I SA/Wr 981/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Lidia Błystak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Radom, Sędzia WSA - Marek Olejnik (sprawozdawca), Protokolant Barbara Głowaczewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 września 2013 r. sprawy ze skargi : J. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] 2013 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] 2013 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 216 i art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej stwierdził uchybienie przez J. D. terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] 2011 r. Nr [...] określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. oraz odsetki za zwłokę od nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. Wyjaśnił organ, że decyzja określająca zobowiązanie doręczona została stronie (do rąk pełnomocnika) w dniu 18 sierpnia 2011 r., zatem ustawowy termin do wniesienia odwołania przypadał w dniu 1 września 2011 r. Odwołanie od decyzji zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 30 stycznia 2013 r., czyli po upływie terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, co skutkowało tym, że decyzja organu I instancji stała się ostateczna. Poinformował organ, że pismem z dnia 30 stycznia 2013 r. uzupełnionym pismem z dnia 15 lutego 2013 r. strona złożyła wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania, który przez Dyrektora Izby Skarbowej został odmownie rozpatrzony postanowieniem z dnia [...] 2013 r. Nr [...]. Zatem organ II instancji zobowiązany został do uznania, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W skardze od powyższego postanowienia skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że pełnomocnik strony uprawniony był do pełnej reprezentacji, w tym składania odwołań w imieniu skarżącego, błędnym przyjęciu, że datą ustania przyczyny uchybienia terminu jest dzień 22.01.2013 r., podczas gdy przyczyna ta ustała z dniem odebrania wezwania organu I instancji z dnia 5.02.2013 r., a zatem termin do złożenia wniosku został zachowany oraz naruszenie art. 65 k.c. w zw. z art. 137 § 4 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że pełnomocnik strony uprawniony był do składania w imieniu skarżącego odwołania, podczas gdy zamiarem strony i pełnomocnika była pomoc w przekazywaniu dokumentów w toku toczącego się postępowania kontrolnego i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i argumentacje z jego uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga na uwzględnienie nie zasługuje. Przedmiotem zaskarżonego postanowienia jest stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania wymaga ustalenia, czy zostały spełnione przesłanki z art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, a więc czy doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Zgodnie z treścią art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wg cytowanych przepisów warunkiem ustalenia faktu zachowania przez stronę terminu do wniesienia odwołania od decyzji jest ustalenie prawidłowości i skuteczności doręczenia tej decyzji, czyli ustalenie w jakim dniu decyzja została doręczona i czy została doręczona prawidłowo oraz daty wniesienia od niej odwołania. Z akt sprawy oraz treści zaskarżonego postanowienia wynika, że decyzja organu I instancji (z dnia [...] 2011 r. Nr [...] ) doręczona została pełnomocnikowi strony w dniu 18 sierpnia 2011 r. w siedzibie organu podatkowego, co stanowi okoliczność bezsporną. Decyzja zawierała pouczenie o trybie i środkach zaskarżenia. Zgodnie zatem z treścią powołanego na wstępie przepisu, upływ terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji doręczonej pełnomocnikowi strony w dniu 18 sierpnia 2011 r. (czwartek), rozpoczął swój bieg w dniu 19 sierpnia 2011 r. (piątek) i upłynął z dniem 1 września 2011 r. (czwartek). W terminie tym odwołanie nie zostało wniesione (nadane w urzędzie pocztowym). Przywołany przepis art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji, kategorycznie wymaga od organu odwoławczego, w przypadku gdy nastąpi uchybienie terminu do wniesienia odwołania, wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, nie pozostawiając tej czynności uznaniu administracyjnemu. Jednym słowem stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia jest kategorią obiektywną, a jej zaistnienie stoi na przeszkodzie merytorycznemu rozpoznaniu sprawy. Bez znaczenia, dla stwierdzenia uchybienia terminu, są przyczyny tego uchybienia. Strona w skardze kwestionuje prawidłowość doręczenia decyzji organu I instancji, zarzucając, iż pełnomocnik strony, któremu doręczono decyzję, nie był upoważniony do pełnej reprezentacji strony, a szczególnie nie był upoważniony do składania w imieniu strony odwołań, czego konsekwencją byłaby nieskuteczność doręczenia decyzji organu I instancji. Przeczy temu treść znajdującego się w aktach administracyjnych pełnomocnictwa, w którym skarżący upoważnia pełnomocnika do występowania w jego imieniu w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Treść udzielonego pełnomocnictwa nie budzi wątpliwości. Pełnomocnictwo oznacza prawo prowadzenia w czyimś zastępstwie pewnych spraw, reprezentowanie, czyli występowanie, działanie w imieniu mocodawcy. Pełnomocnik jest zatem - w zakresie posiadanego umocowania - wyrazicielem interesów strony postępowania. Każda czynność pełnomocnika wywołuje, w chwili jej dokonania lub zaniechania, bezpośrednie i natychmiastowe wiążące skutki dla mocodawcy (por. P. Pietrasz, Komentarz do art. 137 ustawy Ordynacja podatkowa, w: R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, Lex 2011). Jeżeli strona działa przez pełnomocnika, to od chwili doręczenia organowi pełnomocnictwa pełnomocnik powinien być zawiadomiony o wszystkich czynnościach i wzywany do udziału w nich, co zapewnia prawidłowy udział strony w postępowaniu, a pominięcie przez organ podatkowy pełnomocnika strony należy traktować jako pominięcie strony w postępowaniu podatkowym. W myśl treści przepisu art. 145 § 2 Ordynacji, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Zatem ustanowienie pełnomocnika zobowiązuje organ podatkowy do doręczania przede wszystkim jemu pism kierowanych do strony, tak więc doręczenie pisma podatnikowi, w sytuacji gdy ustanowił on pełnomocnika, skutkuje uznaniem nieskuteczności doręczenia. Postępowanie podatkowe kończy się z chwilą wydania przez organ podatkowy pierwszej instancji decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty (art. 207 § 2 Ordynacji podatkowej). Wobec ustanowienia przez stronę pełnomocnika w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, obowiązkiem organu jest doręczenie temu pełnomocnikowi wydanej decyzji, a rolą pełnomocnika jest ewentualne wniesienia odwołania od doręczonej decyzji, co może być uzależnione od woli strony. Zatem prawidłowo organ I instancji doręczył pełnomocnikowi skarżącego decyzję organu I instancji, co jak wynika z potwierdzenia doręczenia, nastąpiło to w dniu 18 sierpnia 2011 r. w siedzibie organu. Przy czym podkreślenia wymaga, że wydanie postanowienia o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania nie zamyka drogi do jego przywrócenia. O ile więc we właściwym czasie zostanie złożony wniosek o przywrócenie terminu, to będzie on podlegał merytorycznemu rozpoznaniu. Oznacza to, że w pewnych sytuacjach oceniany jako zgodny z prawem jest stan, w którym następuje wydanie ostatecznego postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, a dopiero po nim postanowienia w sprawie przywrócenia tego terminu. Mając na uwadze powyższe rozważania oraz kognicję sądu administracyjnego, której zakres określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego, mogących mieć istotny wpływ (mających wpływ) na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). W podlegającej kontroli sprawie nie stwierdził Sąd, aby zaskarżony akt naruszył prawo w zakresie wskazanym, co czyni skargę nieuzasadnioną i skutkuje jej oddaleniem na podstawie art. 151 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.