I SA/Wr 970/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Łoboda Asesor WSA Marek Olejnik Protokolant Katarzyna Gierczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2002 r. oddala skargę. Skarżąca- M. W., używająca poprzednio panieńskiego nazwiska S., zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...], nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...], nr [...], w sprawie określenia wysokości podatku od nieruchomości za 2002 r. w wysokości [...]. Podstawą wydanych decyzji było ustalenie w trakcie dokonywania czynności sprawdzających, iż podatniczka w dniu [...] zawarła z Radą S. w K. umowę użyczenia nieruchomości, określonej granicami działki nr [...], położonej w K. o pow. [...] wraz z budynkiem świetlicy wiejskiej o pow. [...] na okres 10 lat, przy czym z uwagi, iż w 2002 r. nie była prowadzona żadna działalność gospodarcza to przyjęto do opodatkowana, wynikającą z uchwały nr [...]. Rady Gminy w P. z dnia [...] w sprawie określenia wysokości podatku od nieruchomości na terenie gminy w 2002 r., stawkę jako budynki i grunty pozostałe za okres 5 miesięcy 2002 r., tj. od [...] do [...]. Na powyższa decyzję podatniczka wniosła odwołanie żądając jej uchylenia i zarzucając w głównej mierze, iż decyzja jest dla niej krzywdząca, gdyż nie uwzględniono w niej tego, że nie wykorzystuje całej nieruchomości na cele prowadzenia działalności gospodarczej i nie osiąga dużych pożytków z tej działalności, dlatego też nie może ponosić obciążeń podatkowych od całej nieruchomości, której jest posiadaczem. Odwołująca zarzuciła także, iż nie powinna płacić podatku od nieruchomości, gdyż po pierwsze uruchomiła działalność dopiero od dnia [...], zaś umówiono się ustnie, że będzie opłacać podatek od powierzchni w miarę ich wykorzystania, a po drugie nie może wykorzystywać tych nieruchomości do prowadzenia działalności z winy gminy, która nie wyraża zgody na otworzenie baru, mimo że pierwotnie wyrażono na to zgodę w umowie użyczenia. Zdaniem podatniczki podatek od nieruchomości jest świadczeniem wymagającym uwzględnienia wykorzystania majątku, zaś w przypadku ograniczenia w dysponowaniu tym mieniem obowiązek podatkowy winien ciążyć na właścicielu, ponieważ strona nie posiada władztwa nad rzeczą. Strona zarzuciła ponadto organowi niepełne zebranie materiału dowodowego w sprawie poprzez nieuwzględnienie okoliczności braku zgody na prowadzenie działalności w świetlicy oraz treści pisma procesowego wniesionego po zapoznaniu się z materiałem dowodowym w dniu [...], jak też podniosła, że w postępowaniu nie przesłuchano wszystkich stron oraz naruszone zostały przepisy art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji uznając, że podniesione przez stronę zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż bezspornym jest, że podatniczka jest posiadaczem budynku o pow. [...] oraz gruntów o pow. [...], a tym samym spełniona została przesłanka powstania obowiązku podatkowego przewidziana w art. 2 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2002 r., a także zwrócił uwagę, iż w decyzji uwzględniono fakt, że obiekt nie jest wykorzystywany na prowadzenie działalności gospodarczej, dlatego też opodatkowano budynek i grunt stawką dla nieruchomości pozostałych, a nie dla związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Organ ten wskazał także, iż ustawodawca wiąże obowiązek podatkowy z samym posiadaniem nieruchomości, a nie z prowadzeniem w nim działalności gospodarczej, która to determinuje jedynie stawkę podatku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż organ I instancji zastosował prawidłową stawkę dla nieruchomości niezwiązanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, wobec czego zarzuty strony mijają się z ustalonym stanem faktycznym. Organ ten wskazał, iż w tym aspekcie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania czy też brak odpowiedzi na pismo, wniesione po dacie wydania decyzji, są bezpodstawne, przy czym zwrócił także uwagę, że wskazywane przez skarżącą przepisy art. 7 i art. 77 k.p.a. nie mają zastosowania w sprawie, ponieważ stosuje się tutaj odpowiednie przepisy Ordynacji podatkowej. Organ ten uznał również, iż w sprawie został zgromadzony potrzebny materiał dowodowy w postaci umowy użyczenia oraz protokołu z kontroli podatkowej przeprowadzonej w dniu [...], zaś organ podatkowy I instancji zachował wymogi proceduralne poprzez wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania oraz wyznaczył stronie termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Na zakończenie organ podniósł, iż okoliczność doręczenia stronie decyzji zwykłą przesyłką pocztowa, w kontekście uwag zawartych w odwołaniu co do daty jej doręczenia, nie ma wpływu na treść wydanego orzeczenia. W skardze na powyższą decyzję podatniczka wniosła o jej uchylenie w całości zarzucając w pierwszej kolejności, iż na podstawie ustnej umowy z organem podatkowym była zwolniona w 2002 r. z obowiązku płacenia podatku od nieruchomości, dlatego też jej opodatkowanie za 2002 r. stanowi niedotrzymanie warunków tej umowy, tym bardziej, iż przez półtorej roku organ podatkowy, znając stan faktyczny, nie wzywał skarżącej do zapłaty podatku. W dalszej kolejności skarżąca podniosła, iż niewyrażenie przez Wójta Gminy zgody na prowadzenie w świetlicy wiejskiej baru z tego tylko powodu, ze jest to obiekt przeznaczony na działalność kulturalną, oznaczała dla strony, że nie może wykorzystać całego użyczonego obiektu na cele działalności gospodarczej, którą zamierzała prowadzić, dlatego też uznać należałoby, iż zobowiązanie podatkowe powinna zapłacić Rada S., która prowadzi w świetlicy działalność kulturalną. W konkluzji swojej skargi podatniczka stwierdziła, iż postępowanie organu jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i jest nadużyciem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w osnowie, jak i uzasadnieniu, zaskarżonej decyzji z dnia [...]