I SA/Wr 990/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 2 listopada 2016 r. o przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi D. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. postanawia: zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 2 listopada 2016 r. (sygn. akt I SA/Wr 990/16) w ten sposób, że przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Skarżąca D. L. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego uzasadniając, że z uwagi na stan zdrowia, wskazania lekarza orzecznika i brak odpowiedniej pracy, jest osobą bezrobotną. Również wiek dyskwalifikuje stronę na rynku pracy. Samotnie wychowuje syna (ur. w 2000 r.), który jest dzieckiem dysfunkcyjnym. Utrzymują się z alimentów na syna, zasiłku rodzinnego, dorywczej pracy lekkiej i pomocy rodziców emerytów, ponoszących koszty utrzymania domu, w którym skarżąca mieszka. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca wskazała, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje tylko z synem, posiada dom o powierzchni 220 m2, który jest darowizną od rodziców, poza tym nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 5.000 zł. Dochody uzyskuje z alimentów, zasiłku i pomocy rodziców w łącznej wysokości 1.268 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki strona wymieniła media-śmieci 35 zł, TV 25 zł, telefon 50 zł, gaz 40 zł, internet 90 zł, energia elektryczna 150 zł, leki 100 zł, bilet MZK 100 zł wyżywienie psa 200 zł, utrzymanie samochodu 150 zł, żywność 300 zł (łącznie 1.240 zł). Z zeznania podatkowego PIT-36 złożonego za rok 2015 wynika, że osiągnięty w tym roku podatkowym dochód strony wyniósł kwotę 8.295,89 zł, przy przychodzie w wysokości 22.001,80 zł. Ponadto, w wyniku wezwania referendarza sądowego, wnioskodawczyni oświadczyła, że mieszka tylko z synem, któremu od września bieżącego roku podwyższone zostały alimenty do 1.100 zł, a dodatkowo, otrzymuje zasiłek rodzinny w kwocie 118 zł i zasiłek 500+. Skarżąca sporadycznie otrzymuje pomoc rzeczową, żywieniową lub finansową od rodziców, w zależności od potrzeb zdrowotnych swoich lub syna. Bezrobotna, bez prawa do zasiłku jest od maja 2015 r. Posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym. Nie ma kont, lokat bankowych ani kart kredytowych. Posiada samochód osobowy [...] z 2004 r., o wartości 3.000-4.000 zł. Postanowieniem z dnia 2.11.2016 r. referendarz sądowy przyznał D. L. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego (pkt I), odmawiając przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (pkt II). W uzasadnieniu tego postanowienia referendarz sądowy analizując dochody (1.718 zł) i miesięczne wydatki (1.240 zł) wnioskodawczyni uznał, że skarżąca była w stanie zgromadzić środki pieniężne na opłacenie kosztów sądowych w sprawie, których winna się była spodziewać najpóźniej z dniem wniesienia skargi (tj. w dniu 20.07.2016 r.). Zdaniem referendarza sądowego, strona zdecydowanie nie byłaby w stanie poczynić rezerw na opłacenie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, stąd w tym zakresie zostało stronie przyznane prawo pomocy. W ustawowo wniesionym sprzeciwie od tego postanowienia skarżąca podniosła, że nie była w stanie zgromadzić od lipca 2016 r. wolnych środków pieniężnych z uwagi na konieczność ratowania życia i zdrowia psa, który jest pupilem syna. Wskazała również strona na koszty swojej rehabilitacji, jak również konieczność przeprowadzenia zleconych, a nierefundowanych badań. Zarzuciła również, że nie można traktować jako dochodu wnioskodawczyni alimentów i zasiłków należnych jej synowi. Z urzędu należy wskazać, że w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 991/16 w której został złożony analogiczny wniosek, skarżąca przedłożyła zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w J. z dnia 4.10.2016 r., potwierdzające status osoby bezrobotnej od dnia 11.05.2015 r., bez prawa do zasiłku. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Stosownie zaś do treści art. 260 § 2 p.p.s.a. w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 p.p.s.a., przesłanką przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu) jest wykazanie przez nią, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z akt sprawy oraz dokumentów złożonych przez stronę do sprawy o sygn. akt I SA/Wr 991/16, wnioskodawczyni od maja 2015 r. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Dodatkowo, zostało w stosunku do niej wydane orzeczenie (datowane na dzień 16.09.2016 r.) o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z niepełnoletnim synem, które jest dzieckiem dysfunkcyjnym. Zasadniczym źródłem ich utrzymania są alimenty na rzecz syna w kwocie 1.100 zł. Dodatkowo, wnioskodawczyni otrzymuje zasiłek rodzinny w kwocie 118 zł oraz świadczenie z programu 500+. W ocenie Sądu, zgodzić się należy ze skarżącą co do tego, że uzyskiwane na rzecz jej dziecka świadczenie alimentacyjne oraz pomoc państwowa w ramach programu 500+ oraz z tytułu zasiłku rodzinnego nie wpływa w okolicznościach przedstawionych we wniosku na ocenę możliwości finansowych wnioskodawczyni. Choć wymienione świadczenia odciążają skarżącą w części dotyczącej wydatków związanych z utrzymaniem dziecka, to jednak zważywszy na problemy zdrowotne i edukacyjne syna nie ulega wątpliwości, że wydatki związane z jego potrzebami znacznie przekraczają wydatki czynione przez rodziców dziecka zdrowego, tj. bez zaburzeń rozwojowych. Okoliczność ta przemawia zdaniem Sądu, za uznaniem, że omawiane świadczenia nie mogą dać podstawy do stwierdzenia, że skarżąca, która sama dochodu nie uzyskuje, jest w stanie bez uszczerbku dla siebie i rodziny ponieść koszty postępowania w sprawie. Dodatkowym argumentem na poparcie decyzji o pełnym przyznaniu skarżącej prawa pomocy jest to, że równolegle prowadzi ona inną sprawę przed tut. Sądem (o sygn. akt I SA/Wr 991/16), która także wymaga zaangażowania środków pieniężnych na wymagane koszty sądowe. Reasumując, zdaniem Sądu, skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W konsekwencji, Sąd postanowił zmienić zaskarżone postanowienie referendarza sądowego o przyznaniu skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym (obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu) na rzecz całkowitego przyznania prawa pomocy, o czym orzekł na podstawie art. 260 § 1 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a.