I SA/Wr 983/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I z wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2006 wraz z odsetkami za zwłokę z tytułu nieuregulowanych w terminie płatności zaliczek za okres od czerwca do grudnia 2006 r. postanawia: zwolnić stronę skarżącą od opłat sądowych w całości. W sprawie "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. wraz ze skargą złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu wskazała, że z uwagi na prowadzone kontrole nie posiada środków finansowych i od roku 2006 nie sporządza bilansów. W oświadczeniu o majątku i dochodach wnioskodawca podał wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych w kwocie 100.000 zł, wartość środków trwałych "0", wysokość straty za rok obrotowy 2006 według bilansu w kwocie 61.330,35zł oraz stan rachunku bankowego na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku – "0". W dniu 10 listopada 2010 r. doręczono stronie skarżącej wezwanie do przedłożenia w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy na podstawie akt sprawy, uwierzytelnionego odpisu zeznania podatkowego spółki za 2009 r. wraz załącznikami dot. podatku dochodowego od osób prawnych albo za ostatni rok podatkowy, za który takie zeznanie skarżąca spółka złożyła, uwierzytelnionego odpisu deklaracji podatkowych VAT dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą spółkę za ostatnie trzy okresy rozliczeniowe, w których prowadziła działalność, odpisu ostatniego sporządzonego bilansu spółki, odpisu ostatniego sporządzonego rachunku wyników spółki, umowy spółki, informacji o tytule prawnym do nieruchomości położonej pod adresem siedziby spółki, wyciągów z posiadanych przez spółkę rachunków bankowych za sierpień, wrzesień i październik 2010 r., uwierzytelnionego odpisu dokumentów potwierdzających fakt prowadzenia w stosunku do spółki postępowań egzekucyjnych oraz wysokość egzekwowanych kwot, informacji o źródłach pozyskiwania środków finansowych na bieżącą działalność spółki oraz innych dokumentów i informacji, których treść może mieć znaczenie dla oceny wniosku spółki. W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca spółka przesłała fotokopię umowy spółki oraz dokumentów dotyczących egzekucji prowadzonych z majątku spółki na łączną kwotę ponad 715.000 zł. W zakresie pozostałych dokumentów strona argumentowała, że nie jest w stanie ich przedstawić, gdyż cała jej dokumentacja księgowo-finansowa została przekazana na potrzeby prowadzonych postępowań kontrolnych oraz, że bank wypowiedział jej umowę rachunku bankowego. Zarządzeniem z dnia 26 sierpnia 2010 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wyznaczył wpis sądowy od skargi w kwocie 4.634 zł. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, iż nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak i stan faktyczny sprawy referendarz sądowy doszedł do przekonania, że w przypadku skarżącej spółki zaistniały ustawowe przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, określone w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca spółka wykazała bowiem, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, że to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W sprawie, skarżąca spółka nie dostarczyła, pomimo, iż była do tego zobowiązana na mocy art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, informacji dotyczących jej stanu majątkowego i rzeczywistych możliwości płatniczych, uniemożliwiając w ten sposób ocenę, czy w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki dla przyznania prawa pomocy w zakresie wnioskowanym. Złożone przez wnioskodawcę oświadczenie nie zawiera dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych. W treści wniosku ograniczyła się skarżąca spółka jedynie do przedstawienia takich danych, które mogły świadczyć o jej złym stanie majątkowym i braku wystarczających dochodów. Uchyliła się natomiast od wykazania i uzupełnienia w sposób określony w doręczonych wezwaniach informacji na temat swojego stanu majątkowego. Nie może przy tym odnieść zamierzonego skutku tłumaczenie skarżącej spółki, iż przeszkodą w dostarczeniu żądanych dokumentów jest prowadzone wobec niej postępowanie kontrolne. Informacja o tytule prawnym do nieruchomości położonej pod adresem siedziby spółki mogła bowiem przyjąć formę oświadczenia strony, natomiast zeznanie podatkowe mogło być uzyskane w odpisie w urzędzie skarbowym, w którym zostało złożone. Niemniej jednak, w związku z rygorem określonym w wezwaniu doręczonym stronie skarżącej w dniu 10 listopada 2010 r. ocenie podlegał stan faktyczny wynikający z oświadczeń zawartych w samym wniosku oraz z przesłanych dokumentów. W tym kontekście podkreślenia wymaga, iż pomimo przedstawienia swojej sytuacji finansowej jako bardzo trudnej, skarżąca spółka dotychczas nie złożyła wniosku o upadłość ani nie podjęła działań mających na celu jej likwidację. Biorąc jednak pod uwagę okoliczności wynikające z przedłożonych do akt sprawy dokumentów świadczących o prowadzeniu wobec wnioskującej spółki czynności egzekucyjnych dotyczących kwoty ponad 715.000 zł oraz oświadczoną przez wnioskodawcę jego sytuację materialną, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że "A" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością we W. znalazła się w sytuacji, w której nie ma ona obiektywnie pojmowanej zdolności wygospodarowania dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Dlatego wniosek skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych zasługiwał na uwzględnienie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.