. Organ ten podniósł, iż żaden przepis nie uzależniał stosowania normy prawnej, wyrażonej w przepisie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu obowiązującym w 2002 r., od wykorzystania posiadanej nieruchomości na cele związane z prowadzona działalnością gospodarczą, zaś skarżąca nie przyjmuje do wiadomości, że organ podatkowy miał ustawowy obowiązek wymierzyć podatek celem realizacji zasady konstytucyjnej, iż każdy ma obowiązek płacić nałożone przez ustawy podatki. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie prawidłowo został ustalony podatek za okres od dnia [...] do dnia [...], czyli za okres, w którym strona dysponuje nieruchomością, przy czym organ podatkowy opodatkował zarówno budynek, jak i grunty, stawką dla nieruchomości pozostałych, a nie dla związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Odnosząc się do zarzutów skargi Kolegium zauważyło, iż w świetle obowiązujących przepisów prawa organ podatkowy nie może w drodze umowy cywilnej odstąpić od wymiaru podatku, jeśli powstał obowiązek podatkowy, a jeśliby taka umowa byłaby zawarta, to byłaby bezskuteczna dla wymiaru podatku od nieruchomości, gdyż żadna umowa cywilna nie może przenieść obowiązku podatkowego. Kolegium zwróciło przy tym uwagę, iż z faktu, że organ podatkowy nie reaguje w sposób bezzwłoczny na nieprawidłowe zadeklarowanie podstaw opodatkowania nie można wysnuć wniosku, że oznacza to bezwarunkową akceptację deklaracji podatkowej. Na zakończenie organ podniósł, iż niewyrażenie zgody na prowadzenie baru w użyczonej nieruchomości nie ma znaczenia dla sprawy, gdyż nie spowodowało to wygaśnięcia umowy użyczenia, tym bardziej iż strona, jak sama podała, nie prowadziła w 2002 r. działalności gospodarczej. Na dalszym etapie postępowania strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nie narusza prawa. Spór pomiędzy stronami nie dotyczył wysokości ustalonego podatku od nieruchomości za 2002 r., lecz pierwotnego dla tej kwestii zagadnienia istnienia obowiązku podatkowego z tytułu posiadania zależnego w drugim półroczu 2002 r. nieruchomości zabudowanej, w sytuacji kiedy to skarżąca nie prowadziła na tej nieruchomości w tym okresie działalności gospodarczej. Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia tego sporu ma treść powoływanego przez organy przepisu art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu obowiązującym w 2002 r., który stanowił, iż obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które są posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego, a także umowy zawartej z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa albo z ustanowionego zarządu. Zwolnienia przedmiotowe od podatku od nieruchomości wymienione są taksatywnie w art. 7 ust.1 tejże ustawy, przy czym ust. 2 tego przepisu zawiera delegacje ustawową dla rady gminy do wprowadzenia innych zwolnień. Na podstawie tej delegacji Rada Gminy w P. uchwałą Nr [...] z dnia [...] w sprawie określenia wysokości podatku od nieruchomości na terenie gminy w 2002 r. zwolniła od obowiązku podatkowego nieruchomości zajęte na szkoły, boiska szkolne i sportowe, instytucje kultury, obiekty Ochotniczych Straży Pożarnych oraz Zakład Usług Komunalnych. Z regulacji tych zatem bezsprzecznie wynika obowiązek podatkowy skarżącej z tytułu posiadania nieruchomości zabudowanej świetlicą wiejską, gdyż brak jest zwolnienia przedmiotowego, które odnosiłoby się do przedstawionego stanu faktycznego, zaś indywidualne zwolnienie podmiotowe nie jest przewidziane w systemie podatków lokalnych. Zgodzić się należy także z opinią Kolegium, iż jakakolwiek umowa cywilna, gdyby nawet została zawarta pomiędzy organem samorządowym a posiadaczem nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego, nie ma wpływu na istnienie obowiązku podatkowego przewidzianego w art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Bez znaczenia dla istnienia obowiązku podatkowego jest również okoliczność prowadzenia aktywności na obszarze posiadanej nieruchomości, w tym również w formie działalności gospodarczej, gdyż jak to trafnie ujął Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 marca 1994 r., SA / Gd 1200 / 93, Wspólnota 1994 / 35 / 18, "podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy w tym znaczeniu, ze opodatkowaniu podlega posiadanie nieruchomości bez względu na to, czy nieruchomość ta przynosi dochody, czy też na tę nieruchomość należy ponieść nakłady w celu utrzymania jej w stanie zdatnym do użytku, a także na pewnym poziomie estetycznym." Brak jest także podstaw do twierdzenia, iż postępowanie organu I instancji w zakresie określenia skarżącej wymiaru podatku od nieruchomości jest niezgodne z zasadami współżycia społecznego i jest nadużyciem prawa, bowiem wbrew odczuciom podatniczki takie działanie gminy zmierza do realizacji, wyrażonego w art. 84 Konstytucji RP, powszechnego wymiaru obowiązku ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków. Wobec powyższego w oparciu o art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.