I SA/Wr 971/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 10 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia rzecznika patentowego w sprawie ze skargi S. K. i M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2011 r. postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie rzecznika patentowego wskazując na urzędowym formularzu wniosku, że prowadzi wspólne gospodarstwo wraz z żoną, M. K., z którą posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2. Poza tym nie dysponują jakimikolwiek zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Małżonkowie dochody uzyskują z zasiłku opiekuńczego, renty i emerytury w łącznej wysokości 1.349,18 zł netto. Wnioskodawca podał, że miesięcznie wydatkuje na spłatę rat kredytów, lekarstwa, wodę, prąd i gaz 754 zł. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., nadesłane zostały wyciągi z posiadanego rachunku bankowego oraz dowody opłat, które potwierdzają informacje podane przez stronę. Ponadto skarżący został poinformowany o zakresie spraw, w jakich może występować rzecznik patentowy w charakterze pełnomocnika oraz wezwany do wskazania innego pełnomocnika, który może zostać w sprawie ustanowiony w ramach prawa pomocy. Na wezwanie nie udzielono odpowiedzi. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia rzecznika patentowego, a więc w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powyższe zostało wykazane. Uzyskiwane przez małżonków świadczenia emerytalno-rentowe oraz zasiłek z Pomocy Społecznej są wystarczające jedynie na pokrycie wydatków związanych z ich podstawowymi potrzebami. Dodatkowo z tych niewielkich dochodów opłacają raty kredytowe. W istocie ich spłata nie może zajmować priorytetowego miejsca przed ponoszeniem kosztów postępowania, które pokrywane są ze Skarbu Państwa. Niemniej wstrzymanie spłaty kredytów na rzecz przedmiotowych kosztów prowadziłoby do znacznego pogorszenia egzystencji skarżących. Tym samym wnioskodawca, S. K., wykazał okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednakże co do zakresu wniosku o ustanowienie rzecznika patentowego z urzędu, to wskazać należy, że stosownie do treści art. 35 § 1 p.p.s.a., pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Jeśli chodzi i sprawy z zakresu prawa podatkowego, pełnomocnikiem może być również doradca podatkowy. Natomiast zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2011 r. o rzecznikach patentowych (Dz. U. Nr 49, poz. 509 ze zm.), rzecznik patentowy występuje w charakterze pełnomocnika w postępowaniu przez Urzędem Patentowym, sądami i organami orzekającymi w sprawach własności przemysłowej, z wyjątkiem występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniu karnym i postępowaniu karnym skarbowym. O powyższym wnioskodawca został poinformowany w skierowanym do niego wezwaniu. Mając zatem na uwadze przytoczoną regulację, w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest podatek od nieruchomości, rzecznik patentowy nie może być ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu. Z kolei skarżący nie wskazał żadnego innego pełnomocnika, który alternatywnie mógłby zostać ustanowiony. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że prawo pomocy przyznawane jest tylko i wyłącznie na wniosek strony postępowania. W związku z tym rozpoznający wniosek Sąd/ Referendarz sądowy jest związany zakreślonym żądaniem wnioskodawcy i nie jest władny podejmować jakichkolwiek czynności poza tym zakresem żądania. W rezultacie wniosku o ustanowienie rzecznika patentowego i braku wskazania innego pełnomocnika zasugerowanego w wezwaniu, co do tej części żądania wniosku należało odmówić przyznania prawa pomocy, mimo że wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.