I SA/Wr 98/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A sp. z o.o. spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą we W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji za IV kwartał 2012 r. postanawia: przywrócić termin do złożenia skargi. W dniu 21 grudnia 2013 r. skarżąca spółka wniosła do tutejszego Sądu, za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (data wpływu pisma – 23 grudnia 2013 r.), skargę na opisane w sentencji postanowienie. Wraz ze skargą pełnomocnik spółki wniósł o "uznanie za właściwy termin zaskarżenia odpowiedzi na wniosek o usunięcie naruszeń prawa (...), ewentualnie o przywrócenie terminu do złożenia wniosku". Z treści zaś wniosku wynikało, że pełnomocnik wniósł "o uznanie za właściwy termin do złożenia skargi (...), ewentualnie o przywrócenie terminu do złożenia skargi". W treści wniosku pełnomocnik wskazał, że w dniu 17 grudnia 2013 r. tutejszy Sąd stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji za IV kwartał 2012 r. Podniósł, że istniała wątpliwość, w jakim trybie należy zaskarżyć to postanowienie. Natomiast przedmiotowy wyrok (sygn. akt I SA/Wr 1371/13) ostatecznie rozstrzygnął kwestię dopuszczalności zaskarżenia spornego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. W ocenie tutejszego Sądu, wniosek - złożony przez pełnomocnika skarżącej spółki - należało zakwalifikować jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowej skargi. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: u.p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl zaś art. 87 § 1 i § 3 u.p.p.s.a., wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Ponadto, we wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 u.p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 u.p.p.s.a.). Z treści przywołanych regulacji wynika, że podstawowym kryterium przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu są okoliczności uprawdopodabniające brak winy w uchybieniu terminu. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (postanowienie NSA z 18 sierpnia 2000 r., III SA 1716/99, LEX nr 45409). Ponadto, przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu, należy wziąć pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie Sądu Najwyższego z 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Przywrócenie uchybionego terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Zakamycze 2005, s. 219). Podkreślenia również wymaga, że merytoryczne rozpoznanie wniosku może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy są spełnione jego warunki formalne. Chodzi tu w szczególności o wymóg złożenia wniosku o przywrócenie terminu w określonym ustawą terminie, tj. w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 u.p.p.s.a.) i przewidziany w art. 87 § 4 u.p.p.s.a. wymóg dopełnienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, której nie dokonano w terminie. Poddany ocenie Sądu wniosek skarżącej spółki o przywrócenie terminu do złożenia skargi spełnia wszystkie powołane wyżej warunki formalne. Sąd zatem zobligowany jest do merytorycznego rozpoznania wniosku, co znajdzie odzwierciedlenie w poniżej przedstawionych rozważaniach. Nie jest sporne, że termin do złożenia skargi upłynął w dniu 21 sierpnia 2013 r. Strona otrzymała bowiem w dniu 22 sierpnia 2013 r. odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Ponadto strona została poprawnie pouczona przez organ w zakresie terminu do zaskarżenia spornego postanowienia. Z akt sprawy tymczasem wynika, że rzeczona skarga wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu została nadana w placówce pocztowej w dniu 21 grudnia 2013 r. (wpływ do organu - 23 grudnia 2013 r.). Nie ulega zatem wątpliwości, że termin, którego przywrócenia domaga się skarżąca spółka, został uchybiony. Uchybienie temu terminowi nastąpiło jednak, w ocenie Sądu, na skutek okoliczności niezależnych od strony skarżącej, co zostało przez nią należycie uprawdopodobnione. Owymi okolicznościami potwierdzającymi brak winy strony skarżącej w uchybieniu terminowi była niejasna sytuacja prawna co do trybu zaskarżenia przedmiotowego postanowienia organu. Dopiero wyrok tutejszego Sądu z dnia 17 grudnia 2013 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 1371/13, rozwiał wątpliwości, czy od postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu do zwrotu nadwyżki VAT przysługuje zażalenie, czy wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Z treści uzasadnienia do ww. wyroku wynika jasno, że przedmiotem kontroli sądowej było także rzeczone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. Treść orzeczenia miała więc wpływ na wniesienie skargi przez skarżącą spółkę. Zdaniem Sądu, zestawienie tych okoliczności wskazuje w sposób niewątpliwy na brak winy strony skarżącej w uchybieniu terminowi do złożenia skargi. Bez wątpienia jest to przyczyna o charakterze obiektywnym, niezależnym od skarżącej spółki. Ponadto, wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminowi. Owa przyczyna (wątpliwość co do trybu zaskarżenia postanowienia) trwała bowiem do dnia 17 grudnia 2013 r. (data ogłoszenia wyroku), a wniosek został nadany w placówce pocztowej w dniu 21 grudnia 2013 r., czyli w terminie, o jakim mowa w art. 87 § 1 u.p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 86 i art. 87 u.p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.