiązanymi do zapłaty ww. zobowiązania są osoby, które uzyskały zgodę poprzedniego użytkownika wieczystego działki należącej (obecnie do Skarżącego) na budowę przyłączy i to od nich organ winien domagać się zapłaty ww. należności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując się na swoja poprzednią argumentację. Wskazał także, iż w obu sprawach prowadzonych przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu skarga została odrzucona. Izba poinformowała także, iż Skarżący uregulował całość objętej tytułem kwoty w związku z czym postępowanie egzekucyjne zostało ukończone. W piśmie procesowym złożonym w dniu 2.05.2002 r. Skarżący podtrzymał skargę, załączając jednocześnie orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku uchylające decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległego podatku od nieruchomości I SA /Gd 1130/01. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w art. 97 § 1 stanowi, że "Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Na tej podstawie właściwym do rozpoznania niniejszej skargi złożonej wszakże do Naczelnego Sądu Administracyjnego jest Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji lub postanowienia może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonego aktu nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Oceniając według tych kryteriów zaskarżone rozstrzygnięcie, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że nie narusza ono przepisów stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Istota sporu sprowadza się do ustalenia czy organ egzekucyjny był uprawniony do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuł wykonawczy Nr [...] sytuacji zgłaszania przez dłużnika zastrzeżeń co prowadzonego postępowania wymiarowego. Odpowiedź na powyższe wątpliwości rozstrzyga przepis art. 29 § 1 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j Dz.U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.), zgodnie z którym "organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym." Powyższa zasada oznacza, iż przed podjęciem egzekucji, gdy postępowanie prowadzone jest na wniosek wierzyciela, organ egzekucyjny jest obowiązany zbadać z urzędu dopuszczalność powadzenia egzekucji. Badanie to obejmuje w szczególności ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. Organ ten nie jest upoważniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi, bowiem badanie zasadności istnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym zamieniłoby je w kolejną fazę postępowania orzekającego, (por. wyrok NSA z dnia 24.06.1999 r. I S.A./Po 2576/98). Taki zapis jest konsekwencją roli jaką pełni postępowanie egzekucyjne. Jest to ostatni etap realizacji obowiązku podatkowego, następuje po zakończeniu postępowania wymiarowego w zakresie ustalenia wysokości należności i osób zobowiązanych, ma zatem wobec tego postępowania charakter wykonawczy. Wszelkie wątpliwości w zakresie wymiaru należności muszą być realizowane w odpowiednim czasie i postępowaniu. Merytoryczna weryfikacja określonych lub ustalonych zobowiązań podatkowych może nastąpić tylko i wyłącznie na etapie postępowania podatkowego w ramach którego strona dysponuje możliwością rozstrzygania sprawy przez dwie instancje, jak również w określonych przypadkach szczególnymi trybami wzruszenia ostatecznych już decyzji. Postępowanie egzekucyjne nie może stanowić zatem kontynuacji merytorycznych rozważań nad zasadnością wymierzanego zobowiązania, jak już wskazano prowadzi ono jedynie do przymusowej realizacji istniejącego i wymagalnego zobowiązania podatkowego. Oczywiście pomiędzy powyższymi postępowaniami zachodzi istotna zależność, wszelkie rozstrzygnięcia wpływające na zmianę obowiązku podatkowego (w zakresie wysokości czy też samego faktu jego istnienia) wpływają na zasadność i granice prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Jednak inicjatywa w zakresie ograniczenia czy wygaśnięcia postępowania egzekucyjnego należy co zasady do wierzyciela, który zainicjował postępowanie w celu zaspokojenia swoich słusznych roszczeń. Nie oznacza to, iż zobowiązany nie ma uprawnień do zgłaszania i powoływania się przed organem egzekucyjnym na okoliczności mające wpływ na wymiar zobowiązania - takie prawo mu służy. Doniesienia te jednak organ egzekucyjny, ograniczony w swych kompetencjach treścią art. 29 powołanej wyżej ustawy, winien przedłożyć wierzycielowi w celu uzyskania jego stanowiskach co do dalszego trybu postępowania. W rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny postąpił według powołanych wyżej, zgodnych z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym, zasad. W związku z pismem zobowiązanego wskazującym na bezprzedmiotowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wszczętego z wniosku wierzyciela - Urzędu Miejskiego, skierował do niego zapytanie w zakresie zasadności i wymagalności dalszego postępowania egzekucyjnego i zastosował się do treści udzielonej odpowiedzi. W świetle przywołanych wyżej przepisów takie działanie odpowiada prawu. Stąd za bezpodstawne nadzy uznać przywoływane w skardze zarzuty dotyczące obowiązku zawieszenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na toczące się postępowania przed Sądem Administracyjnym, bowiem żadne z nich nie pływało na wymiar zobowiązań podatkowych objętych tytułem wykonawczym. W świetle powyżej przedstawionych zasad co do roli postępowania egzekucyjnego bez znaczenia dla prawidłowości podejmowanych przez organy egzekucyjne czynności są zarzuty odnoszące się do zasadności objęcia Skarżącego dochodzonymi przez wierzyciela należnościami, bowiem te wątpliwości winny być podnoszone na etapie postępowania wymiarowego. Z podanych wyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny po myśli art.151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) oddalił skargę.