I SA/Wr 97/17

PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-06-19

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie wykazał w sposób wyczerpujący swojej sytuacji majątkowej i dochodowej, a jego oświadczenia budzą wątpliwości?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata nie może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie wykaże w sposób wyczerpujący swojej sytuacji majątkowej i dochodowej, a jego oświadczenia budzą wątpliwości i są sprzeczne z danymi znanymi sądowi z urzędu. Ciężar wykazania tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, wskazując na trudną sytuację finansową wynikającą z zawieszenia działalności gospodarczej i ograniczonych dochodów z prac dorywczych. Mimo wezwań do uzupełnienia wniosku, wnioskodawca nie przedstawił wyczerpujących informacji o swoich dochodach i wydatkach, a jego oświadczenia budziły wątpliwości, zwłaszcza w kontekście posiadania udziałów w spółce z o.o., co było znane sądowi z urzędu z innych postępowań.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A.W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata wskazując na konieczność sporządzenia środka zaskarżenia przez profesjonalnego pełnomocnika. Sytuacja finansowa wnioskodawcy natomiast nie pozwala na opłacenie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i nie posiada jakichkolwiek nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Wnioskodawca wyjaśnił, iż ze względu na zawieszenie działalności gospodarczej jego dochody są ograniczone – utrzymuje się z prac dorywczych i nie ma stałego źródła dochodu. Jego miesięczne dochody wynoszą 250-270 zł. Nie ma żadnych zobowiązań ani stałych wydatków. Do wniosku została załączona kopia postanowienia 28 lipca 2016 r. o umorzeniu postępowania komorniczego na wniosek wierzyciela, Sądu Rejonowego w W.. W wyniku wezwania do przedłożenia dodatkowych informacji i dokumentów, w piśmie z dnia 24 maja 2017 r. wnioskodawca podał, że obecnie nikt z nim nie mieszka, utrzymuje się z prac dorywczych, z których dochody są na poziomie 400 zł. Działalność gospodarcza zawieszona jest od 1 stycznia 2016 r. Wnioskodawca nie ma żadnych rzeczy ruchomych. Wyjaśnił, że nieruchomości w Ś. pod adresami, które podał w sprawie, należą do teściów (ul. [...]) i do jego matki (ul. [...]). Wydatki wnioskodawcy ograniczają się do kosztów wyżywienia w wysokości 300 zł. Nie posiada rachunku bankowego. Wnioskodawca zobowiązał się do niezwłocznego przedłożenia wymaganych zeznań podatkowych za lata 2015 i 2016. Do dnia wydania niniejszego postanowienia kopie ww. zeznań nie zostały nadesłane. Jako znane z urzędu wskazać należy, że wnioskodawca jest w tutejszym Sądzie stroną w pięciu sprawach, z czego w trzech sprawach odmówiono mu przyznania prawa pomocy z uwagi na niewyczerpujące wyjaśnienie okoliczności wpływających na jego możliwości płatnicze. W ocenie referendarza sądowego, przedmiotowy wniosek nie może również zostać uwzględniony z tych samych względów. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powtórzenia wymaga, że to wnioskodawca ma obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających jego żądanie. Zgodnie z brzmieniem art. 252 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące – co należy podkreślić – dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. Rola sądu/ referendarza sądowego ogranicza się jedynie do wezwania do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, jeżeli dane udostępnione na urzędowym formularzu okażą się niewystarczające dla oceny stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego wnioskodawcy lub budzą wątpliwości, co wynika z powołanego wyżej art. 255 p.p.s.a. Tymczasem wnioskodawca, znając wątpliwości co do jego możliwości płatniczych i okoliczności, które mają wpływ na ocenę tych możliwości, niezmiennie udziela tych samych informacji, nie podejmując nawet próby udzielenia wyjaśnień co do uwag podnoszonych przez referendarza sądowego, a dalszej kolejności przez Sąd. Przede wszystkim nie wiadomo, jakie są źródła utrzymania wnioskodawcy. Wezwany do oświadczenia o źródłach i sposobach zarobkowania, wskazał jedynie, że jest to praca dorywcza. Na urzędowym formularzu wniosku, złożonym w listopadzie 2016 r. podał, że dochody z tej pracy wynoszą 250-270 zł, obecnie w wyniku wezwania podaje, że dochód ten wynosi 400 zł. Przy czym nadal nie jest wiadome, na czym polegają prace dorywcze. Nie są znane wydatki jego gospodarstwa domowego, które – jak sam oświadczył – prowadzi samodzielnie i nie mieszka z innymi osobami. W związku z tym też nie można uznać za wiarygodne oświadczenia, że jego bieżące wydatki ograniczają się wyłącznie do zakupu żywności. Wskazać także trzeba, że wnioskodawca nie podał prawdziwych informacji na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mianowicie w rubryce dotyczącej posiadanych papierów wartościowych oraz praw majątkowych, w tym udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych wpisano "brak". Tymczasem z ogólnodostępnych danych w Krajowym Rejestrze Sądowym, aktualnych na dzień wydanie niniejszego postanowienia wynika, że wnioskodawca jest współudziałowcem (drugim z udziałowców jest jego żona) w spółce z o.o. A. Siedziba spółki znajduje się zaś pod adresem mieszkania, którego właścicielem jest matka skarżącego. Powtórzenia wymaga, że powyższe uwagi znane były już wnioskodawcy z postanowień wydanych w innych sprawach, m. in. w sprawie I SA/Wr 296/16 (postanowienie z dnia 20 stycznia 2017 r. i I SA/Wr 735-736/16, postanowienie z dnia 5 maja 2017 r.). Wnioskodawca jednak niezmiennie uchyla się od podania wyczerpujących informacji co do jego stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego. Przedstawia swoją sytuację w sposób wybiórczy, który uniemożliwia dokonanie oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych. W tym stanie rzeczy wniosek należało ocenić jako nieuzasadniony i w związku z tym, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło